ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΝΙΚΟΡΕΤΖΟΣ Δύο Κρατικὰ Βραβεῖα ΗΠοιήσεως διηγοῦνται τὴν «ἱστορία» τους (Περὶ ἐκκεντρισμῶν, χυδαιογραφίας καὶ συναφῶν) Λοιπόν! Τὸ παρακάτω σενάριο παρου- σιάζει ἐνδιαφέρον. Θὰ μποροῦσα νὰ ἰσχυρι- στῶ, ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον. ᾿Εννοῶ γιὰ μέ- να. Αν συμβῆ, ἀνάλογο νὰ παρουσιάση καὶ στοὺς ἀναγνῶστες, τόσο τὸ καλύτερο. Ἡ τιμὴ θ᾽ ἀνήκει στὸν οἰκοδεσπότη τοῦ «4αυλοῦ» ποὺ τὸ φιλοξένησε. Μόνο ποὺ πρέπει νὰ ἔχει κανεὶς τὴν ὑπομονὴ νὰ τὸ ὑ- ποστεῖ ὥς τὸ τέλος, γιατὶ στὸ ἐπιμύθιο τῆς ὑπόθεσης ἀκολουθοῦν ὡρισμένα σχόλια... Τὶ πραγματεύεται ὅμως αὐτὸ τὸ σενάριο; Εἶναι ἡ ἁπλὴ ὅσο καὶ ἀσυνήθιστη ἱστορία δύο κρατικῶν βραβείων, καὶ μάλιστα τῶν βραβείων τῆς ποίησης, ποὺ ἐφέτος ἀναγκά- στηκαν νὰ περάσουν ἀπὸ πολλὲς ἀνισόπε- δες διαβάσεις. Κάθε βραβεῖο διεκτραγωδεῖ καὶ τὴ δικὴ του μικρὴ ὀδύσσεια. Ἡ ἱστορία ., τοῦ ἑνὸς εἶναι ἰδωμένη ἀπὸ τὴ μᾶλλον εὔθυ- μη πλευρά της, τοῦ ἄλλου ἀπὸ τὴ μᾶλλον σοβαρή. Θ᾽ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν εὔθυμη (πρῶτα τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν...). Τὴν παρουσιά- ζει ἕνας ἀκραιφνὴς φίλος τῆς ποίησης, ποὺ τὸν ἔχει προσηλυτίσει κι αὐτὸν παιδιόθεν ἡ ἀρχαία φωτιά.. Φυσικά, ὁ φίλος αὐτός, ποὺ δὲν ἦλθε ἀπ᾿ τὰ παλιά, δὲν ἔχει οὐδὲ κόκ- κον ἀμφιβολίας, ὅτι ὡρισμένοι --- ἐκ συ- στήματος ἀναμάρτητοι -- βαθύτατα θὰ ἐ- νοχληθοῦν κι ἴσως κιόλας τοῦ ρίξουν τὸν βαρὺ λίθο τοῦ ἀναθέματος. Εἰδικὰ κάποιοι ἀπὸ τοὺς κήνσορες ἤ οὐραγοὺς τοῦ γνω- στοῦ «διεθυντηρίου» θὰ τοῦ ἐπιδαψιλεύ- σουν, αὐτοῦ τοῦ μικροῦ, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἀχρείου Ζακχαίου, κάποια ἔκτακτης καλ- λιέπειας κοσμητικὰ ἐπίθετα --- καὶ δὲν θὰ εἶναι ἡ πρώτη φορά.... ᾽Αλλ᾽ ἄς ἐπανέλθω στὴν εὔθυμη ἱστορία. "Αν καὶ φαίνεται κατασκευασμένη, εἶναι, μολοντοῦτο, ὁλότελα ἀληθινή. Ἐπειδὴ ἐγὼ κωλύομαι, κρίνω προτιμότερο ν᾿ ἀφήσω τὸν ἴδιο τὸν φίλο τῆς ποίησης, ποὺ σᾶς προανάφερα, νὰ σᾶς τὴ διηγηθεῖ. ᾿Ακοῦστε τον: Ὀνομάζομαι Νίκος Δημητρίου καὶ εἶμαι ἕνας δικός σας ἄνθρωπος, ποὺ μελετᾶ τὴ λογοτεχνία. Τὰ διαπιστευτήριά µου κάθε ἄλλο παρὰ προσιδιάζουν στὶς φιλολογικές µου ἐνασχολήσεις. Σπούδασα Φυσικὸς στὴ Φυσικομαθηματικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστη- µίου ᾿Αθηνῶν. Οἱ λογοτέχνες ποὺ μὲ ξέ- ροὺν, φυσικά, τὸ γνωρίζουν. Ὃ χῶρος ποὺ ἐκφράζομαι εἶναι κατεξοχήν ἡ λυρικὴ ποί- ηση καὶ δάσκαλός µου εἶναι ὁ Πορφύρας. Ἢ προτίμησή µου αὐτή, θέµα ἰδιοσυγκρα- σίας, καθόλου δὲν σηµαίνει, ὅτι δὲν μοῦ εἷ- ναι προσφιλὴς καὶ ἡ νεωτερική. Τὴ σέβο- μαι καὶ τὴν ὑπολήπτομαι, ἀρκεῖ νὰ εἶναι ποίηση ἀληθινή. Μερικοὶ θεωροῦν σὲ µένα τὴ συνύπαρξη Φυσικῆς καὶ ποίησης κάπως παράδοξη, μᾶλλον διχαστικἠ τῆς προσω- πικὀτητάς µου, ἴσως λίγο σουρρεαλιστική... ᾿Αν οἱ λογοτέχνες συµ- βαίνει νὰ γνωρίζουν τὴν ἐπαγγελματική µου ἰδιότητα, οἱ ἐν ἐπιστήμῃ συνάδελφοι καθὼς καὶ οἱ µαθητές µου ἀγνοοῦν παντε- λῶς τὴν ποιητική. Ἡ ἀπροθυμία µου νὰ τοὺς τὸ κοινολογήσω δὲν ὀφείλεται σὲ διά- θεση φτηνῆς μετριοφροσύνης. Ἔχει τὶς ρί- ζες της σ᾽ ἕνα συναίσθηµα αὐτοσυντήρη- σης γιὰ τὴ διαφύλαξη τῆς ἀξιοπρέπειάς µου. Γιατί, ὅταν κάποτε ἄκουσαν κάτι δι- κό µου ἀπὸ τὴν τηλεόραση καὶ σὲ ἐρώτησή τους εἶχα τὴν ἀφέλεια νὰ τοὺς τὸ έπιβε- βαιώσω, ἀντιμετώπισα ἕνα κλίμα γενικῆς θυμηδίας. Ἕνας καθ) ὅλα ἀξιοπρεπῆς κύ- ριος καὶ ἐπιστήμονας νὰ γράφει... ποιηµα- τάκια! 'Οποία γελοιωδία, ὁποῖον κατάντη- μα. Τὸ νὰ τοὺς ἔλεγα ὅτι σὰν ποιητὴς προὐπῆρξα καὶ πὼς τὸ νὰ πάρεις κάποιο πτυχίο εἶναι ἀσύγκριτα εὐκολότερο ἀπὸ τὸ νὰ εἶσαι ποιητής, ἴσως νὰ ἐπέτεινα στὰ µά- τια τους τὴν ὑποβάθμισή µου. Ἔτσι ἀπο- φάσισα νὰ κόψω τὶς γέφυρες καὶ νὰ βάλω στεγανὰ στὴ δουλειά µου ἀπὸ τὸν συγχρω- τισμὸ μὲ τὴν ποίηση. Ἴσως ὅμως ἀρκετὰ µακρηγόρησα, φίλοι ἀναγνῶστες, ἀναφε- ρόμενος στὰ περὶ ἐμὲ καὶ θὰ κινδύνευα στὰ σοβαρὰ νὰ θεωρηθῶ ματαιόδοξος. Δὲν ἔχω τὴν πρόθεση νὰ δώσω ἐδῶ τὴν αὐτοβιογρα- φία µου -- ἄν δὲν τὴν ἔδωσα κιόλας --- ποὺ δὲν παρουσιάζει κανενὸς εἴδους ἐνδιαφέ- ρον. Ωστόσο ἡ ἀναφορά αὐτὴ δὲν ἦταν τυ- χαία. Ἔχει τὴ δικαιολογία της καὶ τὴν σκοπιµότητά της, ὅπως θὰ διαπιστώσετε παρακάτω. Γιατί, κι ἄν ἀκόμα θελήσεις ν᾿ ἀποποιηθεῖς σὲ κάποιους ἐκεῖνο ποὺ σὲ κυ- βερνᾶ καὶ σὲ θέλγει, ἐντούτοις «ή πόλις θὰ