ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
32-33ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Περί δουλείας — ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
ΜΕΤΕΟΡΙΣ)Μ ΟΙ
Θ᾿ παρακαλέσω, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς,
τοὺς τυχὸν ἀναγνῶστες ποὺ πι-
στεύουν ὅτι ἡ πνευματικὴ καὶ ἠθικὴ ἀ-
ἔία τῶν ἀτόμων εἶναι ἴση, νὰ μὴ διαβά-
σουν τὸ παρὸν ἀρθρίδιο, γιὰ νὰ μὴ δυ-
σαρεστηθοῦν ἡ ἐνοχληθοῦν ἀπὸ τὶς
«ἀντιδραστικὲς» ἀπόψεις ποὺ περιέ-
χονται σ᾽ αὐτό.
Προχωρῶ, λοιπόν, ἀπευθυνόμενος
σ᾽ ὅσους ἀντιλαμβάνονται τὴν πνευμα-
τικὴ ἀνισότητα μὲ τὴν ὁποία ἡ Φύση, ἡ
ὑπέρτατη αὐτὴ αἰπια ΠΙαΙΘΥ, ἐπιμένει μὲ
πεῖσμα νὰ προικοδοτῆ τὰ παιδιά τῆς, σ᾽
ὅσους δηλ. ἔχουν τὸ θάρρος νὰ προ-
σβλέπουν κατὰ πρόσωπον πρὸς τὴν ἀ-
λήθεια καὶ ν᾿ ἀντιπαρέρχωνται τὶς ψευ-
δεῖς, διαστρεβλωτικὲς καὶ αὐθαίρετες
«ἰδέες», «ἀρχές», καὶ «ἀξίες» περὶ ἰσό-
τητας κλπ., μὲ τὶς ὁποῖες ἡ σύγχρονη
βαρβαρότητα κι ὁ πολιτικοκοινωνικὸς
δογματισμὸς καλλωπίζουν τὸ πραγμα-
τικὸ πρόσωπό τους --- τὸ καθαρὰ ἐξου-
σιαστικό --- τὸ κοινωνικὸ αὐτὸ φαινό-
µενο τῆς ἀρχαίας ᾿Ελλάδας, τὸ ὁποῖο
μὲ τόσους μύδρους ἀλλὰ καὶ τόσα οὁά-
κρυα περιλούουν ὅλοι οἱ νεώτεροι θεω-
ρητικοὶ καὶ θαυμαστὲς τῆς «προόδου»
καὶ τῆς «ἐξελίξεως» τοῦ πολιτισμοῦ
μας. Δὲν φωντάζομαι, ὅτι θὰ παρεξηγη-
θῶ ἣ ὅτι θὰ θεωρηθῶ προχειρολόγος ἢ
παράλογος, ἄν πῶ ὅτι ἡ ἅμιλλα, ὁ ἀ-
γὼν καί, σὲ τελευταία ἀνάλυση, οἱ προ-
σωπικὲς δυνατότητες καὶ ἱκανότητες
τοῦ καθενὸς εἶναι οὐσιαστικὰ ὑπεύθυ-
γες γιὰ τὴ θέση ποὺ παίρνει μέσα στὴν
κλίμακα τῆς ὁμάδας, τῆς κοινότητας,
γιατὶ μιὰ τέτοια κατηγορία ἐναντίον μου
θὰ μετέπιπτε στὸν ᾿Ηράκλειτο, ποὺ εἷ-
πε ἀκριβῶς τὴν ἴδια ὀφθαλμοφανέστα-
τή ἀλήθεια, ὅτι δηλ. «πόλεμος ... τοὺς
μὲν ἐλευθέρους, τοὺς δὲ δούλους... πε-
ποίηκεν». Καὶ δὲν θὰ διεκδικήσω πρω-
τοτυπία, ἄν σημειώσω τὸ αὐταπόδει-
κτο, ὅτι συμφέρει στὸν πνευματικὰ ὑ-
ποδεέστερο νὰ ὑπόκειται στὸν πνευμα-
τικὰ ἀνώτερο, γιατὶ πολὺ πιὸ πρὶν ὁ
Δημόκριτος εἶπε τὸ ἴδιο πράγμα:
«Κρέσσον ἄρχεσθαι τοῖς ἀνοήτοισιν ἢ
ἄρχειν». ἂν δὲν ὑπῆρχε ὁ φωτισμένος
κοινωνικὸς ἡ πνευματικὸς ὁδηγός, γιὰ
τὸν ὁποῖο ὁ ἴδιος ὁ πατέρας τῆς ἀτομι-
κῆς θεωρίας ἔλεγε ὅτι «φύσει τὸ ἄρχειν
οἰκήιον τῷ κρέσσονι», τὸ ἀπροσμέτρη-
το πλῆθος τῶν ὑστερούντων ἠθικὰ ἢ
πνευματικὰ θὰ ἔμενε ἐσαεὶ στὸ ἐπίπεδο
ποὺ ἐξ ἀρχῆς βρέθηκε, στὸ ἐπίπεδο
δηλ. τοῦ κτήνους ποὺ καταβροχθίζει ρί-
ζες, ζῆ στὶς σπηλιὲς καὶ δὲν ἔχει καμ-
μιὰ ἐλπίδα νὰ φωτισθῆ ποτὲ ἀπὸ τὸν
στεῖρο ἐγκέφαλό του, γιὰ νὰ βρῆ τρό-
πους βελτιώσεως τῆς χαμοζωῆς του.
Οἱ ἄριστοι μόνον --- οἱ λίγοι αὐτοὶ φο-
ρεῖς τοῦ συμπαντικοῦ Λόγου, τῆς ἀλή-
θειας --- βλέπουν, προβλέπουν κι όρα-
ματίζονται, «οἱ δὲ πολλοὶ κεκόρηνται
ὅκωσπερ κτήνεα».
ὶ προσπαθῶ νὰ πῶ μ᾽ ὅλα αὐτὰ ---
Γω ὁλοφάνερα ἄλλωστε, Ὅτι εἶμαι
ἀπολογητὴς τῆς δουλείας; Μακρὰν ἐ-
μοῦ μιὰ τέτοια σκέψη! Θέλω ἁπλῶς νὰ
δείξω, ὅτι ἡ ἑλληνικότητα, σὰν σκέψη
ἀλλὰ καὶ σὰν πρακτική, ἀντιμετώπισε,
καὶ στὸ ζήτημα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ ἐ-
δῶ, τὰ πράγματα ὅπως ἀκριβῶς εἶναι,
ἀληθινὰ κι ἀδιαστρέβλωτα, χωρὶς ὑπο-
κρισίες, ἰδεολογικὲς διαστροφὲς καὶ
«δεοντολογίες» αὐθαίρετες. Καὶ κυ-
ρίως θέλω νὰ ἐπισημάνω, ὅτι στὴν
πρακτική τῆς μορφὴ ἡ δουλεία στὴν ἀρ-
χαιότητα δὲν ἠταν τόσο φοβερή, ἀπάν-
θρωπη καὶ φρικαλέα κατάσταση, ὅπως
τὴν παρουσιάζουν συνήθως αὐθαίρετα
οἱ νεώτεροι ἐχθροὶ τῆς ἑλληνικότητας
-- γιὰ λόγους ποὺ δὲν εἶναι τοῦ παρόν-
τος ν᾿ ἀναπτύξέουμε. Δὲν ἔχω τὸ χώρο
ποὺ χρειάζεται --κι οὔτε ἄλλωστε εἶναι
αὐτὸς ὁ σκοπὸς τοῦ ἀρθριδίου
µου---, γιὰ νὰ τεκμηριώσω ἐδῶ μὲ ἀκρί-
βεια αὐτὸ ποὺ πράγματι συνέβαινε μὲ
τὴν δουλεία στὴν ἀρχαία Ελλάδα. Σᾶς
παραπέµπω ἁπλῶς στὴν ἀρχαία γραμ-
µατεία µας, στὸν Ὅμηρο, π.χ. -- ὅπου
οἱ δοῦλοι κι οἱ θεραπαινίδες, οἱ «οἰκέ-
ται», εἶναι ὄχι μόνον ἄτομα ποὺ ἡ ζωή
τους δὲν διέφερε σὲ τίποτα ἀπὸ τὴ ζωὴ
τῶν ὑπολοίπων μελῶν τῆς οἰκογέ-
νειας, ἀλλὰ ἀποτελοῦν σχεδὸν πρόσω-
πα ἱερά, χαίροντα μεγάλου σεβασμοῦ κι