ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
255ΜΑΡΤΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Ο ανθελληνισμός του Πατριαρχείου — ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
- Επεμβάσεις της Εκκλησίας στην Παιδεία(ε΄) — ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ
Κείμενο φύλλου
E´. Ἡ καταδίκη τοῦ Βενιαμὶν ἀπὸ τὴν I. Σύνοδο
Ἀ πὸ τὸ στόχαστρο τῆς ἀντίδρασης τῆς Ἐκκλησίας δὲν γλύτωνε κανένας
διαφωτιστής. Ὅποιος πρέσβευε τὴν ἑλληνικὴ φιλοσοφία, ὅποιος τολμοῦσε
νὰ τὴ διδάξῃ παράλληλα μὲ τὶς θετικὲς ἐπιστῆμες, ἔμπαινε στὴ
μαύρη λίστα τῶν αἱρετικῶν καὶ κατέληγε ἀφωρισμένος. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν
περιπέτεια δὲν γλύτωσε οὔτε ὁ Βενιαμὶν ὁ Λέσβιος, ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικώτερους
Ἕλληνες διαφωτιστὲς καὶ μέλος τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας. (Βλέπετε
σχετικὰ καί: 1. Σαράντου Πανός, «Βενιαμὶν ὁ Λέσβιος: Ὁ δάσκαλος τῆς ἑλληνικότητος»,
τ. 183, σελ. 11211 καὶ 2. Γ. Μουστάκη «Βενιαμὶν ὁ Λέσβιος: Ἕνας
Ἕλληνας Γαλιλαῖος», τ. 166, σελ. 9927).
Γιὸς τῆς Ἀμύρισσας καὶ τοῦ Ἰωάννη Γεωργαντῆ ἢ Καρρέ, γεννήθηκε στὸ ὀρεινὸ
Πλωμάρι Μυτιλήνης (1759/62). Βαφτίστηκε μᾶλλον Βασίλειος καὶ ὅταν ἔγινε ἱερομόναχος
πῆρε τὸ ὄνομα τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητέρας του, ἡγούμενου Βενιαμίν. Τὰ πρῶτα
του γράμματα τὰ ἔμαθε στὴ γενέτειρά του. Σὲ ἡλικία 17 ἐτῶν μετέβη στὸ Ἅγιον Ὄρος,
στὴ μονὴ τοῦ Παντοκράτορα, ὅπου χειροτονήθηκε μοναχός. Τὸ 1779 στάλθηκε ὡς νεωκόρος
στὸ ἁγιορείτικο μετόχι τοῦ Ἁγίου Νικολάου στὶς Κυδωνίες (σημερινὸ Ἀϊ-
Ο ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ
ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑΣ
Τὰ θεμέλια τοῦ δοσιλογισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ στὸ μετὰ τὴν Ἅλωση πατριαρχικὸ κράτος,
τέθηκαν σὲ μία ἁπλῆ τελετὴ παράδοσης, ὅπου ρωτήθηκε ὁ φιλότουρκος Γεννάδιος ἀπὸ τὸν
Πορθητή: «– Εἶσαι Ἕλλην, Πατριάρχη;»
Καὶ ἡ συγκλονιστικὴ ἀπάντηση: «Μονάχα κατὰ τὴν γλῶσσα...».
Ἄξιος ὁ τίτλος τοῦ δοσίλογου λοιπὸν καὶ τοῦ σιαμαίου του Λ. Νοταρᾶ, τὸν ὁποῖο ἄφιλα
ἐγκατέλειψε στὰ χέρια αὐτῶν, ποὺ μὲ συνέπεια ὑπηρέτησε καὶ διευκόλυνε νὰ καταλάβουν
τὴν Πόλη. Σημειώνουμε ἐν παρόδῳ, ὅτι αὐτὸ τὸ δοσιλογικὸ «ντουέτο» ἔχει ἀναλάβει
μὲ πάθος μέγα νὰ ξελεκιάσῃ ὁ πατὴρ Γεώργιος Μεταλληνὸς τὰ τελευταῖα χρόνια, χωρὶς
βεβαίως νὰ μᾶς ἔχουν πείσει τὰ «ἐπιστημονικά» του δάκρυα γιὰ τὴν ἀθωότητα τῶν θεμελιωτῶν
τῆς ραγιαδοτουρκικῆς φιλίας, ἡ ὁποία σὰν τὰ μικρόβια ἐπιβιώνει κάτω ἀπὸ διάφορες
πολιτικὲς συνθῆκες καὶ ἰδιαίτερα σήμερα μὲ πατριαρχοσυνοδικὲς εὐλογίες.
Νὰ δοῦμε λοιπὸν ἐντελῶς ἀντικειμενικὰ τί ἔδωσε καὶ τί πῆρε ὁ πρῶτος δοσίλογος τοῦ Νέου
Ἑλληνισμοῦ Γεώργιος Γεννάδιος - Σχολάριος. Δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία, πὼς ἔδωσε «γῆν καὶ
ὕδωρ» καὶ πῆρε πολιτικά, οἰκονομικά, κοινωνικά, δικαστικὰ καὶ προπαντὸς φορολογικὰ προνόμια.
Αὐτὰ τὰ τελευταῖα θὰ ἐξετάσωμε σὲ ὁμώνυμη μελέτη μας στὸ «Δαυλὸ» ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ.
(cid:2)