ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

262ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2003

Τυπωμένη σελίδα
σελ. 17119 συμπερασμένος
Φύλλο στό PDF
60 ἀπό 81
Πηγή κειμένου
ψηφιακό κείμενο τοῦ PDF
Τεῦχος
δεῖτε τό τεῦχος
Τό PDF
Ἀνάγνωση PDF Λῆψις PDF

Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο

  1. Αστρονομικά δεδομένα μέχρι και το 22.000 π.Χ. Στα έργα του Οπποκράτη! Και ιατρικές γνώσεις της προ - Ορφικής εποχής. — ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗΣ, ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ
    ἀρχή: σελ. 17119 συμπερασμένος · τέλος: ἄγνωστο · τχ. 262

Κείμενο φύλλου

Καὶ ἰατρικὲς γνώσεις τῆς προ-Ὀρφικῆς ἐποχῆς ῾√Ἱπποκράτης ἀναφέρει πολλὰ ἀστρονομικὰ στοιχεῖα, δύο ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐχρονολογήσαμε βάσει δεδομένων περὶ τῆς μεταπτώσεως τοῦ ἄξονος τῆς γῆς καὶ βρήκαμε ὅτι πρέπει νὰ ἀνάγωνται σὲ πολὺ διαφορετικὲς χρονικὲς περιόδους: τὸ ἕνα στὰ τέλη τῆς 9ης χιλιετίας καὶ τὸ δεύτερο στὰ μέσα τῆς 22ας χιλιετίας π.Χ. Τὰ εὑρήματα εἶναι ἐνδεικτικὰ ὅτι καὶ οἱ ἰατρικὲς γνώσεις καὶ τὰ συμβάντα τὰ συνηρτημένα μὲ τὰ ἀστρονομικὰ στοιχεῖα τῶν ἱπποκρατικῶν γραπτῶν ἀνήκουν στὶς ἀντίστοιχες χρονικὲς περιόδους. Φαίνεται ὅτι πανάρχαιες ἰατρικὲς ἐμπειρίες καὶ παρατηρήσεις τοῦ οὐρανοῦ εἶχαν περισωθῆ μέχρι τοῦ Ἱπποκράτους καὶ ἐνεσωματώθησαν στὰ ἔργα του. Οἱ παλαιότερες ἐξ αὐτῶν πιθανῶς προέρχονται ἀπὸ τὴν προ-Ὀρφικὴ ἐποχή. Σὲ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ γραπτὰ ἀναγράφονται ἀρκετοὶ ποὺ ἀσχολήθηκαν συγχρόνως μὲ τὴν ἰατρικὴ καὶ τὴν ἀστρονομία, ἢ πού, ἐνῷ ἦσαν ἰατροί, μελετοῦσαν καὶ τὰ οὐράνια φαινόμενα. Ἀναφέρομε ἐκ μὲν τῶν ἀθανάτων τὸν Προμηθέα, τὸν πρῶτο διδάξαντα τὶς δύο αὐτὲς ἐπιστῆμες στοὺς ἀνθρώπους κατὰ τὸν Αἰσχύλο1 καὶ τὸν Ἀπόλλωνα·2,3 ἐκ δὲ τῶν θνητῶν μνημονεύομε τὸν Ὀρφέα4 (παναρχαιότης), τὸν Ὅμηρο5 (8ος π.Χ.αἰὼν), καὶ τὸν Ἱπποκράτη, ποὺ γεννήθηκε στὴν Κῶ περὶ τὸ 460 π.Χ. Ὁ τελευταῖος, θεωρούμενος καὶ ὡς ὁ πατὴρ τῆς ἰατρικῆς, εἶναι παγκοσμίως γνωστὸς ἀπὸ τὰ περισῳζόμενα πολλὰ ἰατρικὰ γραπτά του· σ’ αὐτὰ ἐμπεριέχονται καὶ ἀρκετὰ ἀστρονομικὰ στοιχεῖα (ἄνω τῶν 16). Σκοπὸς τῆς παρούσης ἐργασίας μας εἶναι νὰ παρουσιάσωμε μερικὲς ἀπὸ τὶς πλέον ἐνδιαφέρουσες ἀστρονομικὲς ἀπόψεις τοῦ Ἱπποκράτους καὶ νὰ χρονολογήσωμε δύο ἀπὸ τὰ ἀστρονομικὰ στοιχεῖα τῶν γραπτῶν του. Τὰ ἀναφερόμενα κατωτέρω περὶ τοῦ χρόνου τωρινῆς ἀνατολῆς καὶ δύσεως ἀπλανῶν ἀστέρων προέρχονται ἀπὸ παρατηρήσεις μας στὸν οὐρανὸ τῶν Ἀθηνῶν. Τὰ δύο ἀποσπάσματα τοῦ Ἱπποκράτους Στὸ «Περὶ ἀνέμων, ὑδάτων, τόπων» ἔργο του6 ὁ Ἱπποκράτης λέγει:«Καὶ ἐὰν μὲν Ι κατὰ τὴν ἀνατολὴ τοῦ Κυνὸς (Σειρίου) βρέξῃ καὶ οἱ ἐποχικοὶ βόρειοι ἄνεμοι πνεύσουν, ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ παύσουν (τὰ νοσήματα) καὶ τὸ φθινόπωρο νὰ εἶναι ὑγιεινό· διαφορετικά» [...], (καὶ συνεχίζει ὁ Ἱπποκράτης λέγοντας ὅτι διαφορετικὰ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ παρουσιασθοῦν θανατηφόρα νοσήματα στὰ παιδιὰ καὶ στὶς γυναῖκες καὶ περισσότερα στοὺς γέροντας). Ἐξ ἄλλου στὸ «Περὶ διαίτης»7 γραπτό του διαιρεῖ τὶς ἐποχὲς τοῦ ἔτους ὡς ἑξῆς: «Τὸ ΙΙ μὲν ἔτος λοιπὸν εἰς τέσσαρα μέρη διαιρῶ, τὰ ὁποῖα μάλιστα γνωρίζουν οἱ πολλοί, χειμῶνα, ἄνοιξη, θέρος, φθινόπωρο· χειμὼν μὲν (εἶναι τὸ χρονικὸ διάστημα) ἀπὸ τῆς δύσεως τῶν Πλειάδων μέχρι τῆς ἐαρινῆς ἰσημερίας, ἄνοιξη ἀπὸ τῆς (ἐαρινῆς) ἰσημερίας μέ-
πρωτογενές κείμενο, ὅπως ἀκριβῶς ἐξήχθη →