16978 ΔΑΥΛΟΣ/260-261, Αὔγ. - Σεπτ. 2003 βλήθη. Γιὰ νὰ γίνῃ ὅμως αὐτό, χρειάζεται προφανῶς ψυχιατρικὴ θεραπεία, ἀλλὰ πολὺ περισσότερο θάρρος καὶ Ὀρθὸς Λόγος. Εὐχαριστῶ Δρ A.Λ. Ψυχίατρος, Ἀθήνα Περὶ τοῦ δελφικοῦ χρησμοῦ «ἥξεις, ἀφήξεις...» Κύριε διευθυντά, Σὲ ὅσα ἀξιοπρόσεκτα ἔγραψεν ὁ ἐπιστολογράφος σας κ. Λεωνίδας Γρ. Μάνδρας στὸν «Δ» (τεῦχος 252, Δεκεμβρίου 2002) περὶ τοῦ ἐν ἐπικεφαλίδι χρησμοῦ τοῦ Λοξίου Ἀπόλλωνος, ὅσον ἀφορᾷ στὴν ἀκριβῆ «νοηματικὴ σαφήνειά» τους, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σημειώσω τὰ ἀκόλουθα: Οἱ διφορούμενοι ἢ δίσημοι χρησμοὶ ἦσαν πολλοί, ·. ὅπως (ἐκτὸς τοῦ ἐν θέματι «ἥξεις ἀφήξεις οὐ θνήξεις ἐν πολέμῳ») οἱ δοθέντες: 1) στὸν Κροῖσον «... Ἅλυν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει» καὶ 2) στοὺς Μεσσηνίους «Εὖτε τράγος πίνῃσι Νέδης Ἑλικόρροου ὕδωρ / οὐκέτι Μεσσήνην ῥύομαι...», χωρὶς νὰ διευκρινίζεται, στὴν πρώτη περίπτωσι, ποίου ἡ «ἀρχὴ» θὰ κατελύετο καί, στὴν δευτέρα περίπτωσι, ποῖος ἦτο ὁ «τράγος» ὁ πίνων τὸ ὕδωρ ἐκ τοῦ ποταμοῦ τῆς Νέδας· ἦτο τὸ γνωστὸν ἄρρεν δύσοσμον τετράποδον ἢ ὁ ἐρινεός, δηλαδὴ ἡ ἀγριοσυκῆ; Οἱ δίσημοι ἢ διφορούμενοι χρησμοὶ ἐδίδοντο σκο‚. πίμως στοὺς «θεοπρόπους» ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ «Λοξίου», ὁ ὁποῖος καὶ ὡς ἐκ τούτου ὠνομάσθη οὕτω. Οἱ χρησμοὶ ἐδίδοντο στοὺς «θεοπρόπους» γραπτῶς Á. στὴν μεγαλογράμματη γραφή, χωρὶς τόνους καὶ πνεύματα, χωρὶς στίξι, ὁπωσδήποτε (διότι τὰ σημεῖα αὐτῆς συνήθως δὲν ἐχρησιμοποιοῦντο) καὶ ἄνευ διακένων (μεσοδιαστημάτων) μεταξὺ τῶν λέξεων. Ἔτσι ἔγραφαν τότε. Συνεπῶς ὁ αἰνιγματικός, δίσημος ἢ διφορούμενος χρησμὸς τοῦ «ἥξεις, ἀφήξεις...» ἐδόθη ὡς ἑξῆς: «ΗΞΕΙΣΑΦΗΞΕΙΣΟΥΘΝΗΞΕΙΣΕΝΠΟΛΕΜΩ». Τὸ ὅλον καὶ ἀκριβὲς νόημα τοῦ ἀνωτέρω χρησμοῦ ‰. ἐξηρτᾶτο ἐκ τῆς θέσεως ἑνὸς κόμματος (,)! Ἡ τοποθέτησίς του ὅμως ἀφέθη ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τοὺς ἑρμηνευτὰς καὶ «θεοπρόπους». Κατὰ τὴν γνώμη μου, χωρὶς νὰ διεκδικῶ «τὸ ἀλάÂ. θητον τοῦ Πάπα», ὁ χρησμὸς οὗτος, μὲ τὴν ἀνωτέρω μορφήν του, ἐνεῖχεν ἐξ ἀρχῆς, «ἀπὸ γεννησιμιοῦ του», τὴν ἀσάφειαν λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τοῦ κόμματος (πρὸ ἢ μετὰ τὸ ἀρνητικὸν οὐ). Ἐξ ἄλλου ἐὰν εἶχε τεθῆ τὸ κόμμα (,) πρὸ τῆς ἀρνήσεως οὐ ἢ μετὰ ταύτην, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἡ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐπανόδου ἢ μὴ τοῦ πολεμιστοῦ ἐκ τῆς μάχης. Καὶ ἐὰν ἦτο τόσο σαφὲς τὸ νόημα τοῦ χρησμοῦ, εἶναι ἀπορίας ἄξιον διατί ἀμφέβαλλον οἱ πρόγονοί μας περὶ τούτου, λαμβανομένου μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐγνώριζον τὴν γλῶσσαν των κάλλιον ἡμῶν τῶν νεωτέρων. Συμφωνῶ, τέλος, ἀπολύτως μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. στ. Μάνδρα, ὅτι «προϋπόθεσις [...] γιὰ τὴ σωστὴ κατανόησι τοῦ χρησμοῦ εἶναι ἡ γνῶσις τῆς Ἑλληνικῆς». Ἀλλὰ δυστυχῶς σήμερον τὸ γλωσσικὸν οἰκοδόμημα χιλιετιῶν, ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα, περὶ τῆς ὁποίας ἡ Marianne McDonald ἐκστασιασμένη εἶπεν ὅτι «ἀπ’ ὅλα τ’ ἀνθρώπινα δημιουργήματα ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι τὸ πιὸ καταπληκτικό», κατάκειται εἰς... ἐρείπια. Καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς «τὰ κτήνη τὰ τετράποδα ποὺ ἔκαναν (αὐτὲς) τὶς μεταρρυθμίσεις», κατὰ τὸν Κορνήλιον Καστοριάδην. τώτερα κοινωνικὰ στρώματα καὶ φυσικὰ τὴν ἐγκληματικότητα, ποὺ πάντα τὴν ἀκολουθεῖ, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ διαφορετικὴ θρησκευτικὴ ἰδεολογία τῶν Μουσουλμάνων Τούρκων. Διότι γιὰ ἀκόμη μία φορὰ θὰ ὑπάρξῃ ἀνταγωνιστὴς πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, εἴτε οἰκονομικὰ εἴτε πνευματικά, ὅπως καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν (ἀπὸ τὴν Παπικὴ Ἐκκλησία). Εἶμαι σίγουρος ὅμως ὅτι τὴ λύση θὰ τὴ βροῦν, τὸ πολὺ - πολὺ νὰ τοὺς χαιρετίσουν καὶ νὰ τοὺς ὑποδεχθοῦν, ὅπως μόνο αὐτοὶ ξέρουν. Τὸ ἔχουν ἀποδείξει ἄλλωστε πολλὲς φορὲς κατὰ τὸ παρελθόν. Ὅσο γιὰ τὴν Ἑβραιοκοιμισμένη - χαμπουργκεροδίαιτη κυρία βουλευτή, ἡ ὁποία ἔχει ἀναπαυθῆ στὴ θέση της, καλῶς ἀμειβόμενη μὲ πολλὲς χιλιάδες εὐρώ, τῆς ὁποίας τὸ ὄνομα δὲν μπόρεσα νὰ συγκρατήσω, θὰ τῆς ὑπενθυμίσω ὅτι ἐκεῖ βρίσκεται γιὰ νὰ ἐκπροσωπῇ τὴ γνώμη τοῦ ἐκλογικοῦ της κοινοῦ καὶ ὄχι γιὰ νὰ ἐκφέρῃ σκανδαλώδεις προσωπικὲς γνῶμες καὶ νὰ κάνῃ ἐπίδειξη ἡμιμάθειας καὶ ἱστορικῆς ἄγνοιας. Θὰ τῆς ἀπαντήσω βεβαίως γιὰ τοὺς 17 αἰῶνες δῆθεν «συμπόρευσης» Ἰουδαιο-Χριστανισμοῦ καὶ Ἑλληνισμοῦ: «Αἰδώς, Ἀργεῖοι»· καὶ νὰ διαβάσῃ τὸν Ἰουστινιάνειο κώδικα. Δ.Π. Πειραιᾶς