ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
247ΙΟΥΛΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο πεινασμένος, διψασμένος, ξυπόλυτος και άστεγος Έρως στον Πλάτωνα — ΑΛΤΑΝΗ
Κείμενο φύλλου
Τὰ «ἐξαίφνης» καὶ «μεταξὺ» τῆς Διοτίμας
Ἡ παροῦσα ἔρευνα ἀποτελεῖ συνέχεια τῶν ἄρθρων «Οἱ ἑπτὰ
ἀναβαθμοὶ τοῦ Ἔρωτα στὸ “Συμπόσιον” τοῦ Πλάτωνος»
(«Δαυλός», τεῦχος 241, Ἰαν. 2002) καὶ «Μέγας δαίμων ὁ
Ἔρως!» («Δαυλός», τεῦχος 246).
Μῆτις
ἩΜῆτις κατὰ τὴν Μυθολογία εἶναι κόρη τοῦ Ὠκεανοῦ καὶ τῆς Τηθύος.
Οἱ δύο πρῶτες ἀπρόσωπες κοσμογονικὲς οὐσίες («Τίμαιος» 41), ἡ μεριστὴ
καὶ ἡ ἀμέριστος, ἐγέννησαν τὴν θεὰ τῆς φρονήσεως καὶ πρώτη σύζυγο
τοῦ Διός. Κατὰ τὸν Ἡσίοδο, «Ζεὺς δὲ θεῶν βασιλεὺς πρώτην ἄλοχον
θέτο Μῆτιν πλεῖστα θεῶν τε ἰδυῖαν ἰδὲ θνητῶν ἀνθρώπων». [= Κι ὁ Δίας,
τῶν θεῶν ὁ βασιλιᾶς, πρώτη γυναῖκα του τὴν Μῆτι ἐπῆρε, ποὺ ἤξερε περισσότερα
ἀπ’ ὅλους τοὺς θεοὺς καὶ τοὺς θνητοὺς ἀνθρώπους.] Αὐτὴν, ἐνῷ κυοφορεῖ
τὴν Ἀθηνᾶ, τὴν θεὰ τῆς Σοφίας, τὴν καταπίνει ὁ Ζεὺς γιὰ νὰ μὴν χάσῃ τὴν ἐξουσία,
ὅπως τοῦ εἶχαν προείπει οἱ πρόγονοί του Γαῖα καὶ Οὐρανός. (Ἡσίοδος, «Θεογονία»,
στ. 886-90 καὶ Ἀθ. Σταγειρίτης «Ὠγυγία», τόμ. A, σ. 315-316).
Κατάποσι στὸν συμβολισμὸ σημαίνει ὄχι βεβαίως καννιβαλικὴ πρᾶξι ἀλλὰ
ἀφομοίωσι ἰδιότητος. Ὁ Ζεὺς καταπίνοντος τὴν Μῆτι ἀφομοιώνει τὴν φρόνησι,
ἰδιότητα τῆς Μήτιος, ἐφ’ ὅσον τὸ σπέρμα του ἔχει συνευρεθῆ μετ’ αὐτῆς. Ἐκ τῆς
κυοφορίας τῆς φρονήσεως στὸ νοῦ τοῦ Διός γεννιέται ἡ σοφία Ἀθηνᾶ. Ἄρα ἡ
σοφία ἔχει συλληφθῆ μὲ φρόνησι καὶ ἔχει τραφῆ καὶ ἀναπτυχθῆ μὲ νοημοσύνη.
Ἡ φρόνησι (τῆς Μήτιος) χαλιναγωγεῖ τὰ ἔνστικτα, τὰ κυοφορούμενα σὲ νοημοσύνη
ἐντὸς τοῦ χώρου τῆς νοήσεως. Ὁ νοῦς, ποὺ κατέχει τὴν φρόνησι, ὁδηγεῖται
σὲ πράξεις σοφίας, διότι νοῦς ἄνευ φρονήσεως εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνος.
Ὁ Πόρος καὶ οἱ ἰδιότητές του
Κατὰ τὴν μυθοπλασία τοῦ Πλάτωνος ἡ Μῆτις, ἂν καὶ ἀποῦσα ἀπὸ τὴν ἑορτὴ
τῆς γεννήσεως τῆς Ἀφροδίτης, ἀναφέρεται ὀνομαστικῶς στὸν μῦθο,
διότι ἔχει γεννήσει τὸν Πόρο, πρὸ τῆς συλλήψεως τῆς Ἀθηνᾶς· δηλαδὴ
προηγεῖται τῆς σοφίας ἡ διάνοιξι τῶν νοητικῶν πόρων. Ὅμως ἄνευ τῆς
φρονήσεως τῆς Μήτιος, ἡ διάνοιξι τῶν νοητικῶν πόρων καθίσταται ἀμφιλεγό-