Ο ΤΟΤΕΜΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ «Ὁ Μεσαίων παρατείνεται παρ’ ἡμῖν καὶ πέραν τοῦ Μεσαίωνος» (Νικ. Πολίτης) Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Χριστόδουλος ἔφερε στὴν Ἀθήνα, ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη ὅπου εὑρίσκοντο, τὰ Τίμια Δῶρα (Σμύρνα, Χρυσὸν καὶ Λίβανον) ποὺ ἔκαναν οἱ Μάγοι στὸν Χριστὸ κατὰ τὴν γέννησή Του καὶ τὰ ἐξέθεσε σὲ λαϊκὸ προσκύνημα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔφερε στὴν μνήμη μου μιὰ καταγεγραμμένη μαρτυρία ἑνὸς ἄλλου ἀρχιεπισκόπου: Τοῦ ἀρχιεπισκόπου τοῦ Νόβγκοροντ τῆς Ρωσίας Ἀντωνίου. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀντώνιος, λοιπόν, ἐπισκέφθηκε τὸ 1200 τὴν Κωνσταντινούπολη, τέσσερα χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν τέταρτη σταυροφορία, ποὺ κατέληξε στὴν κατάληψή της ἀπὸ τοὺς σταυροφόρους. Ὅταν γύρισε στὴν πατρίδα του, δημοσίευσε τὶς ἐντυπώσεις του ἀπὸ τὸ ταξίδι του αὐτὸ σ’ ἕνα ὁδοιπορικὸ μὲ τὸν τίτλο «Περιγραφὴ τῶν Ἁγίων Τόπων τῆς Κωνσταντινουπόλεως Ἀντωνίου, Ἀρχιεπισκόπου τοῦ Νόβγκοροντ». Στὸ ἐν λόγῳ ὁδοιπορικὸ ἀναφέρεται καὶ στὰ ἱερὰ κειμήλια καὶ στὰ λείψανα τῶν ἁγίων ποὺ εἶδε στὶς ἐκκλησίες τῆς Πόλης. Καταγράφει μιὰ ἀπίστευτη συλλογὴ ἀπὸ τέτοια κειμήλια, προωρισμένα νὰ χειραγωγοῦν καὶ ὑπνωτίζουν τὴν ἔτσι καὶ ἀλλιῶς ἀμαθῆ καὶ θρησκόληπτη μάζα τῶν χριστιανῶν, γιὰ νὰ τὴν καθιστοῦν ὑποχείρια τῆς θεοκρατικῆς ἐξουσίας, τῆς δεσποτοκρατίας καὶ τῶν φανατικῶν καὶ ἀσελγῶν καλογήρων. Ἂς ἀφήσουμε ὅμως τὸν ἴδιο τὸν ἀρχιεπίσκοπο Ἀντώνιο νὰ μᾶς κάνῃ τὴν ξενάγηση: «Στὴν Ἁγία Σοφία προσκύνησα τὴν Τράπεζα ὅπου ὁ Χριστὸς ἐδείπνησε τὴν Μεγάλη Πέμπτη μὲ τοὺς μαθητές του, προσκύνησα τὶς πλάκες τοῦ Μωυσῆ μὲ τὶς Δέκα Ἐντολὲς καὶ τὰ χρυσᾶ ἀγγεῖα μὲ τὰ δῶρα τῶν Μάγων. Ἀσπάσθηκα ἐπίσης τὸ Αἷμα ποὺ ἔτρεξε ἀπὸ τὸ κεφάλι τοῦ Χριστοῦ ὅταν τὸν χτύπησε κάποιος Ἑβραῖος, τὶς ἁλυσίδες τοῦ Ἀποστόλου Παύλου καὶ τὶς ἀμπάρες τῆς φυλακῆς του, τὰ πριόνια ποὺ χρησιμοποιήθηκαν γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ Σταυροῦ, τὴν χάλκινη σάλπιγγα τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ, τὸν κουβὰ τοῦ πηγαδιοῦ τῆς Σαμαρείτιδας, τὴν