ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
4ΑΠΡΙΛΙΟΣ 1982
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Λόγος και Λογοκρατία — ΛΑΜΠΡΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Λόγος καί Λογοκρατία
ιὰ τὸν Ἕλληνα μαθημµατικὸ Εὐ-
κλείδη ὑπάρχει ἡ ἑξῆς πληραφο-
ρία:
«Ὅταν κάποιος, ποὺ ἄρχισε νὰ δι-
δάσκεται γεωμετρία ἀπὸ τὸν Εὐκλεί-
δη καὶ ἔμαθε τὸ πρῶτο θεώρημα, τὸν
ρώτησε τὶ κέρδος θὰ ἔχη τώρα ποὺ
τὸ ἔμαθε, ὁ Εὐκλείδης κάλεσε τὸν
δοῦλο του καὶ τοῦ εἶπε : «δός του
τρεῖς δεκάρις, ἐπειδὴ πρέπει νὰ κερ-
δίζη ἀπ᾿ αὐτὰ ποὺ μαθαίνει». (1)
Τὸ ἱστορικὸ αὐτὸ ἀνέκδοτο ἀπει-
κονίζει καλύτερα ἀπὸ κάθε συστη-
µατικἠὴ ἀνάλυση τὴν διαφορὰ µετα-
ξὺ τοῦ λειτουργοῦ τοῦ Λόγου, τῆς
ὑπερχρονικῆς ἀρχῆς ποὺ ἑνώνει καὶ
συντηρεῖ τὸν Ἰκόσμο, καὶ τοῦ ὀπαδοῦ
τῆς σύγχρονης καπιταλομαρξιστικῆς
Λογοκρατίας. Ὁ πρῶτος ἐξευτελί-
ζει καὶ γελοιοποίςῖ σὰν ἄνθρωπο τῆς
δεκάρας τὸν δεύτερο, τὸν ἄνθρωπο,
δηλαδή, ποὺ δὲν τὸν ὀνδιαφόρει ἡ
ἀλήθεια, ἀλλὰ ἡ τυχὸν ὠφέλεια ποὺ
προκύπτει γι’ αὐτὸν ἀπὸ τὴν ἀλήθεια,
παρουσιάζοντας μὲ ἀριστουργηματι-
κὀ τρόπο μιὰ σύλληψη τοῦ Ἑλληνι-
κοῦ Πνεύματος, ποὺ ἀπέθαλε καὶ κα-
ταπολόµησε ὁ σημερινὸς λογοκρα-
τούµενος Κόσμος. Τὸ θεθαιωµένο ἆ-
ποτέλεσµα τοῦ θριάµθου τῆς ΛΟΥΟ-
κραπίας εἶναι ἡ παρακμὴ τοῦ πνευ-
ματικοῦ πολιτισμοῦ, τῆς ἐπικοινωνί-
ας, δηλαδή, τοῦ ἀνθρώπινου νοῦ μὲ
τὴν ἀλήθεια, ἡ µείωση τοῦ θαθμοῦ
ἐλευθερώσεως τῆς ἀνθρωπότητας,
καὶ κατ᾽ ἐπέκταση τὸ ἄγχος, ἡ δυ-
οτυχία, ἡ ἐξαχρείωση, ἡ ἀποθλάκω-
ση καὶ ἡ ἀποκτήνωσή της. Τὸ πιθανὸ
μελλοντικὸ ἀποτέλεσμα τῆς ΛΟΥΟ-
κρατίας εἶναι ἡ καταστροφὴ καὶ ἡ
ἐξαφάνιση τῆς ἀνθρωπότητας.
Ἢ διαφορὰ μεταξὺ Λόγου(2) καὶ
Λογοκρατίας εἶναι διαφορὰ θεωρήσε-
ως τῆς ζωῆς τοῦ Κόσμου. Ὁ λογι-
κὸς θεωρεὶ τὴν ἀλήθεια. σὰν στόχο
τῆς σκέψεως καὶ τῆς δράσεώς του.
Ὁ λογοκράτης, ἐκ διαμέτρου ἀντίθε-
τος, θεωρξὶ τὴν σκόιην του καὶ τὴν
δράση του σὰν «δημιουργὸ» τῆς ἀ-
λήθειας. Στὴν πρώτη περίπτωση τὸ
ἄτομο εὐθυγραμμίζεται μὲ τὴν ἀλή-
βεια. Στὴ δεύτερη περίπτωση ἡ ἀ-
λήθεια εὐθυγραμμίζεπαι μὲ τὸ ἄτομο
χάνοντας τὴν ἐλεύθερη, ἀπόλυτη
ὑπόστασή της (καὶ κατὰ λογικὴν ἀ-
ναγκαιότητα παύει νὰ εἶναι ἀλή-
6εια). Τὸ πρῶτο, λοιπόν, πρακτικὀ
ἀποτέλεσμα τῆς Λογοκρατίας εἶναι ἡ
ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὴν ἀλήθεια. Ἡ
ἐξόλιξη αὐτή, ἱστορικά, µεταφράσε-
ται σὲ σκοταδισμµ ό.
Ὁ λογοκράτης τοῦ προαναφερθέν-
τος ἱστορικοῦ ἀνέκδοτου μετατοπί-
ζοντας τὴν ἀξία τῆς ἀλήθειας (τοῦ
εὐκλείδειου. θεωρήματος) ἀπὸ τὸν
(4) «Πιαρ᾽ Εὐκλείδη τις ἀρξάμενος γεωμετρεῖν, ὡς τὸ πρῶτον θεώρημα ἔμαθεν,
ἤρατο Εὐκλείδην, τί δέ μοι πλέον ὅσται ταῦτα μανθάνοντι; Καὶ Εὐκλείδης τὸν
παῖδα καλέσας, «δὸς αὐτῷ, ἔφη, πριώθολον, ἐπειδὴ δεῖ αὐτῷ ἐξ ὧν μανθάνει κερ-
δαίνειν» (Ανθολογία Σποθαίου, ἔκδ. ΜΕΙΝΕΚΕ, τόμ. ΙΝ, σ. 205).
(2) Ὃ ὅρος χρησιμοποιεῖται ἐδῶ μὲ τὴν ἔννοια τῆς ὀναρμονισμένης πρὸς πὸν
Κοσμογονικὸ Νόμο ἀντιλήψεως γιὰ πὴ ζωὴ καὶ τὸν Κόσμο.