Ο ΤΟΤΕΜΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ «Ὁ Μεσαίων παρατείνεται παρ’ ἡμῖν καὶ πέραν τοῦ Μεσαίωνος» (Νικ. Πολίτης) Ὁἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ.κ. Χρι- στόδουλος ἔφερε στὴν Ἀθήνα, ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη ὅπου εὑρίσκοντο, τὰ Τίμια Δῶρα (Σμύρνα, Χρυσὸν καὶ Λίβανον) ποὺ ἔκαναν οἱ Μάγοι στὸν Χριστὸ κατὰ τὴν γέν- νησή Του καὶ τὰ ἐξέθεσε σὲ λαϊκὸ προσκύνημα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔφερε στὴν μνήμη μου μιὰ καταγεγραμμένη μαρ- τυρία ἑνὸς ἄλλου ἀρχιεπισκόπου: Τοῦ ἀρχιεπισκόπου τοῦ Νόβ- γκοροντ τῆς Ρωσίας Ἀντωνίου. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀντώνιος, λοι- πόν, ἐπισκέφθηκε τὸ 1200 τὴν Κωνσταντινούπολη, τέσσερα χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν τέταρτη σταυροφορία, ποὺ κατέληξε στὴν κατάληψή της ἀπὸ τοὺς σταυροφόρους. Ὅταν γύρισε στὴν πατρίδα του, δη- μοσίευσε τὶς ἐντυπώσεις του ἀπὸ τὸ ταξίδι του αὐτὸ σ’ ἕνα ὁδοιπο- ρικὸ μὲ τὸν τίτλο «Περιγραφὴ τῶν Ἁγίων Τόπων τῆς Κωνσταντι- νουπόλεως Ἀντωνίου, Ἀρχιεπισκόπου τοῦ Νόβγκοροντ».Στὸ ἐν λόγῳ ὁδοιπορικὸ ἀναφέρεται καὶ στὰ ἱερὰ κειμήλια καὶ στὰ λεί- ψανα τῶν ἁγίων ποὺ εἶδε στὶς ἐκκλησίες τῆς Πόλης. Καταγράφει μιὰ ἀπίστευτη συλλογὴ ἀπὸ τέτοια κειμήλια, προωρισμένα νὰ χει- ραγωγοῦν καὶ ὑπνωτίζουν τὴν ἔτσι καὶ ἀλλιῶς ἀμαθῆ καὶ θρησκό- ληπτη μάζα τῶν χριστιανῶν, γιὰ νὰ τὴν καθιστοῦν ὑποχείρια τῆς θεοκρατικῆς ἐξουσίας, τῆς δεσποτοκρατίας καὶ τῶν φανατικῶν καὶ ἀσελγῶν καλογήρων. Ἂς ἀφήσουμε ὅμως τὸν ἴδιο τὸν ἀρχιεπί- σκοπο Ἀντώνιο νὰ μᾶς κάνῃ τὴν ξενάγηση: «Στὴν Ἁγία Σοφία προσκύνησα τὴν Τράπεζα ὅπου ὁΧριστὸς ἐδείπνησε τὴν Μεγάλη Πέμπτη μὲ τοὺς μαθητές του, προσκύ- νησα τὶς πλάκες τοῦ Μωυσῆ μὲ τὶς Δέκα Ἐντολὲς καὶ τὰ χρυσᾶ ἀγγεῖα μὲ τὰ δῶρα τῶν Μάγων. Ἀσπάσθηκα ἐπίσης τὸ Αἷμα ποὺ ἔτρεξε ἀπὸ τὸ κεφάλι τοῦ Χριστοῦ ὅταν τὸν χτύπησε κά- ποιος Ἑβραῖος, τὶς ἁλυσίδες τοῦ Ἀποστόλου Παύλου καὶ τὶς ἀμπάρες τῆς φυλακῆς του, τὰ πριόνια ποὺ χρησιμοποιήθηκαν γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ Σταυροῦ, τὴν χάλκινη σάλπιγγα τοῦ Ἰη- σοῦ τοῦ Ναυῆ, τὸν κουβὰ τοῦ πηγαδιοῦ τῆς Σαμαρείτιδας, τὴν