Ἡ περίπτωση τοῦ Πορφυρίου ¶ρόσφατα ἐκδόθηκε ἡ αὐθεντικὴ βιογραφία τοῦ Ἁγίου Πορφυρίου, ἐπισκόπου Γάζης, ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Ζῆτρος μὲ συνεπικουρία τῆς μονῆς Σίμωνος Πέτρας στὰ πλαίσια τῆς ἔκδοσης βασικῶν ἔργων βυζαντινῶν συγγραφέων. Ἡ ἐν λόγῳ βιογραφία, αὐθεντικὸ κείμενο τῆς ἐποχῆς, εἶναι σπουδαία, διότι μᾶς παραθέτει μὲ ἀρκετὴ σαφήνεια τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι τῆς περιόδου (350-400 μ.Χ.) καὶ μάλιστα σὲ μία χώρα ἀρκετὰ μακρὰν τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου, μὲ πλήρη ὅμως κατὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη κυριαρχία τοῦ Ἑλληνικοῦ Πολιτισμοῦ. Ὅπως μάλιστα σημειώνει χαρακτηριστικὰ ὁ προλογίζων τὴν ἔκδοση, «μᾶς δίνει μία σαφῆ εἰκόνα τῆς ἑλληνοχριστιανικῆς διαμάχης» (σ. 15). [Ἡ ὑπογράμμιση εἶναι τοῦ ἀρθρογράφου.] Ἡ δράση τοῦ Πορφυρίου ἐντοπίζεται στὸ κέντρο τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς περιοχῆς τῆς Γάζας, σὲ μία ἐποχὴ ὅπου ἡ παλιὰ θρησκεία εἶχε ἐκπορθηθῆ, ἀλλὰ ὑπῆρχαν σημαντικοὶ «θύλακες» ποὺ κρατοῦσαν. Οἱ νέοι μελανοχίτωνες ἐκμεταλλευόμενοι τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ αὐτοκράτορες ἐπίσημα βαπτίζονταν χριστιανοὶ καὶ ὁ Χριστιανισμὸς ἦταν κυρίαρχος, υἱοθέτησαν μία μονοσήμαντη τακτική, νὰ «πείθουν» δηλαδὴ μὲ διάφορους τρόπους τὴν κρατικὴ ἐξουσία γιὰ τὴν ἀναγκαιότητα τῆς παρέμβασής τους στὴν συγκεκριμένη περιοχή, ἐξασφαλίζοντας ἔτσι τὴν ἀπαραίτητη οἰκονομικὴ καὶ στρατιωτικὴ συνδρομή, ποὺ θὰ συνώδευε τὰ πλήθη τοῦ Γιαχβὲ στὶς ἐπιθέσεις τους ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων. Συνοπτικὰ λοιπὸν ὁ βίος του, στὴν ἐπιτομή τοῦ συναξαρίου, ἀναφέρει χαρακτηριστικὰ «καὶ πλεῖστα θαύματα ποιήσας, πολλοὺς τῶν Ἑλλήνων καὶ Ἰουδαίων ἐβάπτισε καὶ πάντας τοὺς ναοὺς τῶν εἰδώλων καταστρέψας, ἐκκλησίας ἁγίων ἔκτισε, καὶ οὕτω καλῶς βιώσας, πρὸς Θεὸν ἐξεδήμησε, κληρονομήσας τὴν αἰώνιον ζωήν». Ἄξια ἡ δράση λοιπόν, ἄξιος καὶ ὁ μισθός. Ἔχει σημασία ὅμως νὰ δοῦμε ἀναλυτικὰ τὸν τρόπο δράσης. Ξεκίνησε ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη, ποὺ ἐπὶ Θεοδοσίου μετετράπη μὲ αἷμα (βλ. σφαγὴ 15.000 Θεσσαλονικέων στὸν ἱππόδρομο τῆς πόλης) σὲ ἄντρο καὶ ὁρμητήριο τῶν μελανοχιτώνων καὶ κατέληξε στὴν Γάζα, ὅπου ἄρχισε τὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο τοῦ προσηλυτισμοῦ στὴν νέα θρησκεία. Ἀπὸ τὴν δράση του δὲν λείπουν καὶ τὰ «θαύματα», μὲ ἀποκορύφωση τὴν διὰ προσευχῆς στὸν Γιαχβὲ ἐπιτυχῆ κατάληξη ἑνὸς δύσκολου τοκετοῦ (κεφ. 28. [Ἀλήθεια, γιατὶ οἱ σύγχρονοι ἰδεολογικὰ ὅμοιοι τοῦ Πορφύριου δὲν ξεγεννᾶνε τὶς γυναῖκες τους στὶς ἐκκλησίες τους, ἀλλὰ τὶς πηγαίνουν στὰ μαιευτήρια;]. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔκανε πλήρη χαρτογράφηση τοῦ χώρου καὶ κυρίως τῶν ἀντιπάλων χρησιμοποιώντας καὶ γειτονικοὺς ἐπισκόπους, ἀπηύθυνε μὲ ἀπεσταλμένους, ἀλλὰ καὶ ὁ ἴδιος, αἴτημα στὸν αὐτοκράτορα νὰ ἐκδώσῃ εἰδικὴ διαταγὴ («θεῖον γράμμα» στὸ κείμενο), ὥστε νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν στρατιωτικὴ κάλυψη τοῦ ὅλου ἐγχειρήματος. Καὶ αὐτὸ ἦταν δύσκολο, διότι ἡ Γάζα ἦταν οἰκονομικὰ πολὺ ἀνεπτυγμένη καὶ τὰ ἔσοδα στὸν αὐτοκρατορικὸ κορβανᾶ ἦταν πολλά, ἔτσι ὥστε ἀκόμα καὶ ὁ περιβόητος Ἀρκάδιος ἦταν διστακτικός. Ἐπιστρατεύτηκαν λοιπὸν τὰ μεγάλα μέσα. Εἶναι