ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
263ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "UNITED STATES OF AMERICA". — ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ
Κείμενο φύλλου
«UNITED STATES OF AMERICA»
Ὅλες οἱ λέξεις ποὺ συμπεριλαμβάνονται στὴν ὀνομασία «Ἡνωμένες Πολιτεῖες
τῆς Ἀμερικῆς» εἶναι ἑλληνικῆς προέλευσης καὶ ἐτυμολογίας:
«United»: προέρχεται ἀπὸ τὸ ἀρχαῖο ἑλληνικὸ ρῆμα ἑνόωἢ ἑνώνω(=
unite), ἡ ρίζα τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ λέξη ἓν ἢ ἕνα (=one). Σημειωτέον ὅτι ἡ
ἐξέλιξη τῆς λέξεως ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἑλληνικὰ ἓν→ Λατινικὰ unus (unity). Ὁ
ὅρος unity (=oneness) προέρχεται ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ ὅρο ἑνότης (enotis)
καὶ σημαίνει τὴ διαδικασία καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἑνοποίησης. Ἕνα παράδειγμα
ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλῶσσα τοῦ ρήματος ἑνόωβρίσκεται
στὰ Πολιτικὰ 2.2.8 τοῦ Ἀριστοτέλη.
«States»: προέρχεται ἀπὸ τὸ Ἀρχαῖο Ἑλληνικὸ ρῆμα ἵστημι(=istimi)
ἢ ἱστάω(=istao), τὸ ὁποῖο σημαίνει «στέκομαι». Στὸν Ὅμηρο (γιὰ παράδειγμα
στὴν Ἰλιάδα, 21.313) ὑπάρχει τὸ παράγωγο στᾶν(=stan) ἢ ἔστη(=
ista). Οἱ λέξεις «status = ὑπόσταση, ἰδιότητα», «state = κράτος», «institution
= θεσμός, ἵδρυμα» καὶ «establishment = ἵδρυση, σύσταση, ἵδρυμα» προέρχονται
ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ ρῆμα ἵστημι, τὸ ὁποῖο ὑπὸ εὐρύτερη ἔννοια σημαίνει
κάτι ποὺ εἶναι πολὺ σταθερὸ ἢ στέρεα ἑδραιωμένο.
«America»: τὸ ὄνομα America («Homerica»), δηλαδὴ Ἀμερική, εἶναι
100% ἀρχαιοελληνικό!!! Θεωρεῖται ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸ «Terra
Homerica», ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἀρχικὴ ἀρχαία ὀνομασία τῆς ἠπείρου τῆς Ἀμερικῆς
τὴν ἐποχὴ τοῦ Ὁμήρου (ὅπως ὑποδηλώνεται καὶ στὸν Τίμαιο 23 A
τοῦ Πλάτωνα). Σύμφωνα μὲ τὴν παγιωμένη ἀντίληψη, τὸ ὄνομα τῆς ἠπείρου
προέρχεται ἀπὸ τὸν πασίγνωστο Ἰταλὸ θαλασσοπόρο Americ(g)o
Vespucci (1451-1512). Ὡστόσο καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Vespucci εἶναι ἑλληνικό,
ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει σαφὴς ἀντιστοιχία ἀνάμεσα στὴν ὀνομασία Americ(g)o
καὶ Homerico. Νὰ σᾶς θυμίσω ὅτι ἡ λέξη «America» προφέρεται ὡς ἑξῆς:
a-meri-ca καὶ τὸ ἀρχικὸ -α- προφέρεται σὰν μικρὸ -ο-. Τὸ ὄνομα Homer
(Homeros = Ὅμηρος) εἶναι πρωτοελληνικὸ καὶ ἀναφέρεται σὲ μία ἀρχαία
συνήθεια, κατὰ τὴν ὁποία ἕνας ἄνθρωπος κρατεῖται ὅμηρος, προκειμένου
νὰ τηρηθῇ μία ἱερὴ ὑπόσχεση. Οἱ γλωσσολόγοι γνωρίζουν ὅτι τὸ ἑλληνικὸ
ὄνομα «Ὅμηρος» (Homer) γράφεται ἐπίσης καὶ ὡς «Ἄμηρος»,
πρᾶγμα τὸ ὁποῖο θεμελιώνει καὶ τὴν ἀντιστοιχία ἀνάμεσα στὶς ὀνομασίες
«Homerica» καὶ «America».
Σταῦρος Θεοφανίδης
[Μετάφραση ἀπὸ τὰ Ἀγγλικά: Σ.]
Καθηγητὴς Παντείου Πανεπιστημίου