Ἡ ἀλλοτροπικὴ ἔκφανση τοῦ Σκότους Ἡ Ἀναγέννηση κι ὁ Διαφωτισμὸς εἶναι οἱ πρῶτες ἀρκετὰ φανερὲς κι ἀναγκαστικὲς ἀναπνοὲς τοῦ ἀνθρώπου, γιὰ νὰ μὴν σκάσῃ ἀπ’ τὰ ἐρέβη, ὅπου τὸν εἴχανε πετάξει. Στὴν περίοδο ὅμως 325-1300 ἔμμεσα καὶ σιγάσιγά θὰ δοῦμε περισσότερο τὴν Ἑλληνικὴ Σκέψη, στὴν ἀλλοτροπική της μορφή, ποὺ εἶναι ἡ Τέχνη, μιᾶς κι ὁ ἐλεύθερος λόγος ἦταν ἀπαγορευμένος. Ἡ Τέχνη, σὰν ἀλλοτροπικὴ μορφὴ τῆς ἀνθρωποκεντρικῆς σκέψης, εἶναι κάτι ποὺ πε- Πρόσωπα ποὺ θυμίζουν Ρωμαϊκὴ Κωμῳδία. «Ὁ ζωγράφος ἀπεικονίζει τὴν κατάντια του». (Τοιχογραφία τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Μαρτίνου στὴν πόλη Ἴντρ.)