ΓΙΓΑΝΤΙΟ ΜΑΜΜΟΥΘ ΣΤΑ ΓΡΕΒΕΝΑ Μία σημαντικὴ ἀνακάλυψη πραγματοποίησαν οἱ φοιτητὲς Παλαιοντολογίας καὶ Γεωλογίας τοῦ Ἀριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στὴν περιοχὴ Μηλιὰ Γρεβενῶν μὲ ἐπικεφαλῆς τὴν ἐπίκουρο καθηγήτρια στὸ Τμῆμα Γεωλογίας Εὐαγγελία Τσουκαλᾶ. Στὴν κορυφὴ ἑνὸς λόφου, κοντὰ στὸν Ἁλιάκμονα, βρέθηκαν μέρη ὀστῶν καὶ οἱ ἀπολιθωμένοι χαυλιόδοντες ἐλέφαντα, ἡλικίας 3 ἑκατομμυρίων ἐτῶν! Οἱ μεγαλύτεροι χαυλιόδοντες σὲ ὁλόκληρο τὸν πλανήτη, μήκους 4 μέτρων καὶ 40 ἑκατοστῶν καὶ βάρους 400 κιλῶν ὁ καθένας. Νὰ ἐπισημάνουμε, γιὰ νὰ γίνῃ κατανοητὴ ἡ διαφορά, ὅτι σήμερα ὁ μεγάλος χαυλιόδοντας ἑνὸς ἀφρικανικοῦ ἐλέφαντα φθάνει περίπου τὰ 3 μέτρα. Ὕστερα ἀπὸ τὴ μελέτη ποὺ πραγματοποίησε ἡ ἐρευνητικὴ ὁμάδα, διαπιστώθηκε ὅτι τὸ ζῷο ἀνήκει στὴν κατηγορία τῶν δασόβιων προϊστορικῶν προβοσκιδωτῶν Mammut borsoni, πλειοκαινικῆς ἡλικίας και ἡ σωματική του διάπλαση ὑπολογίζεται στὰ 4,5 μ. ὕψος, τὸ δὲ βάρος του στοὺς 12 τόννους. Οἱ ἀνασκαφικὲς ἐργασίες ἀπὸ τοὺς παλαιοντολόγους καὶ τοὺς γεωλόγους ξεκίνησαν μὲ ἀφορμὴ μία δυνατὴ βροχή, ποὺ ξεσκέπασε τὴν ἄκρη τοῦ βραχίονα τοῦ προβοσκιδωτοῦ ζῴου. Μισὸ μέτρο δεξιώτερα ἐντοπίστηκαν σὲ θέση χιαστὶ καὶ οἱ χαυλιόδοντές του. Ἀπὸ τὸ ἴδιο ζῷο ἔχει ἀνακαλυφθῆ ἡ κάτω σιαγόνα, μία ἀπὸ τὶς πληρέστερες ποὺ ἔχουν ἐντοπιστῆ στὸν εὐρωπαϊκὸ χῶρο καὶ ποὺ διατηρεῖ τοὺς κάτω χαυλιόδοντες, χαρακτηριστικὸ ποὺ ἐξέλειψε μὲ τὴν ἐξέλιξη τοῦ εἴδους. Ἕνα ἐξαίρετο εὕρημα, σύμφωνα μὲ μαρτυρία τοῦ Pascal Tassy, καθηγητῆ τοῦ Ἐθνικοῦ Μουσείου Φυσικῆς Ἱστορίας στὸ Παρίσι. Ἡ ὁλοκλήρωση τῶν ἐρευνῶν στὴν περιοχὴ τοῦ Ἁλιάκμονα ἔγινε μὲ τὴν ἀνακάλυψη ἑνὸς πολὺ καλὰ διατηρημένου τμήματος, ὅπου σῴζονται τὸ κρανίο, ἡ κνήμη, οἱ ὠλένες καὶ οἱ πλευρές. Μεγάλο ἐνδιαφέρον παρουσιάζει ἡ δημοσίευση τοῦ Columbia University Press στὴ Νέα Ὑόρκη, ὅπου διαπιστώνεται ἡ μοναδικότητα τοῦ προϊστορικοῦ ἐλέφαντα τῆς Μηλιᾶς Γρεβενῶν: «Τὸ δεῖγμα, ποὺ χρειάστηκε τρία χρόνια γιὰ νὰ ἀνασκαφῇ, περιλαμβάνει ὁλόκληρα, καλὰ διατηρημένα μέρη ὀστῶν, σιαγόνα, ὅπως καὶ ἕνα θεαματικὸ ζευγάρι χαυλιοδόντων μὲ τὸ ἐκπληκτικὸ μῆκος τῶν 4,30 μ., τῶν μεγαλύτερων ἀπὸ κὰθε προβοσκιδωτὸ ποὺ ἔχει βρεθῆ στὴν Εὐρώπη. Τὸ μέγεθος τῶν ὀστῶν ὑποδεικνύει ὅτι τὸ ζῷο πρέπει νὰ ἔφθανε γύρω στὰ 3,5 μέτρα σὲ ὕψος ὣς τοὺς ὤμους, δηλαδὴ ὑπῆρξε πολὺ μεγαλύτερο ἀπὸ τὰ ἀντίστοιχα εἴδη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἠπείρου, ἀλλὰ ἀκόμα καὶ ἕνα τόσο μεγάλο προβοσκιδωτό, τεράστιο, σχεδὸν μὲ ἴσιους χαυλιόδοντες, θὰ πρέπει νὰ ἔδειχνε δυσανάλογα μεγάλο». Σήμερα τὰ εὑρήματα ἐκτίθενται στὸ Μουσεῖο Φυσικῆς Ἱστορίας τοῦ Δήμου Ἡρακλεωτῶν, ἐνῷ ἔχει ἐπίσημα ζητηθῆ ἀπὸ τὴν ἐπίκουρο καθηγήτρια τοῦ Τμήματος Γεωλογίας τοῦ ΑΠΘ Εὐαγγελία Τσουκαλᾶ, ὁ μαστόδοντας νὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἔμβλημα τῆς περιοχῆς. Σχετικὰ ἀναφέρουμε ὅτι ὁ μαστόδοντας ἀποτελεῖ τὸ ἔμβλημα τῆς πόλης Velenje τῆς Σλοβενίας. Ταξιαρχούλα Λαδᾶ