Ο «ΝΕΟΤΟΤΕΜΙΣΜΟΣ» ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ ™τὶς ζοῦγκλες τῆς Ἀφρικῆς, τοῦ Ἀμαζονίου καὶ ἀλλοῦ φυλὲς κα- τωτάτης πολιτιστικῆς ἐξελίξεως λάτρευαν τὰ «τοτέμ»– ἴσως σὲ κά- ποια σημεῖα τῆς «Μαύρης Ἠπείρου», ἀλλὰ καὶ ἀλλοῦ, νὰ συνε- χίζουν νὰ τὰ λατρεύουν καὶ σήμερα. Εἶναι δὲ συνήθως τὸ «τοτὲμ» ἕνα κομμάτι κορμοῦ δέντρου ἢ κόκκαλου ζῴου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ φύ- λαρχος -ἱερέας- μάγος ἐχάρασσε κάποια σχήματα καὶ χρωμάτιζε κά- ποια σημεῖα τῆς ἐπιφάνειάς του.Τὸ ξύλο ἢ κόκκαλο αὐτὸ ἀποτελοῦσε ἕνα εἶδος παντοδύναμου ὄντος, ἱκανοῦ νὰ πραγματοποιῇ γεγονότα σύμ- φωνα μὲ τὶς ἐπιθυμίες τῶν συνήθως καννιβάλων «πιστῶν» – καταστρε- πτικὰ ἢ εὐεργετικὰ ἀναλόγως –, γεγονότα ποὺ ὁ ἄνθρωπος ἢ ἡ φυλὴ δὲν μποροῦν νὰ ἐπιτύχουν. Ὁ πρωτόγονος αὐτὸς «θρησκευτικὸς πολιτισμὸς τῆς ἄλογης ἐπιθυ- μίας»,ὅπως ἔχει χαρακτηρισθῆ ἀπὸ ὡρισμένους εἰδικούς, παρατηρεῖται καὶ σὲ ἐποχές, τόπους καὶ κοινωνίες, ποὺ ἔχουν ξεφύγει ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τῆς κτηνώδους ζωῆς τοῦ ἐνστίκτου καὶ ἔχουν ἀνέλθει στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς τοῦ Λόγου. Πράγματι ἡ (φαντασιακὴ) μετατροπὴ τῆς ἐπιθυμίας σὲ γεγονὸς («θαῦμα»)μὲ τὴν βοήθεια ἑνὸς ἀντικειμένου, στὸ ὁποῖο (φαντασιακὰ) προσδίδονται δυνάμεις καὶ ἱκανότητες ἀνώτερες τοῦ ἐπιθυμοῦντος, εἶναι ἕνα πολὺ «βολικὸ»ἄλλοθι τῆς ἀνθρώπινης ἀδυ- ναμίας ἢ μειονεξίας, τόσο «βολικὸ»ὥστε νὰ ἐξουδετερώνῃ καὶ τὴν τε- λευταία ἀντίσταση τοῦ Λόγου, ποὺ πιεστικὰ προειδοποιεῖ ὅτι ἡ τοτεμι- στικὴ «ἀντίληψη» εἶναι τουλάχιστον ἀμφίβολης ἀλήθειας καὶ ἀξιοπι- στίας. Ἀλλὰ μὲ τὸ ἀντικείμενο - τοτὲμ ὁ ἐπιθυμητικὸς ἄνθρωπος ἀποκτᾶ (φαντασιακὰ) ἕνα πανίσχυρο ὅπλο, μὲ τὸ ὁποῖο (φαντασιακὰ) ἐξουδε- τερώνει ὅ,τι εἶναι ἀνώτερο, ἰσχυρότερο καὶ ἀκατανίκητο ἀπὸ αὐτόν, εἴτε πρόκειται γιὰ κατάσταση (π.χ. ἀρρώστια, φτώχεια, θεομηνία κ.λπ.) εἴτε πρόκειται γιὰ πρόσωπο (π.χ. ἐξουσιαστής, προϊστάμενος, ἀξιωματοῦχος, ἀκατάκτητος ἢ ἀπολεσθεὶς ἐραστὴς κ.λπ.). Ἐπειδὴ δὲ ὁ «πειρασμὸς» στὶς ἐπιθυμίες τῆς κυριαρχίας - ὑποταγῆς (εἶναι οἱ δύο ἀντίθετες ὄψεις μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ψυχικῆς κατάστασης) εἶναι μεγάλος στὸν ἀνελέητα καταπιεζόμενο σημερινὸ ἄνθρωπο, αὐτὸς καὶ μόνον αὐτός, ὁ «πειρα- σμός», μπορεῖ νὰ ἐξηγήσῃ πῶς ἄνθρωποι μὲ κάποια παιδεία καὶ ὄχι πά- ντοτε νοητικὰ διαταραγμένοι παρασύρονται στὴν κωμικοτραγικὴ τῷ ὄντι νοοτροπία καὶ συμπεριφορὰ τοῦ τοτεμιστῆ. *** Ἡὡς ἄνω ἀνάλυση τοῦ φαινομένου τοῦ τοτεμιστῆ εἶναι ἁπλῶς περιγραφικὴ καὶ συνεπῶς ἀτελής, τουλάχιστον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ στὰ ἄτομα τῆς β´ κατηγορίας, δηλ., ὅπως προείπα- με, ἐκεῖνα ποὺ ξέφυγαν ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο τοῦ ἐπιθυμητικοῦ