Τὸ «ὑπόκαυστον» μὲ κεραμικὸ κονίαμα ΜΙΛΑ ΣΤΟ «¢» Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε. ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ ™τὸ τεῦχος 226 (Ὀκτώβριος 2000) τοῦ «Δ» εἶχε δημοσιευτῆ συνέντευξη τοῦ χημικοῦ - μηχανικοῦ καὶ τ. γεν. διευθυντοῦ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων κ. Εὐσταθίου Εὐσταθιάδη μὲ θέμα τὴν ἀποκάλυψη, τὴν προέλευση, τὴ σύσταση, τὶς ἰδιότητες καὶ τὶς ἐφαρμογὲς τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ τσιμέντου καὶ μπετόν. Μετὰ τὴν ἔκταση ποὺ ἔλαβε τὸ ζήτημα καὶ μὲ ἐπικουρία τὸ δημοσίευμα περὶ τῆς ἰδιοσυστασίας τοῦ υπερθύρου τοῦ «Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέως» στὶς Μυκῆνες («Δαυλός», τ. 233, Μάιος 2001), ἐρχόμαστε νὰ δοῦμε ἄλλο ἕνα συναφὲς κεφάλαιο τῆς Ἑλληνικῆς Τεχνολογίας, τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα, τὰ παράγωγά του καὶ τὶς χρήσεις του. Ὁ κ. E. Εὐσταθιάδης ὡς καθ’ ὕλην ἁρμόδιος ἐργαστηριακὸς ἐρευνητὴς ἐπὶ σειρὰ δεκαετιῶν δημιουργὸς καὶ λειτουργὸς τοῦ «Ἐργαστηρίου Τεχνολογίας Σκυροδέματος» τοῦ E.M.Π. ἀπὸ τὸ 1946 – μᾶς παραχώρησε τὴ συνέντευξη ποὺ ἀκολουθεῖ. Ὁ χημικὸς μηχανικὸς ΕΜΠ κ. E. Εὐσταθιάδης, ποὺ ἐπὶ πολλὲς δεκαετίες ἀσχολεῖται μὲ τὰ ἀρχαῖα δομικὰ ὑλικά. Η ΣΥΝΕΝΤΕΥ•Η ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ Î. Ε. ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗ Συντ.: Θὰ ἤθελα νὰ μᾶς πῆτε κατ’ ἀρχάς, κ. Εὐσταθιάδη, τί εἶναι τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα, ἀπὸ ποιά συστατικὰ ἀποτελεῖται καὶ ποιά ἦταν ἡ κύρια ἐφαρμογή του; E.Εὐσταθιάδης: Τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα καὶ τὸ Κεραμικὸ Μπετὸν ἔχουν ὡς βάση τὴν κεραμόσκονη – τὴν κεραμικὴ ἄμμο – καὶ τὰ κεραμικὰ σκύρα σὰν προϊόντα θραύσεως καὶ ἀλέσεως ἀχρήστων μὲν παραπροϊόντων τῶν κεραμουργικῶν βιομηχανιῶν, χρησίμων δὲ στὶς ἐφαρμογές τους σὲ συγκεκριμένα εἰδικὰ ἔργα. Παρέχουν, ἀναμειγνυόμενα μὲ κατάλληλη ἀναλογία ἀσβέστη, κεραμοκονιάματα καὶ κεραμομπετόν, ποὺ ἐκτὸς τῶν ὑδραυλικῶν τους ἰδιοτήτων ἔχουν καὶ μιὰ πρόσθετη: τὴν καλὴ θερμοχωρητικότητα, τὴν ὁποία εἶχαν ἐκμεταλλευθῆ ἐπαρκῶς οἱ Ἕλληνες τεχνικοὶ κατὰ τὴ Βυζαντινὴ περίοδο καὶ κατασκεύαζαν τὰ «ὑπόκαυστα», δηλαδὴ τὰ ὑποθερμαινόμενα δάπεδα τῶν ἰσογείων τῶν κατοικιῶν τους. Τὰ δάπεδα αὐτὰ ἐκτὸς τῆς ὁμοιομορφίας θερμάνσεως τοῦ χώρου ἀπέδιδαν τὴν ἀποταμιευμένη σ’ αὐτὰ θερμότητα καὶ μετὰ τὴν παύση λειτουργίας τῆς ὑποκειμένης θερμαντικῆς πηγῆς. Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς γίνεται σήμερα μὲ τοὺς