ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
247ΙΟΥΛΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Για τη συντομία των επιστολών των αναγνωστών — ΣΩΤΗΡΙΑΔΟΥ, ΑΝΘΗ
- Διάλογος για τη γραφή και προφορά της Ελληνικής — ΤΑΜΒΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΔΑΥΛΟΣ/247, Ἰούλιος 2002
15993
Γιὰ τὴ συντομία τῶν ἐπιστολῶν τῶν ἀναγνωστῶν
Ἀγαπητὲ κ. Λάμπρου,
1) Εὐχαριστήθηκα πολὺ μὲ τὶς δηλώσεις κατὰ
τὶς «ἅγιες μέρες» τῆς κ. Βάνας Μπάρμπα καὶ τοῦ κ.
N. Σηφουνάκη. Γέλασε τὸ πικραμένο χείλι μας.
Ὅμως θὰ ἔπρεπε νὰ συμπληρώσουν: «Διαβάστε
“Δαυλό” γιὰ νὰ μάθετε τὴν ἀλήθεια».
2) Τὸ τελευταῖο διάστημα «δὲν πλησιάζεται» τὸ
θέμα Χριστός, Παῦλος κ.τ.λ. Ἐμεῖς οἱ ἐνήλικες τὰ
διαβάσαμε στὸ «Δαυλὸ» σὲ παρελθόντα ἔτη, ὅμως
οἱ νεώτεροι; Πρέπει νὰ μαθαίνουν.
3) Σὲ παλαιότερο γράμμα μου σᾶς εἶχα προτείνει
τὰ ἑξῆς:
Νὰ ἐκθέτῃ ὁ ἀναγνώστης τὸ θέμα του (τὸ τί θέλει
νὰ πληροφορηθῇ) μὲ λίγες λέξεις κι ὕστερα ἕνας
ἐκ τῶν ἐξαιρέτων συνεργατῶν σας νὰ ἀναπτύσσῃ
τὸ κείμενο. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ ἐπικοινωνία
μας μὲ τὸν «Δαυλὸ» θὰ εἶναι πληρέστερη. Π.χ. ἐγὼ
ἐρωτῶ καὶ περιμένω ἀπάντηση ἔστω καὶ «φαντασίας»:
Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ὁ M. Ἀλέξανδρος ἢ δὲν
ὥδευε πρὸς Ἀνατολάς, ὥστε νὰ ἁπλωθῇ ἡ Ἑλληνικὴ
Γλῶσσα, θὰ ὑπῆρχε τώρα ὁ Χριστιανισμός;
Μετὰ τιμῆς
Ἀνθὴ Σωτηριάδου
Ψυχίατρος, Θεσσαλονίκη
Διάλογος γιὰ τὴ γραφὴ καὶ προφορὰ τῆς Ἑλληνικῆς
Κύριε διευθυντά,
Ὁ κύριος A. Κρασανάκης («Δ», τ. 242) νομίζει,
ὅτι τὰ ὁμόηχα γράμματα μᾶς κάνουνε νὰ διακρίνουμε
τὸ μέρος τοῦ λόγου ἢ τὸν τύπο τῶν λέξεων,
γιατὶ δὲν ἔχει ἴσως συνειδητοποιήσει ὅτι ὁ τύπος
καὶ τὸ νόημα τῶν λέξεων καὶ φράσεων ἐξαρτᾶται
ἀπὸ τὰ συμφραζόμενα καὶ τὴ σύνταξη καὶ στὸ γραφτὸ
καὶ στὸν προφορικὸ λόγο. Κανένας δὲν θὰ μᾶς
πῇ νὰ γράψουμε τὴ λέξη «ἀγαθὶ» ξεκάρφωτα, ὥστε
ἐμεῖς νὰ τὸν ἐρωτήσουμε κατ’ ἀνάγκην ἂν ζητάῃ
κύριο ὄνομα «Ἀγαθὴ» ἢ θηλυκὸ ἐπίθετο «ἀγαθὴ»
ἢ ἀρσενικὸ ἐπίθετο πληθυντικοῦ «ἀγαθοί». Αὐτὲς
οἱ σκέψεις εἶναι ἀφελεῖς. Θὰ ρωτήσῃ: πῆγε ἡ
Ἀγαθὴ στὴν ἀγορά; ἢ θὰ πῇ: αὐτὴ ἡ γυναῖκα εἶναι
ἀγαθή, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἀγαθοί. Τὰ συμφραζόμενα
μᾶς ἀναγκάζουνε νὰ γράψουμε ἔτσι ἢ
ἀλλιῶς. Λέμε: ἔχει καλῶς, ὁ καλὸς ἄνθρωπος κ.λπ.
Ἐξάλλου τὰ η, ω, ι, οι, ει βρίσκονται καὶ στὴν ἀρχὴ
καὶ στὴ μέση καὶ στὸ τέλος τῶν λέξεων: μῆνις, λωποδύτης,
μωρός, πείθω, ποίημα κ.λπ. Κι ἀκόμα πῶς
δικαιολογεῖται ἡ μετατροπὴ στὴ νέα Ἑλληνικὴ τοῦ
ω σὲ ου ἀπὸ λέξεις τῆς ἀρχαίας, π.χ. λῶρος, λωρὶς
– λουρίδα, λουρί, σκωρία – σκουρ(γ)ιά, μυρωδιά –
μυρουδιά, κώνωψ - κούνουπας, κουνούπι κ.λπ; Ἡ
ἀπάντηση εἶναι, ὅτι παρ’ ὅλο ποὺ καὶ τὸ ὄ - μικρον
μετατρέπεται σὲ ὡρισμένες λέξεις σὲ ου, π.χ. μο-
Στὴν Μινωϊκὴ μάλιστα δείχνει νὰ σκαρφαλώνῃ κάπου, ποὺ μόνο ἡ κατσίκα σκαρφαλώνει.
Τὸ «πὶ» παριστάνεται μὲ πέλεκυ καὶ προφανῶς τὸ πὶ νὰ προῆλθε ἀπὸ τὴν προφορικὴ λέξη
πέλεκυς, ὅπως τὸ «νὶ» ποὺ παριστάνεται μὲ βάρκα (ναῦς) νὰ ὀφείλῃ τὴν προέλευσή του στὴ
λέξη ναῦς.
Γιὰ τὸ ὕψιλον γράφει: «Τὸ ὑ-ψιλὸν προῆλθε ἐκ τοῦ ἕκτου γράμματος τοῦ σημιτικοῦ ἀλφαβήτου».
Γιὰ τὸ «ο» γράφει ὅτι εἶναι σημιτικόν· τὸ ἴδιο γράφει γιὰ τὸ «μὶ» ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ γράμματα
τῆς ἀλφαβήτου καὶ μάλιστα ὅτι τὰ πήραμε τὸ 1200 π.X. ἀπὸ τοὺς Σημίτες. Εἶναι ἔκδοση
τοῦ 1972 μὲ κοπιράιτ Δράκου I. Σταματάκου τῶν ἐκδόσεων «Φοῖνιξ» ΕΠΕ.
Πόσο βάσιμα εἶναι ὅλα αὐτὰ μετὰ τὴν ἀνακοίνωση τοῦ BBC ἀλλὰ καὶ μὲ τὶς ἐπιγραφὲς ἑλληνικῶν
χαρακτήρων σὲ διάφορες περιοχὲς τῆς Ἑλλάδος, ἡλικίας 6000 π.X. (Δισπηλιὸ Καστοριὰ
κ.λπ.); Τί ἔχουν νὰ ποῦν οἱ σημερινοὶ φοινικιστὲς μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν κ. Γ. Μπαμπινιώτη,
ποὺ στὸ κινέζικο λεξικὸ Ξι Μπάι, ὑπάρχουν τὰ γράμματα τῆς ἑλληνικῆς ἀλφαβήτου, ὅπως
δημοσιεύθηκε σὲ προηγούμενα τεύχη τοῦ «Δαυλοῦ»; Γιατί δὲν δηλώνουν ἐπιτέλους τὸ «μέα
κούλπα» τους καὶ δὲν φροντίζουν νὰ ξαναγραφοῦν τὰ λεξικά τους μὲ τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια;
Σιγὰ σιγὰ τὸ πὰζλ συμπληρώνεται. Ἂν οἱ ὑπουργοὶ πολιτισμοῦ δὲν ἦταν αὐτοὶ ποὺ εἶναι, ἴσως
νὰ φρόντιζαν νὰ κτυπήσουν χαρμόσυνα οἱ καμπάνες μετὰ τὰ εὑρήματα αὐτά. Τὸ ἴδιο γιὰ τὴν
(cid:2)