ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
253ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η καρατόμηση του Ιωάννη - Ο "Ματθαίος" με το μέτρο της Λογικής — ΑΤΤΑΒΥΡΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Ὁ «Ματθαῖος» μὲ τὸ μέτρο τῆς Λογικῆς
Αὐτὸς ποὺ διέταξε νὰ συλληφθῇ καὶ νὰ θανατωθῇ ὁ Ἰωάννης ὁ Πρό-
δρομος ἦταν ὁ τετράρχης τῆς Γαλιλαίας Ἡρώδης ὁ Ἀντίπας, γιὸς
τοῦ Ἡρώδη τοῦ Μεγάλου. Ὅμως, γιὰ νὰ κατανοήσουμε τὸ θέμα,
εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφερθοῦμε γιὰ λίγο στὸν πατέρα Ἡρώδη.
ὉἩρώδης λοιπὸν ὁ Μέγας εἶχε δέκα (10) συζύγους, μὲ τὶς ὁποῖες ἀπέκτησε
ὀκτὼ (8) γιοὺς καὶ ἕξι (6) θυγατέρες. Ἀπὸ τὴ Μαριὰμ ἀπέκτησε τὸν Ἀριστό-
βουλο καὶ τὸν Ἀλέξανδρο· ἀπὸ τὴ Μαλθάκη τὸν Ἀντίπα καὶ τὸν Ἀρχέλαο καὶ
ἀπὸ τὴνΚλεοπάτρα τὴν Ἱερουσαλημίτισσα τὸ Φίλιππο. Μετὰ τὸ θάνατό του ὁ
Ἀρχέλαος διοικοῦσε τὴν Ἰουδαία, τὴν Ἰδουμαία καὶ τὴ Σαμάρεια· ὁ Ἀντίπας
διοικοῦσε τὴ Γαλιλαία καὶ τὴν Περαία· ὁ Φίλιππος τὴν Τραχωνίτιδα καὶ τὴ Βα-
ταναία. Πρέπει νὰ σημειώσουμε ὅτι ὁ Ἀριστόβουλος, ὁ Ἀντίπας καὶ ὁ Φίλιππος,
ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρουν, ἦσαν ἑτεροθαλῆ ἀδέλφια ἀπὸ μητέρα· εἶχαν ὅμως τὸν
Ἡρώδη τὸν Μέγα πατέρα. Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὸν ἱστορικὸ Ἰώσηπο, ὁ Ἀρι-
στόβουλος νυμφεύτηκε τὴν Ἡρωδιάδα καὶ ἀπέκτησε μία κόρη, τὴ Σαλώμη. Τού-
τη τὴν ἱστορικὴ κατάθεση τοῦ Ἰώσηπου τὴν περιλαμβάνει στὶς παραδόσεις του
ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς τοῦ πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης A. Παπαγεωργα-
κόπουλος («Ἱστορία Χρόνων Καινῆς Διαθήκης», τόμος A´, 1965, σελὶς 68). Ὁ
πατὴρ Ἡρώδης ὅμως ὑποψιασθεὶς ὅτι ὁ Ἀριστόβουλος καὶ ὁ Ἀλέξανδρος ὑπο-
νομεύουν τάχα τὸν θρόνο του, διέταξε καὶ τοὺς θανάτωσαν. Ἑπομένως ἡ Ἡρω-
διάδα ἔμεινε χήρα καὶ μὲ μία κόρη τὴ Σαλώμη. Κάποια μέρα ὡστόσο ὁ Ἀντίπας
γνώρισε τὴν Ἡρωδιάδα καὶ τὴν ἐρωτεύτηκε κεραυνοβόλα. Ἀμέσως χωρίζει τὴ
γυναῖκα του καὶ νυμφεύεται τὴν Ἡρωδιάδα. ὉἩρώδης, λοιπὸν, ὁ Ἀντίπας
παίρνει γιὰ γυναῖκα του τὴ γυναῖκα τοῦ ἑτεροθαλοῦς ἀδελφοῦ του.
Ὁδῆθεν ἠθικὸς ἔλεγχος τοῦ Ἰωάννη
Αὐτὸ τὸ γεγονὸς σύμφωνα μὲ τὴ διήγηση τῶν τριῶν Εὐαγγελίων κόστισε τὴ
ζωὴ τοῦ Προδρόμου, ἐπειδὴ ὁ τελευταῖος ἤλεγχε τὸ βασιλέα Ἀντίπα ὡς
ἀνήθικο τάχα καὶ μοιχὸ (Ματθαῖος ιδ´, 1-14· Μᾶρκος στ´, 14-28· Λουκᾶς γ´,
19). Καὶ διερωτᾶται κανείς: Ὁ Ἀντίπας διέπραξε ἠθικὸ ἢ νομικὸ ἀδίκη-
μα, ὥστε δίκαια τὸν καυτηρίαζε ὁ Πρόδρομος; Ὄχι, βέβαια, γιατὶ ἡ Ἡρωδιάδα
ἦταν χήρα. Μήπως μὲ τὸ νὰ χωρίσῃ τὴ σύζυγό του γιὰ νὰ πάρῃ τὴν Ἡρωδιάδα,
ὑπέπεσε σὲ ἄλλο ἕνα ἠθικὸ καὶ νομικὸ παράπτωμα; Καὶ βέβαια ὄχι, διότι σύμ-
φωνα μὲ τὴ Μωσαϊκὴ Νομοθεσία ὁ ἄνδρας καὶ μόνο αὐτὸς μπορεῖ νὰ χωρίσῃ τὴ
γυναῖκα του, φτάνει νὰ δώσῃ ἕνα ἁπλὸ χαρτὶ μὲ τὴν ὑπογραφή του, ποὺ νὰ λέγῃ
«σὲ χωρίζω»·πόσο μᾶλλον νά ’ναι βασιλιᾶς. Δηλαδὴ μποροῦσε νὰ νυμφευθῇ
ἀκόμη κι αὐτὴ τὴ γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ του καὶ νὰ μὴν θεωρῆται αὐτὴ ἡ πράξη
του παράνομη καὶ ἀνήθικη; Καὶ βέβαια. Τὸ βεβαιώνει ὁ ἴδιος ὁ «Ματθαῖος»καὶ