ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
254ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ανακάλυψη του Αρχιμήδη ο "Ολοκληρωτικός Λογισμός" - Τι ανέγνωσαν οι Σάιρο και Νέτς; — ΜΑΡΓΕΤΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
- Η ύποπτη παρουσίαση έργου του Αρχιμήδη σε ξένο έντυπο — ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
Τί «ἀνέγνωσαν» οἱ Σάιρο καὶ Νέτς;
Ὁἐπιφανὴς ἱστορικὸς τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μαθηματικῆς ἐπιστήμης Εὐάγ.
Σ. Σταμάτης μεταξὺ τῶν σπουδαίων ἔργων του γιὰ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες
Μαθηματικούς ἐξέδωσε σὲ τέσσερις ὀγκώδης τόμους καὶ τὰ «Ἅπαντα Ἀρχιμήδους»
(τόμος I, μέρη δύο, 1970· τόμος II 1973· τόμος III 1974· ἔκδοσις Τεχνικοῦ
Ἐπιμελητηρίου Ἑλλάδος). Ἡ ἀνωτέρω ἔκδοση τῶν «Ἁπάντων τοῦ Ἀρχιμήδους»
εἶναι «ἐξαιρετικῶς πολύτιμος» καὶ ἡ «περισσότερον πλήρης ὅλων τῶν ὑπαρχουσῶν
ἐκδόσεων τῶν ἔργων τοῦ Ἀρχιμήδους». Κατὰ τὴν διεθνῆ κριτικὴ καὶ γιὰ
τὰ ἑλληνικὰ δεδομένα ἡ ἔκδοση αὐτὴ εἶναι μνημειώδης καὶ θὰ παραμείνῃ ἀνεπανάληπτη.
Στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ πρώτου μέρους τοῦ πρώτου τόμου τῆς ἐκδόσεως τῶν «Ἁπάντων
τοῦ Ἀρχιμήδους» ὁ Εὐάγ. Σ. Σταμάτης ὑποστηρίζει, ὅτι ὁ Ἀρχιμήδης στὰ ἔργα
του: 1. «Τετραγωνισμὸς παραβολῆς» (τοῦ ὁποίου ὁ ἀρχικὸς τίτλος ἦταν: «Τετραγωνισμὸς
ὀρθογωνίου κώνου τομῆς»)· 2. «Περὶ κωνοειδέων καὶ σφαιροειδέων» (κωνοειδῆ
καλεῖ τὰ ἐκ περιστροφῆς παραβολοειδῆ καὶ ὑπερβολοειδῆ, ἐνῷ σφαιροειδῆ
τὰ ἐκ περιστροφῆς ἐλλειψοειδῆ)· καὶ 3) «Περὶ τῶν Μηχανικῶν Θεωρημάτων πρὸς
Ἐρατοσθένην Ἔφοδος (= μέθοδος)» κάνει χρήση Ὁλοκληρωτικοῦ Λογισμοῦ.
➼
Η ΥΠΟΠΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ
ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ ™Ε •ΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ
Γιὰ νὰ εἶναι κάποιος συνεργάτης τοῦ «Δαυλοῦ» συνεπής, μετὰ ἀπὸ τὸν αὐτοχαρακτηρισμό
του σὰν περιοδικοῦ «Πρωτοποριακῆς Ἔρευνας», θὰ πρέπει ἡ πρώτιστη μέριμνά
του νὰ εἶναι ἡ ἀποφυγὴ τῆς προβολῆς συλλογῆς, τῶν γνώσεων τρίτων, ποὺ μπορεῖ νὰ προκαλέσουν
τὸ δικαιολογημένο θαυμασμὸ γιὰ τὴν ἐμβρίθεια τῶν γνώσεων τοῦ μελετητοῦ, δὲν
θὰ διαθέτουν ὅμως τὴν ἕλξη τῆς πρωτοποριακῆς παρουσίασης τῶν ἀπόψεων τοῦ γράφοντος
ἐπὶ τοῦ θέματός του.
Τὸν κανόνα αὐτὸ προσπάθησε, ἀνεπιτυχῶς ὅμως, νὰ τηρήσῃ ὁ ἀρθρογράφος τοῦ παγκοσμίως
γνωστοῦ ἐπιστημονικοῦ περιοδικοῦ “Physics Today” στὸ ἄρθρο του μὲ τίτλο «Ἡ
προέλευσις τῆς Μαθηματικῆς Φυσικῆς» καὶ ὑπότιτλο «Ἕνα παλαιὸ ἐρώτημα». Πρόκειται
γιὰ τὴν παρουσίαση τοῦ σημειωματαρίου τοῦ Ἀρχιμήδους, ποὺ περιλαμβάνει μερικὲς
χειρόγραφες ἐργασίες του. Τὸ σημειωματάριο αὐτὸ ἐπωλήθη σὲ δημοπρασία στὴ Νέα
Ὑόρκη τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1998· στὴ δημοπρασία δὲ αὐτὴ μειοδότησε καὶ τὸ ἑλληνικὸ δημόσιο.
Δυστυχῶς, ὅταν τὰ αὐθεντικὰ κείμενα τῶν ἀρχαίων φιλοσόφων μας βρίσκονται στὰ
χέρια μὴ Ἑλλήνων καὶ μεταφράζονται καὶ ἑρμηνεύονται μὲ ξένες νοοτροπίες, τότε παρα(cid:2)