ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
254ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η επίθεση εναντίον του 984 Αλεξάνδρου από την κινηματογραφική "Ιερουσαλήμ" — ΜΗΤΣΙΟΥ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
M. TZANH - T. ΠΑΜΟΥΚΤΣΟΓΛΟΥ, Ταὐτὸν καὶ ἀλλοτριομορφοδίαιτον
Τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀποτελεῖ σταθμὸ γιὰ τὴν ἱστορία τῆς ἐκπαίδευσης στὴ νεώτερη καὶ σύγχρονη
Ἑλλάδα. Οἱ συγγραφεῖς –δύο λαμπρὲς καὶ καταξιωμένες γυναῖκες ἐπιστήμονες παιδαγωγοί– μὲ
ἀγάπη, εὐαισθησία, ἀλλὰ καὶ πόνο, γιὰ τὴν θεσμοθετημένη σχολικὴ ἀγωγὴ στὴ χώρα μας, μελετοῦν
ἕνα εὐρὺ βιβλιογραφικὸ πλαίσιο. Βάσει αὐτοῦ μᾶς παρουσιάζουν τὴν πολύπαθη πορεία τῆς ἐκπαι-
δευτικῆς ὀργάνωσης τοῦ ἑλλαδίτικου κράτους, ἐνταγμένη ἐντὸς τῆς γενικώτερης πολιτικῆς ἱστορίας
τοῦ ἔθνους καὶ τοῦ κράτους μας. Ἂς μὴν ξεχνοῦμε, ὅτι κάθε τομέας πολιτικῆς διοικήσεως –ἐκπαι-
δευτικῆς, πολιτιστικῆς, οἰκονομικῆς κ.λπ.– δὲν εἶναι ἀσύνδετος ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπη πολιτικὴ δρα-
στηριότητα καὶ τὶς ἐξελίξεις της· τοὐναντίον. Αὐτὸ τὸ στοιχεῖο οἱ συγγραφεῖς τὸ λαμβάνουν σο-
βαρὰ ὑπ’ ὄψιν τους καὶ φροντίζουν νὰ τὸ καταστήσουν σαφὲς μέσῳ τῆς ἔρευνάς τους.
Ἔτσι λοιπὸν παρακολουθοῦμε τὴν προσπάθεια συγκροτήσεως ἐκπαιδευτικοῦ συστήματος ἀπὸ
τὴν προεπαναστατικὴ περίοδο ἕως σήμερα μὲ ὁρόσημα τὸν Καποδίστρια, τὸν Ὄθωνα, τὸν Τρι-
κούπη, τὸν Δεληγιάννη, τὸ ἑλληνικὸ φοιτητικὸ κίνημα, τὸν Βενιζέλο, τὸν Μεταξᾶ, τὸ E.A.M.
(Π.E.E.A.), τὸ «1-1-4», τὴν δικτατορία τοῦ ’67, τὶς μεταρρυθμίσεις τοῦ ’64 καὶ τοῦ ’76, τὸν Τρίτση,
τὸν Μητσοτάκη, τὸν Σημίτη.
Σίγουρα «τὸ βιβλίο αὐτὸ δὲν εἶναι ἕνα ἀκόμα σύγγραμμα γιὰ τὴν Ἱστορία τοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ
μας Συστήματος. Φιλοδοξεῖ νὰ καταθέσῃ ἕνα νέο ἑρμηνευτικὸ πρόταγμα γιὰ τὴ φύση καὶ τὴ δυνα-
μικὴ αὐτοῦ τοῦ συστήματος, ὅσον ἀφορᾶ τόσο στὶς ἀρχικές του ὁρίζουσες, ὅσο καὶ στὴ διαμόρφω-
σή του. Τὸ Ἑλληνικὸ Ἐκπαιδευτικὸ Σύστημα ταυτίζεται μὲ τὸ Πολιτικὸ Ζήτημα τῆς Ἑλλάδος.
Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕ•ΑΝΔΡΟΥ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ «ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ»
¶ολὺς θόρυβος γιὰ τὸ τίποτα, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Σαίξπηρ, ἐὰν ἡ ὅλη φημολογία περὶ ὁμοφυ-
λοφιλίας τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου, τοῦ Φιλίππου, τῶν Μακεδόνων καὶ τῶν ἄλλων Ἑλλή-
νων γενικώτερα ἔμενε μιὰ ἁπλῆ ὑπόθεση ἀναφορᾶς κάποιων ὁμοφυλοφιλικῶν κύκλων πρὸς
αὐτοβαυκαλισμόν. Ὅμως στὴν περίπτωση ποὺ ἐξετάζουμε ἔρχεται μία κινηματογραφικὴ
παραγωγὴ ἀπὸ τὴν «Ἱερουσαλὴμ» τοῦΧόλυγουντ – ἄρα ὄχι ἀνεξάρτητη δημιουργία, ἀλλὰ ἐλεγχό-
μενη– νὰ παρουσιάσῃ τὸν Ἀλέξανδρο τὸν Μέγα σὰν κίναιδο καὶ σφαγέα.
Καὶ ἄντε, καλά, ἂν εἶχε πράγματι αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικά, θὰ τὰ παραβλέπαμε καὶ θὰ λέγαμε ὅτι
μεγαλούργησε, ἀλλὰ ὡς θνητὸς εἶχε κάποιες ἀδυναμίες. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ὅμως ποὺ οὔτε μία ἱστορικὴ
πηγὴ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅπου βασίζονται ὅλες οἱ ἄλλες μεταγενέστερες βιογραφίες του ἕως σήμε-
ρα – καὶ ἐννοῶ τὰ ἔργα τοῦ Πλουτάρχου, τοῦ Παυσανίου, τοῦ Διοδώρου Σικελιώτου, τοῦ Ἀρριανοῦ,
τοῦ Κόιντου Ρούφου, τὰ ὁποῖα καὶ διασῴζονται – δὲν παραδίδει τέτοιου εἴδους πληροφορίες καὶ στοι-
χεῖα... Ὅσο γιὰ τοὺς «ὁμοφυλοφιλιστές», ἐπειδὴ ὅλες αὐτὲς οἱ πηγὲς τοὺς διαψεύδουν καὶ δὲν ἐπι-
βεβαιώνουν οὔτε στὸ ἐλάχιστο τὰ ὅσα αὐτοὶ προσάπτουν στὸν Ἀλέξανδρο, ἐπικαλοῦνται σὰν πηγή
τους ἕνα ἔργο τοῦ Καλλισθένους... ἀνύπαρκτο σήμερα, ὥστε νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθοῦν ὡς
συκοφάντες καὶ παραχαράκτες τῆς Ἱστορίας
Ὅσον ἀφορᾷ στὸν χαρακτηρισμό του ὡς σφαγέως («σφάχτη» τὸν ἀποκαλοῦν κάποιοι ἀγράμ-
ματοι, λὲς καὶ εἶναι κολικὸς τοῦ νεφροῦ), εἶναι ἄστοχος, διότι οἱ ἱστορικὲς πηγὲς ἀποδει-
κνύουν ὅτι ὁ Ἀλέξανδρος οὐδέποτε προέβη σὲ γενοκτονίες, σὲ συστηματικὲς ἐκκαθαρίσεις
καὶ σὲ πολιτισμικὲς ἐπιβολές. Χρησιμοποίησε τὸν πόλεμο, ὅσο γιὰ νὰ δώσῃ τὸ χτύπημα ποὺ
ἀπαιτεῖτο ἀπὸ τὶς πολιτικές, κοινωνικὲς καὶ οἰκονομικὲς συνθῆκες τῆς ἐποχῆς του, προκειμένου νὰ
�