Τὸ «ὑπόκαυστον» μὲ κεραμικὸ κονίαμα ΜΙΛΑ ΣΤΟ «¢» Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ Ε. ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ ™τὸ τεῦχος 226 (Ὀκτώβριος 2000) τοῦ «Δ» εἶχε δημοσιευτῆ συνέντευξη τοῦ χημικοῦ - μηχανικοῦ καὶ τ. γεν. διευ- θυντοῦ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων κ. Εὐσταθίου Εὐσταθιάδη μὲ θέμα τὴν ἀποκάλυψη, τὴν προέλευση, τὴ σύστα- ση, τὶς ἰδιότητες καὶ τὶς ἐφαρμογὲς τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ τσιμέντου καὶ μπετόν. Μετὰ τὴν ἔκταση ποὺ ἔλαβε τὸ ζήτημα καὶ μὲ ἐπικουρία τὸ δημοσίευμα περὶ τῆς ἰδιο- συστασίας τοῦ υπερθύρου τοῦ «Θησαυροῦ τοῦ Ἀτρέως»στὶς Μυκῆνες («Δαυλός», τ. 233, Μάιος 2001), ἐρχόμαστε νὰ δοῦμε ἄλλο ἕνα συναφὲς κεφάλαιο τῆς Ἑλληνικῆς Τε- χνολογίας, τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα, τὰ πα- ράγωγά του καὶ τὶς χρήσεις του. Ὁ κ. E. Εὐσταθιάδης ὡς καθ’ ὕλην ἁρμόδιος ἐργα- στηριακὸς ἐρευνητὴς ἐπὶ σειρὰ δεκαετιῶν - δημιουργὸς καὶ λειτουργὸς τοῦ «Ἐργα- στηρίου Τεχνολογίας Σκυροδέματος» τοῦ E.M.Π. ἀπὸ τὸ 1946 – μᾶς παραχώρησε τὴ συνέντευξη ποὺ ἀκολουθεῖ. Ὁ χημικὸς μηχανικὸς ΕΜΠ κ. E. Εὐστα- θιάδης, ποὺ ἐπὶ πολλὲς δεκαετίες ἀσχολεῖται μὲ τὰ ἀρχαῖα δομικὰ ὑλικά. Η ΣΥΝΕΝΤΕΥ•Η ΤΟΥ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ Î. Ε. ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗ Συντ.: Θὰ ἤθελα νὰ μᾶς πῆτε κατ’ ἀρχάς, κ. Εὐσταθιάδη, τί εἶναι τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα, ἀπὸ ποιά συστατικὰ ἀποτελεῖται καὶ ποιά ἦταν ἡ κύρια ἐφαρμογή του; E.Εὐσταθιάδης:Τὸ Κεραμικὸ Κονίαμα καὶ τὸ Κεραμικὸ Μπετὸν ἔχουν ὡς βάση τὴν κερα- μόσκονη – τὴν κεραμικὴ ἄμμο – καὶ τὰ κεραμικὰ σκύρα σὰν προϊόντα θραύσεως καὶ ἀλέσεως ἀχρήστων μὲν παραπροϊόντων τῶν κεραμουργικῶν βιομηχανιῶν, χρησίμων δὲ στὶς ἐφαρμογές τους σὲ συγκεκριμένα εἰδικὰ ἔργα. Παρέχουν, ἀναμειγνυόμενα μὲ κατάλληλη ἀναλογία ἀσβέ- στη, κεραμοκονιάματα καὶ κεραμομπετόν, ποὺ ἐκτὸς τῶν ὑδραυλικῶν τους ἰδιοτήτων ἔχουν καὶ μιὰ πρόσθετη: τὴν καλὴ θερμοχωρητικότητα, τὴν ὁποία εἶχαν ἐκμεταλλευθῆ ἐπαρκῶς οἱ Ἕλλη- νες τεχνικοὶ κατὰ τὴ Βυζαντινὴ περίοδο καὶ κατασκεύαζαν τὰ «ὑπόκαυστα», δηλαδὴ τὰ ὑπο- θερμαινόμενα δάπεδα τῶν ἰσογείων τῶν κατοικιῶν τους. Τὰ δάπεδα αὐτὰ ἐκτὸς τῆς ὁμοιομορ- φίας θερμάνσεως τοῦ χώρου ἀπέδιδαν τὴν ἀποταμιευμένη σ’ αὐτὰ θερμότητα καὶ μετὰ τὴν παύ- ση λειτουργίας τῆς ὑποκειμένης θερμαντικῆς πηγῆς. Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς γίνεται σήμερα μὲ τοὺς