Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΡΕΤΕΒ ΑΥ, Διαφωτισμός: Ὁ Βολταῖρος συζητᾶ μὲ τὸν Λουκιανὸ καὶ τὸν Ἔρασμο Ὁ καθηγητὴς Πῆτερ Γκαίν, ὡς καλὸς γνώστης τῆς θιδλιογραφίας τοῦ Διαφωτισμοῦ, ἐτόλμησε Ένα δύσκολο ἐγχείρημα: νὰ πραγµατοποιήσῃ τὴν ἰδέα τοῦ διαφωτιστῆ ἱστορικοῦ Γἰθόωνος γιὰ συγ- γραφὴ ἑνὸς διαλόγου ἀνάμεσα στὸν Βολταῖρο, τὸν Λουκιανὸ καὶ τὸν Ἔρασμο. Δυστυχῶς ὅμως παρὰ τὸ μεγαλεπίδολο τῆς προσπάθειάς του ὁ κ. Ο3Υ δὲν τὰ καταφέρνει. Περιο- οἴζεται σὲ μιὰ ἁπλοϊκὴ προσέγγιση πέντε θεματικῶν ἑνοτήτων (νεωτερικότητα, ἱστορία, αἰσιοδο- Έϊα, φαντασία, ὑπαρξισμός). ἡ ὁποία διακρίνεται ἀπὸ μιὰ ρηχὴ περιγραφὴ μετανεωτερικῆς ἀντι- λήψεως ἀγγλοσαξωνικοῦ τύπου, ὅπου ὁ Διαφωτισμὸς ἀντιμετωπίζεται μᾶλλον ἐπιφανειακὰ καὶ ἀνούσια, Ὁ συγγραφέας δὲν ἐμδαθύνει καὶ τὸ κείµενο δὲν παρουσιάζει οὔτε φιλοσοφικὴ συνοχὴ οὔτε ἱστορικὴ συνέχεια. Περισσότερο πρόχειται γιὰ ἀπολογία τοῦ Βολταίρου ὡς ἐκπροσώπου τοῦ Διαφωτισμοῦ ἀπέναντι στὸν αὐστηρὸ Χριστιανὸ δικαστή "Ερασμο μὲ ἄχρωμο καὶ ἄοσμο ἐπιδιαι- τητὴ (καὶ ὀλίγον χοιστιανόφιλο) τὸν Λουκιανό, παρὰ γιὰ φιλοσοφικὸ διάλογο μὲ στόχο τὴν ἀνα- λυτικὴ καὶ συνθετικἠ παρουσίαση τῶν θέσεων καὶ τῶν ἀντιθέσεων τῶν τριῶν αὐτῶν διανοητῶν. Ἢ κατὰ τὸ δοκοῦν τοῦ συγγραφέως τοποθέτησή τους, δίνει πολλὲς φορὲς τὴν ἐντύπωση. ὅτι εἶναι ὑπε- ραπλουστευμένη καὶ αὐθαίρετη. Κάτι ἄλλο ποὺ προκαλεῖ ἐντύπωση εἶναι ἡ περὶ Ἑδραίων ἐμμονὴ τοῦ κ. αν (ἀλήθεια, γιατὶ ἄλλα- Ἑε τὸ ἐπώνυμό του ἀπὸ ΕΓΟΜΙΙΟΡ σὲ Ο9γ:). Κατ' ἀρχὴν καταδάλλει προσπάθεια νὰ ὑποσχάψῃ τὴν ἕρμη- νεία τοῦ Χιούμ. ὅτι τὸ μένος τῶν λαῶν τὴν ἐποχὴ ἐκείνη κατὰ τῶν Ἑθραίων ὠφειλόταν στὴν μισητή, ἐπίδοση τῶν τελευταίων σὲ τοκογλυφία καὶ κερδοσκοπία (σελ. 64-65). Επίσης κάνει λόγο γιὰ ἐφαρ- μογὴ τῆς ἐπιστημονικῆς πανουργίας τῶν ναζιστῶν σὲ ἑκατομμύρια ἀθῷα θύματα (ἄραγε περὶ ἐδραϊ- χοῦ ὁλοκαυτώματος ὁ λόγος:!). Καὶ σὲ ὅλα αὐτά, σημειώνει ὁ «Αμερικανὸς» καθηγητὴς Ογ, προ- θάλλουν ἀντίσταση μόνον οἱ Ἑδραῖοι μὲ τὴ δοήθεια Ὁλλανδῶν (!). Δανῶν (1) καὶ μερικῶν ἀξιο- πρεπῶν Γερμανῶν (νὰ καγχάσουµε ἢ νὰ φρίξουμε μ᾽ αὐτὲς τὶς ἀνιστόρητες ἀρλοῦμπες:) (σ. 82). «Τὰ νοσήματα εἰς τὴν Πεντάτευχον» Τέτοιας ἔκτασης καὶ ἔντασης θρησκοληπτικὀ ἐνδιαφέρον στὸν Παλαιοδιαθηκικὸ φο- νταμενταλισμὸ ἀπὸ ὀρθόδοξο πανεπιστημιακὸ δάσκαλο τῆς “Ἱστορίας τῆς ᾿Ιατρικῆς δά- ζει τὴ σκέψη καὶ τὸ λόγο µου σὲ λειτουργία ἄμυνας τῶν «πατρώων ἑλληνικῶν πολισµά- των» σ᾽ ἀντίθεση μὲ τὴν Ιουδαιοθεοκρατικὴ δαρδαρότητα ἄλλοτε καὶ τώρα. Καὶ γίνομαι πιὸ συγκεκριμένος. ᾿Εκεῖνο ποὺ μὲ θλίδει εἶναι ἡ ἐπιλογὴ τοῦ θέματος τοῦ κυρίου Γ. Πα- παγιαννόπουλου, ὁμοτίμου καθηγητοῦ: «Τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν Πεντάτευχον νοσήµα- τα». Καλὰ ὁλόκληρος καθηγητὴς πανεπιστημίου, ποὺ ἐνηλικιώθηχε διδάσκοντας τὴν “Ἱστορία τῆς ᾿Ιατρικῆς σ᾽ ἑλληνικὸ πανεπιστήμιο μὲ ἀκροατήριο καὶ ἀποδέχτες τῶν ἐπι- στημονικῶν του γνώσεων, δαρέθηκε νὰ γράψῃ κατὰ τὸν πανεπιστημιακό του θίο μιὰ ἔστω σύντομη ἱστορία ἢ εἰσαγωγὴ τῆς ἰατρικῆς καὶ θεραπευτικῆς τῶν ἀρχαίων Ελλήνων, ὅπως μὴ πανεπιστημιακοὶ ἐρευνητὲς ἔκαναν; . Εχω ὑπόψη µου τρεῖς πρωτότυπες μελέτες: Οἱ δύο εἶναι: τοῦ Κων. Κουτρουδέλη, «Ἢ ᾿Ιατρικὴ Ορολογία τοῦ Ομήρου, τοῦ Κων. Στρατῆ, «Ἢ ἐτυμολογία πανάρχαιων ὀνομα- σιῶν τῶν ὀργάνων τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος», ὅπου ἀποδεικνύεται δαθειὰ γνώση τῆς ἀνατομίας. Οἱ δύο προαναφερθεῖσες µελέτες δημοσιεύθηκαν ἀντίστοιχα στὸ «Δαυλὸ» τὸν ᾿Ιούλιο τοῦ 1996 καὶ τὸν Ιούλιο τοῦ 1998. Αλλὰ δὲν θ᾽ ἀντισταθῶ στὴν ὁμολογία τοῦ ἅμε- σου ἐνδιαφέροντος, ποὺ μοῦ προκάλεσε ἡ κομψὴ στὸ λόγο, ἀλλὰ καὶ ἀπόλυτα ἱστορικο- »