ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
252ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2002
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Θεοκρατία και στην Ελλάδα; — ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
ΘΕΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ:
οχἢ σοφίας ἡ ἐπίσκεψη - ἀνάλυση ὅ ὅρων καὶ ὀνομάτων. Ας ὁρίσουμε καὶ ἂς προσ̓
διορίσουμε μέσα ἀπὸ τὰ λεξικὰ. τοὺς ἱστορικοθρησκειολογικοὺς ὅρους «Παποκαισαρισμός»,
«Θεοκρατία» καὶ τὸ γέννημα τοῦ πρώτου, τὸν «Παπο-καίσαρα» (κάτι
σὰν τὸν Χομεϊνὶ π.χ. στοὺς νεώτερους χρόνους).
Ὁ «Παποκαισαρισμὸς « ἀποτελεῖ τὸ διαχρονικὀ καὶ ἐκφυλιστικὸ φαινόμενο τῆς πολιτείας,
ὅταν ὁ ἀνώτατος ἢ οἱ ἀνώτεροι θρησκευτικοὶ ταγοὶ ἐγκαταλείπουν τὴν πνευματικοθρησκευτικὴ
διακονία καὶ ἐμπλέκονται στὴν κοσμικὴ καὶ πολιτικὴ διαμάχη, μὲ ἀντικειμενικὸ
σκοπὸ νὰ διευρύνουν τὰ ὅρια τῆς θρησκευτικῆς ἐξουσίας τους, ὥστε νὰ ἀσκοῦν διπολικὴ
θρησκειοπολιτικὴ ἐξουσία».
Ὁ δεύτερος ὅρος «Θεοκρατία» ἀποτελεῖ τὸ ἀνώμαλο Φαινόμενο τῆς ἐνσωμάτωσης τῆς
πολιτειακῆς. ἐξουσίας στὴ θρησκευτιχή. Σ ̓ αὐτὴ τὴν περίπτωση «ἡ κοινωνικὴ καὶ ὶ πολιτικὴ
ζωὴ ρυθμίζονται ὅὄχι ἀπὸ πολιτειακὰ Συντάγματα καὶ πολιειακοὺς νόμους ἀλλ’ ἀπὸ ἱερὲς
δίόλους καὶ ἱεροὺς κανόνες» π.χ. Παλαιὰ Διαθήκη, Τορὰ καὶ Μωσαϊκὸς νόμος στὸ Ἰσραὴλ
ἄλλοτε καὶ τώρα ἢ Κοράνι σὲ μιὰ σειρὰ Ἰσλαμικῶν - θεοκρατικῶν χρατῶν ἀπὸ τὴ Λιδύη
μέχρι τὸ Ἰράν.
«Παποκαίσαρας» τέλος εἶναι ὁ θρησκευτικὸς ἡγέτης, ὁ ὁποῖος «διέρρηξε τοὺς Συνταγματικοὺς
φραγμούς, ποὺ διακρίνουν τὴν Εκκλησία ἀπὸ τὴν Πολιτεία καὶ πολιτικοποίησετὴν
ἐκκλησιαστικὴ διοίκηση».
..
τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴν περίοδο αὐτὴ ἔχουμε τὴν περίπτωση τοῦ μητροπολίτη ̓ΑλέἙανδρουπόλεως
κ. Ανθιμου. Στὴν Τακτικὴ Σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς
Ἑλλάδος, σύμφωνα μὲ καταγγελτικὸ ἄρθρο τοῦ διευθυντῆ τῆς «Ἐλευθεροτυπίας»,
(Πέμπτη. 10-10-02): «Εὐθεῖα ἀνάμειξη τῆς ̓ Εκκλησίας στὴν πολιτικὴ ζωὴ εἰσηγήθηκε
ὁ Μητροπολίτης Αλεξανδοουπόλεως κ. "Άνθιμος στὴ χθεσινὴ συνεδρίαση τῆς 'Ἱεθαρχίας.
Ἢ πρότασή του, ὅπως ἀναφέρεται στὸ δελτίο Τύπου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, ἔτυχε τῆς.
εὐφήμου μνείας τοῦ Προέδρου τῆς ́ Ἱεραρχίας κ. Χριστοδούλου».
Ὁ ̓μακαριστὸς ̓Αρχιεπίσχοπος Σεραφεὶμ ἔλεγε; καὶ τὸν ἀκούγαμες σεδαστικὰ εἰς ἐπήχοον
πάντων: «Α κοῦστε ὅλοι: γιὰ ἐμᾶς τοὺς οασοφόρους ἡ πολιτικὴ εἶναι σὰν τὸ κάρδουνο.
“Ὅταν τὸ πιάνης ἀναμμένο καίγεσαι κι ὅταν σδησμένο μουξουρώνεσαι».
Ὃ
ἐστὶ μεθερμηνευόμενο
θεολογικά: «Τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ»" γιατὶ ἡ ἀνάμειξη
τῆς θρησκευτικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας μόνο δεινὰ ἐπέφερε π.χ. τὸ «Ανάθεμα
Βενιζέλου» (1916) καὶ τὴν «ὀργὴν τοῦ θείου ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀνομίας», θὰ προσθέταμε
στὰ λαϊκὰ ἀλλὰ ρεαλιστικὰ σεραφειμικὰ λόγια.
Τώρα ἀπὸ χαθαρὰ ἐχχλησιολογιχῆς πλευρᾶς, ὦὡς ἔχοντες ἀσχοληθῆ καὶ ἐκδώσει συγΥραφιχὸ
ἔί ἔργο μὲ τὸν τίτλο «Ἡ ἀναγκαιότης χωρισμοῦ Ἐκκλησίας καὶ Κράτους», ἔχουμε
κι ἕνα ἄλλο σημεῖο νὰ σχολιάσουμε. ́ Ὅλοι οἱ σύγχρονοι θεολόγοι, ὅταν ἀναφέρωνται στὴν
περὶ Ἐκκλησίας θεωρία, τὴν. ἀποχαλοῦν «σῶμα πιστῶν». Ἔχουμε στὰ χέρια μας ἐπίσημο
κείμενο - ἐγκύκλιο ἐπιστολή, ἡ ὁποία ἀπεστάλη σ ̓ ὅλους τοὺς ἱερεῖς τοὺς ὑπηρετοῦντας στὴ
δικαιοδοσία τῆς ̓Αρχιεπισχοπῆς ̓Αθηνῶν τοῦ μεγάλου τότε πρωτοσύγχελλου ἀρχιμανδρίτου
Δημητρίου Μπεχιάρη, νῦν Μητροπολίτη Γουμενίσσης στὸ Κιλκίς, ὁ ὁποῖος «κατ ̓
ἐντολὴν» τοῦ τότε Αρχιεπισκόπου ̓Αθηνῶν κ. Σεραφεὶμ θεολογικώτατα ἀναφέρει (στὶς 2101:65)
στὸν πρόλογο τοῦ πολυκυκλοφορούμενου ἔργου μας «Οἱ Πέντε Μεγάλες Θρησκεῖες"
Ὑπὲρ καὶ Κατὰ» (ἐκδ. Πατάκη): «Όταν ὁμιλοῦμε περὶ ̓Ορθοδοξίας, δὲν ἐννοοῦμε ἕνα
θρησχευτικὸ καταπιεστικὀ σύστημα, ἀλλὰ ἕνα σῶμα Χριστοῦ καὶ Πιστῶν». Αὐτὴ εἶναι ἡ
ὀρθόδοξη θέση. Τώρα πῶς φθάσαμε στὸν παποκαισαρικὸ παρασκευαϊδισμό, ἂς ἐρωτηθῇ
ἡ τρόικα τῶν κ.κ. Χριστοδούλου, ̓Ανθίμου καὶ Μεταλληνοῦ.
Δρ Γεώργιος Μουστάκης
Θεολόγος, κοινωνιολόγος