ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
32-33ΑΥΓ. - ΣΕΠΤ. 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ευρωπαϊκότητα και ελληνικότητα — ΔΕΠΟΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΓΕΟΡΓΙΟΣ:Δ. ΔΕΠΟΣ
Εὐρωπαϊκότητα καὶ Ἑλληνικότητα
Ὃ εὐρωπαϊκός, λεγόμενος, πολιτισμός μας εἶναι ἆραγε συνέπεια κι εἰκόνα
τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ μας πολιτισμοῦ, ὅπως συνήθως κολακευόμαστε νὰ
λέμε συχνά, μὲ φουσκωμμένο στῆθος; Κι ἄν εἶναι, σὲ ποιὰ ἕκταση; "Ας μὴν αὖταπατώμαστε:
Εἴμαστε συνέταιροι αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ (ποὺ ἐν τῷ μεταξὺ
τὸν ἔχουμε υἱοθετήσει ἐδῶ, πέρα γιὰ πέρα) μόνο κατὰ τὸ ἕνα τρίτο. Τᾶλλα
δυὸ τρίτα εἶναι ἡ αὐτογενὴς τεχνικὴ ἀνάπτυξη (ἡ τιμὴ καὶ ἡ δόξα τοῦ δυτικοῦ
πολιτισμοῦ μας) καὶ δεύτερο καί, τὸ τελευταῖο τρίτο, ἕνα ἐλαφρὰ μεταποιημένο
ἑβραϊκό πνεῦμα, ποὺ τὸ μοιράζεται ὁ ὑπαρξισμός, ὁ χριστιανισμὸς κι ὁ
μαρξισμός. Γιὰ τὸ μαρξισμὸ δείξαμε, σὲ προηγούμενο ἄρθρο μας, ποῦ καὶ
πῶς ἀγγίζουν οἱ ρίζες του στὴν ἰουδαϊκὴ ἰδεολογία: Μὲ τὸ μεσσιανισμὸ του.
ἝἛνα κήρυγμα σωτηρίας, ἀπ ̓ ὅλα τὰ βάσανα κι ὅλες τὶς ἀγωνίες μας, μέσα
σὲ μιὰ ἀνανεωμένη κοινωνία ἐλευθερίας, ἰσότητας, ἀφθονίας κι ἀδελφότητας.
Ἔναν ἐπίγειο, δηλαδή, παράδεισο, ὅπου θ ̓ ἀπολαμβάνουμε ἀνεμπόδιστα
ὅλες τὶς ἡδονές, ἕνα παράδεισο, ποὔρχεται νὰ μᾶς προφτάσει τρέχοντας.
“Ὅσο γιὰ τὸ χριστιανισμὸ καὶ τὸν ὑπαρξισμό, εἶναι μεταξύ τους ἀδέρφια. Ἢ
ἀλογικὴ («πιστεύω ἀκριβῶς, ἐπειδὴ εἶναι παράλογο») καὶ βουλησιαρχικὴ θέση
τοῦ ὑπαρξισμοῦ, μαζὶ μὲ τὴν παντοδύναμα ἀσύδοτη καὶ πλήρη ἀναιτιότητα
μιᾶς θέλησης, ποὺ θέλει ἀπόλυτα «ἐλεύθερη», καθὼς καὶ ἡ νέα διαμόρφωση
τῆς ἔννοιας τοῦ Θεοῦ (σὰν προσωπικοῦ αὐτὴ τὴ φορὰ θεοῦ, γιὰ χρήση τοῦ
καθένα μας -- κάτι μεταξὺ φύλακα ἄγγελού μας καὶ ψυχαναλυτη γιατροῦ τῆς
διπλανῆς πολυκατοικίας) μιλάει ἀρκετὰ εὔγλωττα πάνω σ ̓ αὐτό. ̓Αλλὰ κι οἱ
προηγούμενες σχολὲς (στὴ Γερμανία ὁ Νίτσε κι ὁ Σοπενχάουερ, στὴ Γαλλία ὁ
Μπερξόν, στὴν ̓Αμερικὴ ὁ Τζέιμς κι ὅλοι οἱ προηγούμενοι θεῖστὲς φιλόσοφοι
τῆς Δ. Εὐρώπης) ἦταν βουλησιαρχικές. Ο Ἑλληνισμός, ἀντίθετα, ὑπῆρξε ἀποφασιστικὰ
νοησιαρχικός, ἔλλογος, ἀντιμυστικιστικός, ἀντισυνωμοτικὸς
καὶ ἀνοιχτὰ διαπαιδαγωγικός. Γι’ αὐτὸ καὶ μόνο αὐτὸς ὁ πολιτισμὸς πρωτάνοιξε
στὴν ̓Ανθρωπότητα τὶς πύλες καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἀντίληψης καὶ τῆς
δημοκρατικῆς ἀντίληψης. Αὐτὰ τὰ δυὸ ἦταν τὰ κύρια δῶρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ
στὸ σημερινὸ δυτικὸ πολιτισμό.
“Ὅσο γιὰ τὴ χριστιανικὴ φιλοσοφία, ποὺ διαποτίζὔει ἐπίσης τὸ σημερινὸ
εὐρωπαϊκὸ πνεῦμα (σὲ βάρος φυσικὰ τοῦ ἑλληνικοῦ του πνεύματος), ἀξίζει νὰ
δείξουμε ἐντελῶς περιληπτικὰ καὶ καίρια τὴ βασική της ἀδυναμία ν ̓ ἀντεπεξέλθει
ἀπέναντι στὴ βαθύτητα τής ἑληνικότητας, Καὶ πρέπει νὰ τὸ δείξουμε,
χωρὶς νὰ διστάσουμε, γιατὶ ἀπαγορεύεται στοὺς Ἕλληνες τόσο τὸ νὰ διστάζουν
μπροστὰ στὴν ̓Αλήθεια, ὅσο καὶ τὸ νὰ ἰσχυρίζονται κάτι χωρὶς νὰ τ ̓ ἆποδείχνουν
κι ὅλας. (Τὸ ἀντίθετο θἄᾶταν δογματισμός). Ποιὸ εἶναι τὸ βασικὸ
μοτίβο στὴ χριστιανική Ιδεολογία; Τὸ ὥρισε, μιὰ γιὰ πάντα, ὁ Ἕβραϊος Παῦλος,
ὁ «ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν». Πίστη (στὸ Θεό), Ἐλπίδα (στὴν ἀνάστασή
μας), ̓Αγάπη (ἑνότητα) πρὸς ἀλλήλους. Καὶ τὰ τρία ὅμως εἶναι συναισθήματα!
Κανένα τους δὲν ἐνσωματώνει τὴ λογικὴ ἤ τὴ γνώση τῶν “Ελλήνων φιλοσόφων.
Οὔτε κἄν τὴν ἀγγίζει. Μποροῦν αὐτὲς οἱ δυνάμεις (ἐβραϊκὲς καὶ ἀνα-