Πληροφορίες τοῦ χριστιανοῦ ἱστορικοῦ Προκοπίου «...ὁ Ἰουστινιανὸς δὲν ἦταν ἀνθρώπινο πλάσμα, ἀλλὰ ἦταν, ὅπως ἀνα- φέρθηκε, κάποιος δαίμονας ἀνθρωπόμορφος... (...) Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς λοιπὸν ἔχει σκοτώσει τόσους πολλούς, ὥστε κανένας ἄλλος στὸν κό- σμο, μοῦ φαίνεται, δὲν θὰ ἦταν ποτὲ σὲ θέση νὰ πῇ τὸν ἀκριβῆ ἀριθ- μό τους, παρὰ μόνο ὁ θεός»1. Ἡ περιγραφὴ αὐτὴ τοῦ Ἰουστινιανοῦ ὡς ἑνὸς αἱμοσταγοῦς τυράννου δὲν ἀνήκει σὲ κάποιον δηλωμένο ἀντι- φρονοῦντα ἢ δηλωμένο ἐχθρό του ἀλλὰ στὸ σύγχρονό του καὶ ἐπίση- μο ἱστορικὸ συγγραφέα τῶν πράξεων τοῦ αὐτοκράτορα, τὸν Προκό- πιο. Ὁ Προκόπιος γεννήθηκε στὴν πόλη Καισάρεια τῆς Παλαιστίνης γύρω στὸ 500 μ.X. Ἀρχικὰ ἄσκησε τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου ἢ τοῦ ρήτορα στὴ Νέα Ρώμη (Κωνσταντινούπολη). Τὸ ἔτος 527 διωρίστηκε ἰδιαίτερος γραμματέας καὶ νο- μικὸς σύμβουλος τοῦ στρατηγοῦ Βελισσαρίου, τὸν ὁποῖο συνώδεψε στὶς πρῶτες του ἐκστρατεῖες στὴν Περσία, στὴν Ἀφρικὴ καὶ στὴν Ἰταλία. Ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ ἀνέλαβε συχνὰ σημαντικὲς ἀποστολὲς στὴν ὑπηρεσία τῆς Ρώμης. Στὴν αὐτο- κρατορικὴ αὐλὴ γνώρισε μεγάλες τιμές, ἴσως νὰ ἦταν καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς εὐνοη- μένους τοῦ Ἰουστινιανοῦ, ἐφόσον τὸ ἔτος 560 μ.X. τοῦ ἀποδόθηκε ὁ τιμητικὸς τίτ- λος τοῦ «Illustris» (Ἐπιφανής). Δύο χρόνια ἀργότερα ἔγινε ἔπαρχος. Τὰ παρα- πάνω στοιχεῖα μαρτυροῦν, ὅτι ἦταν πρόσωπο ποὺ γνώριζε καλὰ τὰ ὅσα συνέ- βαιναν στὰ ἀνώτατα κλιμάκια τῆς ἐκχριστιανισμένης ρωμαϊκῆς διοίκησης, ἡ ὁποία ἕδρευε στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὡς ἱστορικὸς συγγραφέας ἔγραψε τὸ ἔργο «Ἱστορίαι», ὅπου περιγράφονται στὸ σύνολό τους οἱ πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ἰουστινιανοῦ, καὶ τὸ «Περὶ κτισμάτων», ὅπου περιγράφονται τὰ δημόσια κτήρια, ναοὶ καὶ ἄλλα μεγάλα ἀρχιτεκτονικὰ ἔργα, ποὺ ἔγιναν ἀπὸ τὸν ἴδιο αὐτοκράτορα. Τὸ δεύτερο βιβλίο του χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὴ στομφώδη γλῶσσα καὶ τὴν ἀδιάκοπη κολα- κεία πρὸς τὸ αὐτοκρατορικὸ ζεῦγος, Ἰουστινιανὸ καὶ Θεοδώρα. Ὡστόσο ὁ ἐπίσημος ἱστορικὸς τοῦ αὐτοκράτορα, ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἀνέλαβε νὰ ἀφήσῃ αἰώνιο καὶ δοξασμένο τὸ ὄνομα τοῦ Ἰουστινιανοῦ μέσῳ τῶν γραπτῶν του, εἶναι ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος ἐν ἀγνοίᾳ ὅλων τῶν συγχρόνων του, κρυφὰ καὶ προ- σεκτικά, ἀποφάσισε – γιὰ χάρη τῶν ἑπόμενων γενιῶν – νὰ γράψῃ καὶ ἕνα τρίτο 1. Προκόπιος, «Ἀνέκδοτα», κεφάλαιο πέμπτο, 18 1-5, μετάφραση Ἀλόης Σιδέρη, ἐκδό- σεις «ΑΓΡΑ».