Ἡ ἀλλοτροπικὴ ἔκφανση τοῦ Σκότους ἩἈναγέννηση κι ὁ Διαφωτισμὸς εἶναι οἱ πρῶτες ἀρκετὰ φανερὲς κι ἀ- ναγκαστικὲς ἀναπνοὲς τοῦ ἀνθρώπου, γιὰ νὰ μὴν σκάσῃ ἀπ’ τὰ ἐρέβη, ὅπου τὸν εἴχανε πετάξει. Στὴν περίοδο ὅμως 325-1300 ἔμμεσα καὶ σιγά- σιγά θὰ δοῦμε περισσότερο τὴν Ἑλληνικὴ Σκέψη, στὴν ἀλλοτροπική της μορφή, ποὺ εἶναι ἡ Τέχνη, μιᾶς κι ὁ ἐλεύθερος λόγος ἦταν ἀπαγορευμένος. Ἡ Τέχνη, σὰν ἀλλοτροπικὴ μορφὴ τῆς ἀνθρωποκεντρικῆς σκέψης, εἶναι κάτι ποὺ πε- Πρόσωπα ποὺ θυμίζουν Ρω- μαϊκὴ Κωμῳ- δία. «Ὁ ζω- γράφος ἀπει- κονίζει τὴν κατάντια του». (Τοιχο- γραφία τῆς ἐκκλησίας τοῦ Ἁγίου Μαρτί- νου στὴν πόλη Ἴντρ.)