ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
257ΜΑΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Κοινοβουλευτισμός ή "Δημοκρατία"; Μία αντιποίηση ονόματο808 — ΚΑΡΜΙΡΑΝΤΖΟΣ, ΚΩΣΤΗΣ
Κείμενο φύλλου
Μία ἀντιποίηση ὀνόματος
«Συλλογᾶται ὀρθὰ ὅποιος συλλογᾶται ἐλεύθερα» (Ρήγας Φεραῖος)
Ὅ
ταν μικρὸς στὸ χωριὸ δυσκολευόμουν νὰ ξεκινήσω κάτι καὶ
ρώταγα «πῶς ν’ ἀρχίσω, παπποῦ»; ὁ γερο-Κωσταντῆς ἀπαντοῦσε
λακωνικά: «ἀπ’ τὴν ἀρχή». Μέχρι πρὸ ὀλίγων ἐτῶν νόμιζα,
ὅτι ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ «ἀστεῖα» του, ἕως ὅτου διάβασα στὸν
Ἐπίκουρο τὸ «ἀρχή σοφίας ὀνομάτων ἐπίσκεψις» (= ἔρευνας). Ἀπὸ
τότε διαπιστώνω συνεχῶς, ὅτι οἱ λέξεις τῆς ἀρχέγονης μητέρας - γλώσσας,
τῆς Ἑλληνικῆς, δίδουν καὶ τὸν ὁρισμό τους.
Ἐπίσης ἀνεκάλυψα, ὅτι μία ἀπὸ τὶς τέσσερις ἀρχὲς ποὺ διέπουν τὸ
ἦθος τῶν Ἑλλήνων1, ἡ (συν.)μετοχὴ (στὰ κοινά), εἶναι τὸ κλειδί τῆς κατανόησης
τῆς Δημοκρατίας. Ὅπως καὶ τὸ ἐλεύθερον· «λαὸς ἐλεύθερα
βάζειν» [(= ἐκφράζεται) Αἰσχ. «Πέρσαι» 586].
Εἶναι τὸ ἀδιαφιλονίκητο εὕρημα τοῦ Ἑλληνικοῦ ΠολιΗΗ
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ.
τισμοῦ. Συνδυασμένη μὲ ποικίλα ἄλλα πολιτεύματα, θὰ ἀποτελέσῃ τὸ βασικὸ
γνώρισμα τοῦ πολιτικο-κοινωνικοῦ βίου τῶν Ἑλλήνων. Ὁ Ἀριστοτέλης τὴν ἀνέλυσε
ἐπισταμένως στὰ «Πολιτικά» του (7 βιβλία) καὶ στὴ «Συναγωγὴ Πολιτειῶν»,
[(255 βιβλία)· σημ.: Τὰ βιβλία αὐτὰ κάηκαν, ὅπως ἑκατομμύρια ἄλλα, ἀνηλεῶς,
ὡς μέρος τῶν διώξεων τῶν Ρωμαιοχριστιανῶν· ἴσως μερικὰ εἶναι θαμμένα στὰ
ὑπόγεια Μουσείων, τοῦ Βατικανοῦ ἢ μονῶν]. Στὸ «Ἀθηναίων Πολιτεία» (βρέθηκε
μισοκατεστραμμένο τὸν 20ὸ αἰ. μ.X.) περιγράφει μὲ σαφήνεια ἕνα ἀπὸ τὰ δεκάδες
δημοκρατικὰ μεικτὰ πολιτεύματα, τὸ κυριώτερο2. Εἶναι βέβαιο, ὅτι κάθε
ἑλληνικὴ πόλις εἶχε, λόγῳ τῆς ἰδιαιτερότητός της, διαφορετικὸ πολίτευμα, ποὺ
ἐντασσόταν ὅμως στὶς 6 κατηγορίες τοῦ Ἀριστοτέλη (Σχ. 1). Ὡς γνωστόν, τὸ
«ἰδιαίτερον» εἶναι χαρακτηριστικὸ τοῦ Ἕλληνος (λ.χ. ἡ ποικιλότης τῆς ψυχῆς,
τοῦ τοπίου), καὶ βρίσκεται σὲ πλήρη σύμπνοια μὲ τὸν 3ο συμπαντικὸ νόμο (Ἀνάγκα
- Ἀέναον - Ἰδιαίτερον - Ἁπλοῦν).
Ἡ λέξη Δημοκρατία σύνθετη ἀπὸ τὸ «Δῆμος» (<δαί.νυ.μι = συντρώγω), σημαίνει
κοινὸς λαὸς / ὄχλος, («δήμου ἀνὴρ» «Ἰλιὰς» B 188), οἱ «πολλοί» καὶ τέλος
ἡ ἐκκλησία (δήμου), ποὺ καταντᾶ στὸ Βυζάντιο (= φατρία ἱπποδρόμου). Καὶ