ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
254ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ανακάλυψη του Αρχιμήδη ο "Ολοκληρωτικός Λογισμός" - Τι ανέγνωσαν οι Σάιρο και Νέτς; — ΜΑΡΓΕΤΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
- Η ύποπτη παρουσίαση έργου του Αρχιμήδη σε ξένο έντυπο — ΠΑΠΑΜΙΧΑΗΛ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Τί «ἀνέγνωσαν» οἱ Σάιρο καὶ Νέτς;
Ὁἐπιφανὴς ἱστορικὸς τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μαθηματικῆς ἐπιστήμης Εὐάγ.
Σ. Σταμάτης μεταξὺ τῶν σπουδαίων ἔργων του γιὰ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες
Μαθηματικούς ἐξέδωσε σὲ τέσσερις ὀγκώδης τόμους καὶ τὰ «Ἅπαντα Ἀρχι-
μήδους» (τόμος I, μέρη δύο, 1970· τόμος II 1973· τόμος III 1974· ἔκδοσις Τε-
χνικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἑλλάδος). Ἡ ἀνωτέρω ἔκδοση τῶν «Ἁπάντων τοῦ Ἀρχι-
μήδους»εἶναι «ἐξαιρετικῶς πολύτιμος»καὶ ἡ «περισσότερον πλήρης ὅλων τῶν ὑπαρ-
χουσῶν ἐκδόσεων τῶν ἔργων τοῦ Ἀρχιμήδους».Κατὰ τὴν διεθνῆ κριτικὴ καὶ γιὰ
τὰ ἑλληνικὰ δεδομένα ἡ ἔκδοση αὐτὴ εἶναι μνημειώδης καὶ θὰ παραμείνῃ ἀνεπα-
νάληπτη.
Στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ πρώτου μέρους τοῦ πρώτου τόμου τῆς ἐκδόσεως τῶν «Ἁπάντων
τοῦ Ἀρχιμήδους»ὁ Εὐάγ. Σ. Σταμάτης ὑποστηρίζει, ὅτι ὁ Ἀρχιμήδης στὰ ἔργα
του: 1. «Τετραγωνισμὸς παραβολῆς»(τοῦ ὁποίου ὁ ἀρχικὸς τίτλος ἦταν: «Τετρα-
γωνισμὸς ὀρθογωνίου κώνου τομῆς»)· 2. «Περὶ κωνοειδέων καὶ σφαιροειδέων»(κω-
νοειδῆ καλεῖ τὰ ἐκ περιστροφῆς παραβολοειδῆ καὶ ὑπερβολοειδῆ, ἐνῷ σφαιροειδῆ
τὰ ἐκ περιστροφῆς ἐλλειψοειδῆ)· καὶ 3) «Περὶ τῶν Μηχανικῶν Θεωρημάτων πρὸς
Ἐρατοσθένην Ἔφοδος(= μέθοδος)» κάνει χρήση Ὁλοκληρωτικοῦ Λογισμοῦ.
Η ΥΠΟΠΤΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΓΟΥ
ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΗ ™Ε •ΕΝΟ ΕΝΤΥΠΟ
Γιὰ νὰ εἶναι κάποιος συνεργάτης τοῦ «Δαυλοῦ» συνεπής, μετὰ ἀπὸ τὸν αὐτοχαρακτη-
ρισμό του σὰν περιοδικοῦ «Πρωτοποριακῆς Ἔρευνας», θὰ πρέπει ἡ πρώτιστη μέριμνά
του νὰ εἶναι ἡ ἀποφυγὴ τῆς προβολῆς συλλογῆς, τῶν γνώσεων τρίτων, ποὺ μπορεῖ νὰ προ-
καλέσουν τὸ δικαιολογημένο θαυμασμὸ γιὰ τὴν ἐμβρίθεια τῶν γνώσεων τοῦ μελετητοῦ, δὲν
θὰ διαθέτουν ὅμως τὴν ἕλξη τῆς πρωτοποριακῆς παρουσίασης τῶν ἀπόψεων τοῦ γράφο-
ντος ἐπὶ τοῦ θέματός του.
Τὸν κανόνα αὐτὸ προσπάθησε, ἀνεπιτυχῶς ὅμως, νὰ τηρήσῃ ὁ ἀρθρογράφος τοῦ πα-
γκοσμίως γνωστοῦ ἐπιστημονικοῦ περιοδικοῦ “Physics Today”στὸ ἄρθρο του μὲ τίτλο «Ἡ
προέλευσις τῆς Μαθηματικῆς Φυσικῆς» καὶ ὑπότιτλο «Ἕνα παλαιὸ ἐρώτημα». Πρόκει-
ται γιὰ τὴν παρουσίαση τοῦ σημειωματαρίου τοῦ Ἀρχιμήδους, ποὺ περιλαμβάνει μερικὲς
χειρόγραφες ἐργασίες του. Τὸ σημειωματάριο αὐτὸ ἐπωλήθη σὲ δημοπρασία στὴ Νέα
Ὑόρκη τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1998· στὴ δημοπρασία δὲ αὐτὴ μειοδότησε καὶ τὸ ἑλληνικὸ δη-
μόσιο. Δυστυχῶς, ὅταν τὰ αὐθεντικὰ κείμενα τῶν ἀρχαίων φιλοσόφων μας βρίσκονται στὰ
χέρια μὴ Ἑλλήνων καὶ μεταφράζονται καὶ ἑρμηνεύονται μὲ ξένες νοοτροπίες, τότε παρα-
�
➼