ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
262ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η Εβραϊκή ψυχανάλυση, Ο Φρήντριχ Νίτσε και η ελληνική αντίληψη περί ζωής. — Σ.
Κείμενο φύλλου
∏ ∂μƒ∞´∫∏ ΨΥΧ∞¡∞§À™∏, √ ΦΡ∏¡Δƒπà ¡πΔ™∂
Δ ὸ 1992 ἐξεδόθη τὸ βιβλίο τοῦ Ιrvin D. Yalom «Ὅταν ἔκλαψε ὁ Νίτσε».
Στὴν Ἑλλάδα κυκλοφόρησε τὸ 2001. Ὁ συγγραφέας του εἶναι ὁ πλέον
σημαντικὸς ἐν ζωῇ ἐκπρόσωπος τῆς ὑπαρξιακῆς (ἑβραϊκῆς) σχολῆς ψυχολογίας,
τῆς ὁποίας ἡ σύσταση ἀνάγεται στὸν γιατρὸ Γιόζεφ Μπρόιερ
καὶ τὸν φίλο καὶ συνεργάτη του, τὸν περίφημο Ζίγκμουντ Φρόυντ. Ὁ Ιrvin D.
Yalom θεωρεῖται αὐθεντία καὶ στὸν χῶρο τῆς ὁμαδικῆς ψυχοθεραπείας.
Τὸ ἐν λόγῳ βιβλίο εἶναι μυθιστόρημα,
τὸ ὁποῖο ἀναφέρεται σὲ πραγματικὰ πρόσωπα,
τὸν Γερμανὸ φιλόσοφο Φρῆντριχ
Νίτσε καὶ τοὺς γιατροὺς Γιόζεφ Μπρόιερ
καὶ Ζίγκμουντ Φρόυντ καὶ περιγράφει
τὴν φανταστικὴ συνάντηση τοῦ Φ. Νίτσε
καὶ τοῦ Γ. Μπρόιερ στὴν Βιέννη τοῦ
1882, μὲ ὅλες τὶς φιλοσοφικὲς καὶ ψυχολογικὲς
προεκτάσεις, καὶ ὁ συγγραφέας
θεωρεῖ ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ ἔχῃ μία τέτοια
συνάντηση. Στὸν πρόλογό του ὁ
Yalom ἀναφέρει ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ μυθιστόρημα
ἐπεδίωξε νὰ διερευνήσῃ τὴν
ἀνθρώπινη σχέση ἀνάμεσα σὲ θεραπευτὴ
καὶ θεραπευόμενο, καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν
σχέση τῆς φιλοσοφίας τοῦ Νίτσε μὲ τὶς
ἀρχὲς τῆς ψυχοθεραπείας.
Στὴν πραγματικότητα τὸ μυθιστόρημα
αὐτὸ πραγματεύεται τὴν σύγκρουση
δύο κόσμων, δύο διαφορετικῶν πρισμάτων
θεωρήσεως τοῦ κόσμου· τοῦ Ἑλληνικοῦ,
ποὺ ἐδῶ ἐκφράζεται ἀπὸ τὸν Φ.
Ζίγκμουντ Φρόυντ: Ἡ Γνώση (συνεπῶς καὶ ἡ
Νίτσε καὶ τοῦ Ἑβραϊκοῦ, ποὺ ἐκφράζεΑὐτογνωσία)
ὑπόκειται στὴν συμβατικότητα καὶ
ται ἀπὸ τὸν Γ. Μπρόιερ (καὶ βεβαίως,
συνεπῶς τὸ γιγνῶσκον ἄτομο «ἐντάσσεται» (ἡ
κατ’ ἐπέκταση, τὸν Ζ. Φρόυντ). Πρόκειἰουδαϊκὴ
ἐξουσιαστικὴ σκοπιμότητα τῆς μαζικῆς
ται γιὰ δύο διαφορετικὲς κοσμοθεωρίες,
ψυχολογίας τῶν κυβερνωμένων).
ποὺ στὸ παρελθὸν πάλεψαν σκληρὰ καὶ
σήμερα ἡ μάχη κορυφώνεται, καθὼς καθίσταται
σαφὲς ὅτι ὁδηγοῦν τὴν ἀνθρωπότητα σὲ ἐκ διαμέτρου ἀντίθετους δρόμους. Πῶς
ὅμως ἀντιπαρατίθενται αὐτὲς οἱ δύο κοσμοθεωρίες; Ποιές εἶναι οἱ θεμελιώδεις διαφορὲς τῆς
Ἑλληνικῆς ἀνάλυσης τῆς ψυχῆς καὶ τῆς ἑβραϊκῆς ψυχανάλυσης;
Μὲ τὸ «γνῶθι σ’ αὐτὸν» οἱ Ἕλληνες (ὅπως αὐτὸ ἐκφράσθηκε στὴν φιλοσοφία τους καὶ
στὴν Ἑλληνικὴ Τραγῳδία ἀλλὰ καὶ στὴν ἀλλοιωμένη λόγῳ παιδιόθεν χριστιανικῶν ἐπιδράσεων
φιλοσοφία τοῦ Νίτσε) ἐπιζητοῦν νὰ ὁδηγήσουν τὸν ἄνθρωπο στὴν αὐτογνωσία,
στὴν ψυχικὴ ἰσορροπία, στὴν ἀνάπτυξη τῶν δυνατοτήτων, τῶν δημιουργικῶν δυνάμεων
καὶ τῆς ἀληθινῆς προσωπικότητας τοῦ ἀτόμου, στὴν ἀπελευθέρωση μέσῳ τῆς