Ὁ ἀρχαῖος ἀγγελιαφόρος ἀκολούθησε διαφορετικὴ καὶ συντομώτερη πορεία Τὸ πλέον δημοφιλὲς ὀλυμπιακὸ ἀγώνισμα ἀπὸ τὴν ἀναβίωση καὶ διεθνοποίηση τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων στὰ τέλη τοῦ 19ου αἰῶνα εἶναι ἀναμφισβήτητα ὁ ἀγῶνας δρόμου, σὲ ἀνάμνηση τῆς ὑπεράνθρωπης προσπάθειας τοῦ Ἀθηναίου ὁπλίτη νὰ τρέξῃ τὸ συντομώτερο στὴν Ἀθήνα γιὰ νὰ ἀναγγείλῃ τὴ νίκη κατὰ τῶν Περσῶν στὴ Μάχη τοῦ Μαραθῶνα. Ἡ διαδρομὴ αὐτή, λόγῳ τῆς συμβολικῆς σημασίας ποὺ ἀπέκτησε, ἔλαβε καίρια θέση καὶ παγιώθηκε σὲ ὅλα τὰ ὀλυμπιακὰ προγράμματα διεθνῶς. Ὡστόσο, ὅσον ἀφορᾶ στὸ μῆκος της, ὅσο καὶ στὸ χῶρο στὸν ὁποῖο πρωταρχικὰ συντελέστηκε, ἔχουν ἐπέλθει σημαντικὲς μεταβολές, ποὺ οὐσιαστικὰ ἀλλοιώνουν τὴν ὑφή της ὡς «Μαραθωνίου Δρόμου». Ὅταν τὸ 1894 ὁ Γάλλος διανοούμενος Μισὲλ Μπρὲλ εἰσηγεῖτο στὴν νεοσυσταθεῖσα τότε Διεθνῆ Ὁμοσπονδία Ἀθλητικῶν Ἀγώνων νὰ συμπεριληφθῇ στὸ πρόγραμμα τῆς ἐπικείμενης Ὀλυμπιάδας τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ διαδρομὴ τῶν 40 χλμ., ἀπὸ τὸν Μαραθῶνα στὴν Ἀθήνα, ὡς αὐτοτελὲς ἀγώνισμα, ἀσφαλῶς ἀγνοοῦσε σοβαρὰ λεπτομερειακὰ στοιχεῖα τῆς ἱστορικῆς ἀλήθειας. Ἡ ἴδια καὶ χειρότερη ἄγνοια διακατεῖχε καὶ τοὺς Βρεττανοὺς διοργανωτὲς τῆς Ὀλυμπιάδας τοῦ Λονδίνου (1908), καθὼς αὐθαίρετα θέσπισαν τὴν ἀπόσταση τῶν 42.195 μ. (μὲ σημεῖο ἐκκίνησης τὰ ἀνάκτορα τοῦ Οὐίνδσωρ καὶ τερματισμοῦ τὸ στάδιο Σέφερντ Μπούς, ὅπου ἐτελοῦντο τὰ λοιπὰ ἀγωνίσματα), προκειμένου νὰ ἱκανοποιήσουν τὴ ματαιοδοξία τῶν εὐγενῶν τους. Ἡ ἀπόσταση αὐτὴ καθιερώθηκε τὸ 1924. Ἡ ἱστορικὴ πραγματικότητα παρ’ ὅλα αὐτὰ εἶναι σαφὴς καὶ ἀμείλικτη.Ὅ,τι ἀνεβίωσε μὲ φαλκιδευμένη μορφὴ λόγῳ τῆς ἐσκεμμένης ἢ ἀκούσιας παραθεωρήσεως τῶν πτυχῶν του, παραμένει ἀλώβητο μέσα στὶς ἱστορικὲς πηγές του. Μὲ τὴ χρήση τῶν πηγῶν αὐτῶν τὰ τελευταῖα χρόνια, ὁ βετερᾶνος δρομέας ὑπεραποστάσεων καὶ ἱστοριοδίφης κ. Παναγιώτης Σκουλῆς ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ ἱστορικὴ διαδρομὴ τοῦ Μαραθωνίου εἶναι ἐντελῶς ἄλλη ἀπ’ αὐτὴν ποὺ ἐπίσημα ἰσχύει. Τὰ κεφαλαιώδη σημεῖα διαφορᾶς ἔχουν νὰ κάνουν μὲ τὸν δρόμο ποὺ πραγματικὰ ἀκολούθησε ὁ ἀρχαῖος δρομέας, γιὰ νὰ φθάσῃ στὴν Ἀθήνα καὶ συνακόλουθα μὲ ὅ,τι προκύπτει ἀπὸ τὴ φύση τῆς διαδρομῆς αὐτῆς (ἀπόσταση, χρονικὴ διάρκεια, ὑψομετρικὲς διαφορές). Ἡ Μορφολογία τῆς περιοχῆς Μαραθῶνος Κατὰ τὴν ἐπίσκεψή μας στὸν χῶρο τοῦ Μαραθῶνος μὲ τὸν κ. Π. Σκουλῆ καὶ τὸν φίλο καὶ συναθλητή του, ἐπιχειρηματία κ. Γ. Δραμυττινό, διαπιστώσαμε εὔκολα ὅτι ἡ κατόπτευση καὶ μόνο τοῦ πεδίου τῆς μάχης ἀπὸ τὸ ὕψωμα τοῦ Προφήτη Ἠλία, ἀνατολικὰ τῆς Σταμάτας, συνδυαζόμενη μὲ τὶς ἱστορικὲς πληροφορίες, συνιστᾶ ἰσχυρὴ ἀπόδειξη γιὰ τὸν πραγματικὸ δρόμο διέλευσης τοῦ ἀθηναϊκοῦ στρατοῦ πρὸς τὸ Μαραθῶνα τὸ 490 π.X., ἀλλὰ κυρίως γιὰ τὴ διαδρομὴ τοῦ ὁπλίτη πρὸς τὴν Ἀθήνα, μετὰ τὸ πέρας τῆς μάχης. Ἡ πεδιάδα τοῦ