Ο «ΝΕΟΤΟΤΕΜΙΣΜΟΣ» ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ ™τὶς ζοῦγκλες τῆς Ἀφρικῆς, τοῦ Ἀμαζονίου καὶ ἀλλοῦ φυλὲς κατωτάτης πολιτιστικῆς ἐξελίξεως λάτρευαν τὰ «τοτέμ»– ἴσως σὲ κάποια σημεῖα τῆς «Μαύρης Ἠπείρου», ἀλλὰ καὶ ἀλλοῦ, νὰ συνεχίζουν νὰ τὰ λατρεύουν καὶ σήμερα. Εἶναι δὲ συνήθως τὸ «τοτὲμ» ἕνα κομμάτι κορμοῦ δέντρου ἢ κόκκαλου ζῴου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ φύλαρχος -ἱερέας- μάγος ἐχάρασσε κάποια σχήματα καὶ χρωμάτιζε κάποια σημεῖα τῆς ἐπιφάνειάς του. Τὸ ξύλο ἢ κόκκαλο αὐτὸ ἀποτελοῦσε ἕνα εἶδος παντοδύναμου ὄντος, ἱκανοῦ νὰ πραγματοποιῇ γεγονότα σύμφωνα μὲ τὶς ἐπιθυμίες τῶν συνήθως καννιβάλων «πιστῶν» – καταστρεπτικὰ ἢ εὐεργετικὰ ἀναλόγως –, γεγονότα ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἢ ἡ φυλὴ δὲν μποροῦν νὰ ἐπιτύχουν. Ὁ πρωτόγονος αὐτὸς «θρησκευτικὸς πολιτισμὸς τῆς ἄλογης ἐπιθυμίας»,ὅπως ἔχει χαρακτηρισθῆ ἀπὸ ὡρισμένους εἰδικούς, παρατηρεῖται καὶ σὲ ἐποχές, τόπους καὶ κοινωνίες, ποὺ ἔχουν ξεφύγει ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τῆς κτηνώδους ζωῆς τοῦ ἐνστίκτου καὶ ἔχουν ἀνέλθει στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς τοῦ Λόγου. Πράγματι ἡ (φαντασιακὴ) μετατροπὴ τῆς ἐπιθυμίας σὲ γεγονὸς («θαῦμα»)μὲ τὴν βοήθεια ἑνὸς ἀντικειμένου, στὸ ὁποῖο (φαντασιακὰ) προσδίδονται δυνάμεις καὶ ἱκανότητες ἀνώτερες τοῦ ἐπιθυμοῦντος, εἶναι ἕνα πολὺ «βολικὸ»ἄλλοθι τῆς ἀνθρώπινης ἀδυναμίας ἢ μειονεξίας, τόσο «βολικὸ»ὥστε νὰ ἐξουδετερώνῃ καὶ τὴν τελευταία ἀντίσταση τοῦ Λόγου, ποὺ πιεστικὰ προειδοποιεῖ ὅτι ἡ τοτεμιστικὴ «ἀντίληψη» εἶναι τουλάχιστον ἀμφίβολης ἀλήθειας καὶ ἀξιοπιστίας. Ἀλλὰ μὲ τὸ ἀντικείμενο - τοτὲμ ὁ ἐπιθυμητικὸς ἄνθρωπος ἀποκτᾶ (φαντασιακὰ) ἕνα πανίσχυρο ὅπλο, μὲ τὸ ὁποῖο (φαντασιακὰ) ἐξουδετερώνει ὅ,τι εἶναι ἀνώτερο, ἰσχυρότερο καὶ ἀκατανίκητο ἀπὸ αὐτόν, εἴτε πρόκειται γιὰ κατάσταση (π.χ. ἀρρώστια, φτώχεια, θεομηνία κ.λπ.) εἴτε πρόκειται γιὰ πρόσωπο (π.χ. ἐξουσιαστής, προϊστάμενος, ἀξιωματοῦχος, ἀκατάκτητος ἢ ἀπολεσθεὶς ἐραστὴς κ.λπ.). Ἐπειδὴ δὲ ὁ «πειρασμὸς» στὶς ἐπιθυμίες τῆς κυριαρχίας - ὑποταγῆς (εἶναι οἱ δύο ἀντίθετες ὄψεις μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ψυχικῆς κατάστασης) εἶναι μεγάλος στὸν ἀνελέητα καταπιεζόμενο σημερινὸ ἄνθρωπο, αὐτὸς καὶ μόνον αὐτός, ὁ «πειρασμός», μπορεῖ νὰ ἐξηγήσῃ πῶς ἄνθρωποι μὲ κάποια παιδεία καὶ ὄχι πάντοτε νοητικὰ διαταραγμένοι παρασύρονται στὴν κωμικοτραγικὴ τῷ ὄντι νοοτροπία καὶ συμπεριφορὰ τοῦ τοτεμιστῆ. *** Ἡὡς ἄνω ἀνάλυση τοῦ φαινομένου τοῦ τοτεμιστῆ εἶναι ἁπλῶς περιγραφικὴ καὶ συνεπῶς ἀτελής, τουλάχιστον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ στὰ ἄτομα τῆς β´ κατηγορίας, δηλ., ὅπως προείπαμε, ἐκεῖνα ποὺ ξέφυγαν ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τοῦ ἐπιθυμητικοῦ