H K I N H ™ I ™ T ø N I ¢ E ø N H K I N H ™ I ™ T ø N I ¢ E ø N ΠΑΝΟΣ ΤΣΙΝΑΣ, Ἡ Θρησκεία τῆς Ἐρήμου Δὲν εἶναι μόνο «ἡ θέληση τῆς δυνάμεως» καὶ ἡ ἀλογία τῶν ἀνθρώπων τὰ αἴτια τῆς δημιουργίας τῶν θεοτήτων καὶ τῶν θρησκευτικῶν αἱρέσεων. Κατὰ τὸν Πάνο Τσίνα, τὸν συγγραφέα τοῦ παρουσιαζόμενου βιβλίου (β´ ἔκδοση), πρώτιστο ρόλο παίζει τὸ περιβάλλον: «Ἡ ἔρημος, ὡς τοπίον, ἐξάπτει τὴν φαντασίαν τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ἀπεραντοσύνη ἢν δίδει εἰς τὰ ὄμματα τοῦ ἀνθρώπου ἡ ἄμμος, ἡ δίψα κατὰ τὰς πορείας ἐντὸς τοῦ ἀμμώδους τοπίου, ἡ ὑπερβολικὴ θερμοκρασία κατὰ τὴν ἡμέραν καὶ τὸ ὑπερβολικὸν ψῦχος κατὰ τὴν νύκτα, ὁ πόθος νὰ εὑρεθῇ κάπου μιὰ ὄασις κατὰ τὰς μεγάλας πορείας, κάμνουν τὸν ἄνθρωπον νὰ ἔχῃ ὑπερβολικὸν πάθος ἐντὸς αὐτοῦ, ὅπερ μετατρέπεται εὐκόλως εἰς μόνιμον κατάστασιν νοσηρότητος, δημιουργοῦσαν παραισθησιακὰς ἐπιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι εἰς τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐρήμου, δημιουργοῦν τὸν πλήρως ἐξουδενωμένον τύπον ἀνθρώπου, τὸν διακατεχόμενον ἀπὸ μοιρολατρίαν» (σελ. 48). «Ὁ πόθος νὰ εὑρεθῇ μιὰ ὄασις», ἕνα λιμάνι γιὰ τοὺς ναυτικούς, ἕνα χάνι γιὰ τοὺς ὁδοιπόρους δὲν εἶναι διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν νιτσεϊκὴ «θέληση», ποὺ ἀποτελεῖ τὴν μία ὄψη τοῦ νομίσματος, τὸ ὁποῖο λέγεται θρησκεία· στὴν ἄλλη ὄψη εἶναι χαραγμένη αὐτὴ αὕτη ἡ «ὄασις», τὴν ὁποία προσφέρουν κάποιοι τυραννίσκοι ποὺ λέγονται Παῦλοι ἢ Μωάμεθ. Ἀπὸ τὴν μιὰ λοιπὸν οἱ δουλοποιοὶ κι ἀπ’ τὴν ἄλλη οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ παίζουν τοὺς ἡρακλειτικοὺς πεσσούς, ἐναλλάσσοντας συχνὰ πυκνὰ τοὺς ρόλους τους. «Ἡ Θρησκεία τῆς Ἐρήμου» θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρισθῇ ἐπιτυχημένο δοκίμιο περὶ τῆς γενέσεως τῶν θρησκειῶν. Ὁ Πάνος Τσίνας, ἄνθρωπος ποὺ μελέτησε χιλιάδες τόμους ἐκλεκτῶν βιβλίων, ποὺ τὰ εἶχε δίπλα του ὡς διευθυντὴς τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης, ὑπερχειλίζει απὸ πνευματικοὺς χυμούς· βρίσκεται στὴν ὥρα τῆς «καρποφορίας» του· καὶ τὸ παρουσιαζόμενο βιβλίο δὲν εἶναι παρὰ ἕνας ἐνδεικτικὸς καρπός του. Σαράντος Πὰν «ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» ΚΑΙ «ΑΓΙΑ ΛΑΥΡΑ» ¢ὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διδάσκωνται τὰ Ἑλληνόπουλα στὰ σχολεῖα τὸ παραμύθι τῆς ἀφύπνισης καὶ τῆς μόρφωσης ποὺ παρεῖχαν οἱ χριστιανορθόδοξοι ἱερεῖς στὰ κρυφὰ σχολειὰ τὸν καιρὸ τῆς Τουρκοκρατίας, ὅταν τὰ πρῶτα καὶ πραγματικὰ κρυφὰ σχολειὰ ποὺ καταγράφει ἡ ἱστορία λειτουργοῦν τὸν 8ον αἰῶνα στὴν Ἀττικὴ ἀπὸ Ἕλληνες Ἐθνικούς. Οἱ Τοῦρκοι δὲν ἀπαγόρευαν στοὺς ὑπόδουλους Ἕλληνες τὴν μόρφωση. Οἱ καθηγητὲς Ἄγγελος καὶ Ἐλισάβετ Ζαχαριάδου ὑπογραμμίζουν ὅτι: «Οἱ ἱστορίες αὐτὲς εἶναι καθαρὰ μυθοπλασίες, ποὺ δημιουργήθηκαν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, γιὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴ θέση της καὶ τὸ γόητρό της». Στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ κάνουμε λόγο καὶ γιὰ τὸ ψεῦδος τῆς ὑψώσεως τοῦ Λαβάρου τῆς Ἁγίας Λαύρας ἀπὸ τὸν Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανό. Πρῶτος ξεκαθάρισε τὸ ζήτημα ὁ Σπ. Τρικούπης: «Ψευδὴς εἶναι ἡ ἐπικρατοῦσα ἐν Ἑλλάδι ἰδέα, ὅτι ἐν τὴ μονῇ τῆς Ἁγίας Λαύρας ἀνυψώθη κατὰ (cid:2)