φυσι ΝνώΜικη Μιὰ ξεχασμένη ἐπιστήμη υσιογνωμικὴ ὀνομάζεται τὸ σύνολο τῆς γνώσεως, τῶν παρα- τηρήσεων καὶ τῶν πορισµάτων ποὺ ἔχουν ὡς ἀντικείμενο τὴν ἐξέταση τῶν φυσιογνωμιῶν, δηλαδὴ τῶν γενικῶν καὶ εἰδικῶν χαρακτηριστικῶν ἀνθρώπων, ζῴων ἢ πραγμάτων. Στὶς δύο πρῶτες περιπτώσεις ἡ τεχνικὴ αὐτὴ ἑστιάζει τὸ ἐνδιαφέρον της στὴ μορφολογία τοῦ προσώπου. τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ σώματος. Ἡ Φυ- σιογνωµική, ποὺ στὴν ἐποχή μας λειτουργεῖ μόνο δοηθητικὰ γιὰ ἐπι- στῆμες ὅπως ἡ ᾿Ανθρωπολογία, ἡ Ζῳολογία, ἡ ᾿Εγκληματολογία. ἀλλὰ ἔχει ἐφαρμογὲς καὶ στὶς Εἰκαστικὲς Τέχνες καὶ στὴ Λογοτεχνία, εἶναι θαθύτατα ριζωμένη μέσα στὴν ἱστορία. καθὼς στοιχεῖα της ἀπα- ντῶνται γιὰ πρώτη φορὰ στὶς γραπτὲς πηγὲς τοῦ ἀρχαίου Ἑλληνικοῦ Λόγου. ᾿Απὸ τὶς ὁμηρικὲς φυσιογνωμικὲς περιγραφὲς μέχρι τὸ «ἱππο- κρατικὸν προσωπεῖον» καὶ ἀπὸ τὴν τεχνικὴ τῶν φυσιογνωμικῶν ἐνα- σχολήσεων τοῦ Ζωπύρου μέχρι τὴ «Φυσιογνωμονία» τοῦ ᾿Αριστοτέ- λους σήμερα πολλὰ ἔχουν ξεχασθῆ. Καὶ μεσολαδοῦν χρονικὰ μήκη αἰώνων ἐξέλιξης καὶ συγκρότησης, ὅπου οἱ νεώτερες φυσιογνωμικὲς ἐντρυφήσεις τῶν ἐπιφανεστέρων εἰδικῶν, ὅπως ὁ Ρίεττε Οταρίη (13ος αἰ.). ὁ 0.Β. Ὠο]]α Ροτία (17ος αἰ.) ἢ ὁ γνωστότερος 16 δη Οα5Ρα: Ι.αναίεί (Ίδος αἰ.) ἐλάχιστα πράγματα ἔχουν προσθέσει. ᾿Ανατρέχοντας στὰ Ομηρικά "Επη διαπιστώνουμε ὅτι ὀρίθουν ἀπὸ φυσιο- γνωμικὲς ἀναφορές, ποὺ ξεκινοῦν ἀπὸ ἁπλοῦς ἐπιθετικοὺς προσδιορισμοὺς καὶ φθάνουν μέχρι. τὶς λεπτομερεῖς φυσιογνωμικὲς περιγραφές. ᾿Εδῷ ὁ ἀντιχειμε- νικὸς σκοπὸς εἶναι ἀφ᾽ ἑνὸς ἡ διαµόρφωση ἀπὸ τὴν ἀνάγνωση ἢ ἀκρόαση τῶν γεγονότων μιᾶς σαφοῦς εἰκόνας γιὰ τὸ ποιὸν τῶν προσώπων ποὺ πρωταγωνι- στοῦν σ᾽ αὐτὰ καὶ ἀφ᾽ ἑτέρου ἡ παροχἡ ἱστορικῶν πληροφοριῶν γιὰ τὰ ἔξωτε- ρικὰ καὶ ψυχολογικὰ χαρακτηριστικά τους. "Ετσι περιγράφονται ἡ «Βρισηὶς καλλιπάρῃος» (Ξ μὲ ὡραῖα μάγουλα: Ἰλιὰς Α 184). ἡ ᾿Αθηνᾶ «γλαυκῶπις» (Ξ γαλανομάτα - Ἰλ. Α 206), ἡ «λευκώλενος» (Ξ μὲ λευκὰ χέρια: Ἴλ. Α 208) ἀλλὰ καὶ «οῶπις ποτνία» {Ξ μεγαλομάτα σεθάσµια: Ἰλ. Α 551) Ἥρα, ὁ «πόδας ὠκὺς» (Ξ γρήγορος στὰ πόδια: Ἰλ. Α 364) Αχιλλεύς, ὁ «δοὴν ἀγαθὸς» (- θροντόφωνος: Ἰλ. Α 408) Μενέλαος, οἱ «θεοειδεῖς» (- θεόµορφοι: Ιλ. Γ 37 καὶ Β 862) Πάρις καὶ ᾿Ασκάνιος, ὁ «ὁῖος» (Ξ θεῖος: Ἰλ. Β 205) καὶ «πολύμητις» (Ξ σοφός: Ὁδύσ. ν 382) Οδυσσέας.