ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
263ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2003
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Οι "παράδοξες" ιδιότητες του "φυσικού" αριθμού "e".Και μία γεωμετρική κατασκευή του. — ΜΑΡΓΕΤΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
Καὶ μία γεωμετρικὴ κατασκευή του
῾√καλούμενος φυσικὸς ἀριθμὸς e=2,718281828459045... ἀποτελεῖ τὴν βά-
ση τῶν φυσικῶν λογαρίθμων. Ὑπεισέρχεται σὲ πλεῖστες ἐπιστῆμες,
ὅπως τὴν Φυσική, τὴν Γεωλογία, τὴνΒιολογία κ.ἄ., ἀκόμη στὸ τρα-
πεζικὸ σύστημα καὶ τὴν ἐγκληματολογία. Πολλοὶ κατὰ καιροὺς προ-
σπάθησαν νὰ ἀνεύρουν τὴν γεωμετρικὴ ἔκφραση τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ, ὅμως
ἀπέτυχαν, διότι φαίνεται τελικῶς ὅτι δὲν ἔχει γεωμετρικὴ ἔκφραση.
Σήμερα ὑπάρχουν δύο μαθηματικοὶ τύποι, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὸν ἀριθμὸν e. Ὁ ἕνας τύπος λέ-
γει ὅτι ὁ ἀριθμὸς eεἶναι τὸ ὅριον τῆς νιοστῆς δυνάμεως τῆς ἐκφράσεως (1+1/ν), καθὼς ὁ νγίνεται
ὅλο καὶ μεγαλύτερος, δηλαδή, καθὼς ὁ ντείνει στὸ ἄπειρον (ν= 1, 2, 3, 4... ∞),
ἤτοι
ὅριον (1+1/ν)ν=e
ν→∞
Ὁ δεύτερος τύπος λέγει ὅτι ὁ ἀριθμὸς eεἶναι τὸ ἄθροισμα τῆς σειρᾶς:
1 +
1
�
1!
+
1
�
2!
+
1
�
3!
+
1
�
4!
+
1
�
5!
... = e
Οἱ ἀνωτέρω δύο τύποι εἶναι οἱ μόνοι ποὺ δίδονται γιὰ τὴν παραγωγὴ τοῦ ἀριθμοῦ eστὴν πρα-
γκόσμια μαθηματικὴ βιβλιογραφία. Ἐμεῖς σήμερα θὰ ἐκθέσουμε μία γεωμετρικὴ κατασκευὴ τοῦ ἀριθ-
μοῦ eμὲ μεγάλη προσέγγιση, καὶ ἴσως ἐν καιρῷ παρουσιάσουμε γιὰ πρώτη φορὰ καὶ ἕνα τρίτο ἀλγε-
βρικὸ τύπο, πολὺ ἁπλό, ὁ ὁποῖος δηλώνει καὶ τὴν βαθύτερη οὐσία τοῦ ἀριθμοῦ e.
Προσεγγιστικὴ κατασκευὴ τοῦ e= 2,71828...
Κατασκευάζουμε τετράγωνο ΑΒΓΔ πλευρᾶς ΑΒ=1 (βλέπε Σχῆμα 1). Μὲ κέντρο τὸ Ο, ποὺ εἶναι
τὸ μέσον τῆς πλευρᾶς ΑΔ=1 τοῦ τετραγώνου, γράφουμε περιφέρεια κύκλου (O, τὸ ½). Φέρομε
τὴν εὐθεῖα ΓΟ, ἡ ὁποία τέμνει τὴν περιφέρεια τοῦ κύκλου εἰς τὸ σημεῖον Ε. Ὑπολογίζουμε
τὴν τιμὴ τῆς ὑποτείνουσας ΟΓ τοῦ ὀρθογωνίου τριγώνου ΟΔΓ, ἀπὸ τὴν ὁποία ἂν ἀφαιρέσουμε
τὴν ἀκτῖνα ΟΕ = ½εὑρίσκουμε τὴν τιμὴ ΓΕ=0,618033989... = φ. Ὥστε θὰ ἔχουμε:
ΓΕ = 0,618033989... = φ
1
Λαμβάνουμε τώρα ἐπὶ τῆς πλευρᾶς ΔΑ τοῦ τετραγώνου, τμῆμα ΔΖ ἴσο μὲ ΓΕ=φ, ἤτοι
ΔΖ = ΓΕ = φ
2
Ἑνώνουμε μὲ τὴν εὐθεῖα ΖΒ τὰ σημεῖα Ζ καὶ Β καὶ φέρουμε τὸ ὕψος ΑΗ τοῦ ὀρθογωνίου τρι-
γώνου ΖΑΒ. Ὑπολογίζουμε τώρα τὴν τιμὴ τοῦ ὕψους ΑΗ. Ἡ τιμὴ τοῦ ΖΑ εἶναι ἴση πρὸς: ΔΑ-ΔΖ
= 1-φ, ἡ ὁποία ἰσοῦται μὲ φ2, ἤτοι θὰ εἶναι:
ΖΑ = 1-φ = φ2
3