ΗΤΑΝ 0 ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ «ΦΑΣΙΣΤΑΣ»; (Σχόλιο στὴν ἄποψη τοῦ Σχρόντιγκερ) αρακτηριζόμενος ὡς «ἰσάξιος τῶν ̓Αινστάιν. Πλάνκ. Χάιζεμπεργκ». ὁ Αὐστριαχὸς νομπελίστας τῆς Φυσικῆς γιὰ τὴν ἀνακάλυψη τῆς χυματομηχανικῆς Ἔρθιν Σχρόντιγκερ (1857-1961) ὑπογράφει τὸ οιολίο «Ἢ φύση καὶ οἱ Ἕλληνες», ποὺ ἐκδόθηκε στὴν Ἑλλάδα τὸ [995 (ἐκδ. Τραυλός, μετφ. Θεοφάνης Γραμμένος) χι ἔχει κάνει πέντε ἀνατυπώσεις. Πρόκειται γιὰ διαλέξεις ποὺ ἔδωσε ὁ Σ. τὸ [948 στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Δουυλίνου, ὅπου δίδασκε, σχετικὰ μὲ τὸ πῶς ἡ προσωκρατικὴ Φιλοσοφία προσέγγισε τὴ λειτουργία τοῦ κόσμου. διαλέξεις ποὺ ἐκδόθηχαν σὲ θιθλίο τὸ 1954 ἀπὸ τὸ Καϊμπριτς, Οἱ ἀπόψεις τοῦ Σ. εἶναι συχνὰ ἀπαξιωτιχές, δηλαδὴ ἐνδιαφέρουσες, μὲ προεξάρχουσα τὴν ἑξῆς. γιὰ τὸν Ἡράκλειτο: «Αὐτὸ ποὺ μὲ ἐντυπωσιάζει περισσότερο στὸν Ηράκλειτο, εἶναι ἡ ἔντονη ἐμμονή του ὅτι ὀφείλουμε νὰ στηοίζουμε τὸ "κοινόν", ὥστε νὰ μὴ καταλήξουμε τρελλοὶ ἢ ἰδιῶτις (προέρχεται ἀπ ̓ τὴν Ελληνικὴ λέξη "ἴδιος" καὶ σημαίνει αὐτὸν ποὺ δὲν μετέχει στὴ δημόσια ζωή, ἀλλὰ καὶ τὸν πάσχοντα ἀπὸ πλήρη διανοητικὴ ἀνεπάρκειά). "Ας σημειωθῇ ὅτι ὁ Ηράκλειτος δὲν ὑπῆρξε σοσιαλιστὴς ἀλλὰ μᾶλλον ἀριστοκράτης, πιθανῶς δὲ "φασίστας". Θεωρῶ αὐτὴ τὴν ἑρμηνεία ὡς σωστή» (σ. 81). Αὐτὰ λέει ὁ Σ. τοία χρόνια μετὰ τὸν Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο. καὶ αὐτὰ διασάζουν ἔχτοτε οἱ ἄναγνῶστες τοῦ διύλίου του στὸ ἐξωτεριχὸ καὶ οἱ τουλάχιστον 10.000 ἀναγνῶστες του στὴν “Ελλάδα, Ἧταν λοιπὸν ὁ Ηράκλειτος «φασίστας»: ̓Απάντηση δίνει μόνος του ὁ Σ.. μὲ τὴν ὕποτι θέμενη ἀντίφαση ποὺ ἐφευρίσχει χαὶ τὸν «ἔντυπωσιάζει»: ὅποιος διακηρύσσει «ὅτι ὀφείλουμε νὰ στηρίζουμε τὸ "χοινόν”». εἶναι ἐξ ἀντιχειμένου δηποκράτης, ὄχι «πιθανῶς φασίοτας » χαὶ δὲν { χει οὔτε «ἔντονη» οὔτε «ἄτονη» ἐμμονή. Μὲ χύθε σεδασμὸ πρὸς τὸν Σ. καὶ τὸ ἔργο του. ἣ συγχεχριμένη ἀπόφανσή του δηλοῖ ἐπιπολκαότητα καὶ αὐταρέσχεια ἀνοίκεια πρὸς χάθε ἐπιστημονικὸ ἦθος καὶ ἐπάρχεια ὁ Σ παρερμηνεύει αὐταποδείχτως τὰ ἀποσπάσματα τοῦ Ἥρ., χρησιμοποιεῖ σημερινοὺς πολιτιχοὺς ὅρους γιὰ τὴν ἀρχαιότητα. παραολέπει ὅτι ἡ Δημοκρατία (ἡ συμμετοχική. ὄχι ἡ ἀντιπροσωπευτικὴ) ἐπινοήθηχε στὴν Ἑλλάδα, μὲ συνέπεια τὴν ἀνάπτυξη τῆς πολιτικῆς καὶ τοῦ πολιτισμοῦ" σὲ ἐπίρρωση δὲ τῆς ἐτυμηγορίας του παραθέτει τρίᾳ ἀποσπάσματα τοῦ Ἥρ. περιέχοντα τὴ λέξη «χοινύς». ἀποφαίνεται πὼς «ἔχει ἔντονο ἀννωστικιστικὸ. χουματισμό». τὸ σημαιντιχώτε οσους ποσμολογικὸ ἀπόσπασμα. τὸ 306: «κόσμον τόνδε, τὸν αὐτὸν ἀπάἣν ἀεὶ καὶ ἔστιν χαὶ ἔσται πῦρ ἀείζωον. ἁπτόμενὸν μέτρα καὶ ἀποσυεννύμενον μέτρα» ΝΜ «αὐτὸν ἐδῶ τὸν κόσμο. ποὺ εἶναι χοινὸς "τὰ ὅλα τὰ ἔμψυ:χαχαὶ ἄψυχα ὄντα. δὲν τὸν ἔχει δημιουργήσει χανεὶς θεὸς καὶ χανεὶς ἄνθρωπος. ἀντιθέτως ἦταν καὶ εἶναι καὶ πάντα θὰ εἶναι πῦρ ἀείζωο. πῦρ ποὺ ἀναφλέγεται καὶ σδήνει σύμφωνα μὲ τοὺς αἰώνιους κανόνες ἁρμονίας ποὺ διέπουν τὸ σήμπαν»] Τὴ λέξη «κοινὸν» περιέχει καὶ τὸ δὺο ἀπόσπ.. ποὺ παραθέτει ὁ Σ.; «τοῖς ἐγρηγορόσιν ἕνα καὶ κοινὺν