ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
265ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η "Πλανηταρχία" και η ιστορία: Αιάς και πολύπλαγκτοι Οδυσσεις. — ΚΟΥΒΑΛΑΚΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Πρωτογενές κείμενο, χωρίς καμία ἐπέμβαση
./! χει ἐπισημανθῆ πὼς οἱ Η.Π.Α. στεροῦνται ἱστορικῆς συνεί-
δησης' πὼς τὸ ἀμερικανικὸ κράτος ἀποτελεῖ μὲν µία πανἰ-
σχυρη πολιτικὴ καὶ στρατιωτικἡ ὀντότητα, πλὴν ὅμως δὲν
διαθέτει τὸ ἀναγκαῖο ἱστορικὸ θάθος, τὴν ἐμπειρία τοῦ πα-
ρελθόντος, ὥστε νὰ λαμθάνῃ στὸ παρὸν τὶς ὀρθότερες κάθε φορὰ
ἀποφάσεις. Καὶ τοῦτο ἀποδίδεται στὸ γεγονός, ὅτι τὸ ἀμερικανικὸ
κράτος προηγήθηκε τοῦ ἀμερικανικοῦ ἔθνους. Πρῶτα ἔγινε τὸ κρά-
τος κι ὕστερα, ἀργότερα, ἡ πολυεθνική του κοινωνία ἄρχισε νὰ γεννᾷ
τὸ ἀμερικανικὸ ἔθνος. Ἐδίδετο ἔτσι ἡ εἰκόνα ἑνὸς ἀμερικανικοῦ γί-
γαντα χωρὶς πόδια, ἑνὸς θεόρατου δένδρου χωρὶς ἰσχυρὲς ρίζες.
Ὅλα αὐτὰ ἦταν καὶ εἶναι ἐντελῶς ἀδάσιμα. Διότι ὁλόκληρη ἡ εὐρωπαϊκὴ
παράδοση -Πολιτεία καὶ Θρησκεία, Δημοκρατία καὶ Χριστιανισμός, Ἑλλά-
δα καὶ Σιὼν- πέρασε αὐτούσια στὴν ἀντίπερα ὄχθη τοῦ ᾽Ατλαντικοῦ καὶ µά-
λιστα ρίζωσε εὐκολώτερα καὶ θαθύτερα στὸ παρθένο ἔδαφος τοῦ Νέου Κό-
σμου. Αν χρειαζόταν ὡς σήµερα ἡ ἀμερικανικὴ ὑπερδύναμη τὴν Ἱστορία γιὰ
νὰ δικαιολογῇ τὴν πολιτική της καὶ τὶς ἐπιλογές της, τὴν εἶχε ἄμεσα στὴ διά-
θεσή τής, ὅπως ἄλλωστε κάθε δυτικοευρωπαϊκὴ χώρα. Μέχρι σήµερα ὅμως
δὲν τὴ χρειάστηκε ποτέ. Διότι ἡ πορεία τοῦ ἀμερικανικοῦ κράτους τοὺς δύο
πρώτους αἰῶνες τῆς ὕπαρξής του ἔδινε ἀπὸ μόνη της τὴ δικαίωση. Ἡ πορεία
πρὸς τὴ δύναμη, τὴν ὑπερδύναμη καὶ τελικῶς τὴν Πλανηταρχία, εὕρισκε ἄμε-
σα τὴ δικαίωση στὸ παρὸν -- δὲν χρειαζόταν τὴν Ἱστορία. Ἢ ἴδια ἔγραψε ἔνδο-
Ἑη ἱστορία. Σήµερα ὅμως,
ο
ενικὰ ἡ ἀνάγκη τῆς Ἱστορίας καὶ τῆς ἱστορικῆς δικαίωσης εἶναι ἀπὸ τὴ ἡ
Φύση τῆς ἔνοχη. Διακηρύττω πὼς αὐτὸ ποὺ πράττω τὸ ἔπραξαν ἄλλοι
πρὶν ἀπὸ μένα καὶ ἐκεῖνοι δικαιώθηκαν, κέρδισαν. Ἢ ἀνάγκη αὐτὴ δη-
λαδὴ κρύθει τὴν ἐπιδίωξηή τῆς νομιμοποίησης ἀπὸ κάποιους ἄλλους τῶν
πράξεών µας. Ὅταν λογαριάζῃς πλὴν τοῦ ἑαυτοῦ σου καὶ ἄλλους, τοὺς ὁποί-
οὓς εἶναι ἀνάγκη νὰ πείσῃς, τότε ἔρχεται ἡ Ἱστορία.
Οὔτε ὁ Περικλῆς οὔτε ὁ Κλεισθένης οὔτε κἂν ὁ Πεισίστρατος ἔδωσαν λο-
γαριασμὸ στὴν Ἱστορία, γιατὶ δὲν ἔδιναν λογαριασμὸ σὲ ἄλλους. (Ὅπως
ἄλλωστε καὶ οἱ Ἕλληνες φιλόσοφοι: οὔτε «θιόλιογραφοῦσαν» τὰ ἔργα
τους οὔτε παρέπεµπαν σὲ ἄλλους). Ὃ ᾿Αλέξανδρος ὅμως εἶχε τὴν ἀνάγκη
τῆς Ἱστορίας: «Ἡρακλέα μιμοῦμαι καὶ Περσέα ζητῶ καὶ τὰ τοῦ Διονύσου
μεθ’ ἡμῶν, θεοῦ γενάρχου καὶ προπάτορος... θούλομαι πάλι ἐν Ινδίᾳ ἐγχω-
ρεῦσαι».
Τὴν ἱστορικὴ δικαίωση ἔχουν ἀνάγκη ὅσοι ὑπερασπίζονται καθεστῶτα ἢ
ὅσοι ἐπιχειροῦν νὰ ἐγκαθιδρύσουν νέα. Καὶ ὅσο πιὸ ἐξουσιαστικὰ (ὁλοκλη-
ρωτικὰ) εἶναι αὐτά, τόσο συχνότερα καὶ ἐπιτακτικώτερα στρέφονται στὴν
Ἱστορία ζητώντας τὴ δικαίωσή τους. Αὐτὴ τὴ στιγμὴ ἡ ἀμερικανικὴ ὑπερδύ-
ναµη ἐπιχειρεῖ νὰ γίνῃ καθεστὼς καὶ μάλιστα παγκόσμιο, ἐπιχειρεῖ νὰ γίνῃ