ΣΠΥΡΟΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Γ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ Νοηματικὴ πυκνότης --- Μονοσύλλαβες λέξεις ᾽Αρνητικότης κατὰ τὴν αὐτοδυναμίαν τῆς πολυσύλλαβης λέξης (Ὁ) Νίκος πηγαίνει (στὸ) ἑστιατόριο (γιὰ) φαγητό. Καθὼς δὲν νοεῖται ἀμφισβήτησις πὼς στὴ γλώσσα µας µόνον δευτερεύ- οντα «μέρη τοῦ λόγου» καλύπτουν οἱ μονοσύλλαβες λέξεις, γίνεται φανερὸ πὼς ἕνας ὑπερβολικὸς ἀριθμὸς μονοσυλλάβων ὑπονομεύει τὸ λογοτεχνικὸ ἔργο ἀπ᾽ τὴν πλευρὰ τῆς «πυκνότητας θετικοῦ»0) - μεγάλης ποσότητας, συ- χνότητας, ἐπαλληλίας, κρουστότητας, βαρύτητας, εἰδικοῦ βάρους. Στήλη 4η --- στὸν Πίνακα ποὺ ἀκολουθεῖ: Κάθε ἔνδειξις δηλοῖ τὴν ἀρνητι- κότητα κατὰ τὴν αὐτοδυναμίαν τῆς πολυσύλλαβης λέξης, καὶ εἶναι ἡ διαφορὰ μιᾶς ἑκάστης ὁμόστοιχης ἔνδειξις τῆς τρίτης (34ης) Στήλης ἀπ᾽ τὴν θετικότερη ἔνδειξι τῆς αὐτῆς (Άης) Στήλης (815 - θετικὸ τὸ ἔλασσον, τὰ λιγότερα µονο- σύλλαβα)2. Παράδειγµα: Καββαδίας 1.078 - 815 - 263. Στὸ σημεῖο αὐτὸ παραπέµπων στὸ δοκίμιό μου «Ἢ µέτρησις τῆς φλυα- ρίας στὴ λογοτεχνία δι᾽ ἀριθμῶν» (4 αυλός, 29/19884) καὶ σὲ προσεχῆ δηµο- σιεύµατά µου, ἡ ἀντίληψις εὐθύνης καὶ τὸ περιωρισμένον τούτου τοῦ κειµέ- νου μοῦ δίδουν τὴν εὐχέρεια νὰ καλύψω τὸ εὔλογο ἐρώτημα: «᾿Αλλὰ ποιὰ λοι- πόν, πῶς λοιπὸν, εἶναι αὐτὴ ἡ γλώσσα, πού, τόσο στὴ λυρικὴ ὅσο καὶ στὴν «ἀναγκαιότατη» (ὅπως τὴν ὁρίζεις) μορφή της, ὑπερβαίνει ἀκόμα κι αὐτὴ τοῦ Καζαντζάκη;» (Ὑπογραμμίζεται πὼς ὡς τὴν ταπεινὴ ἐμφάνισιν τοῦ γράφον- τος ἡ γλώσσα τοῦ Καζαντζάκη, μετρηθεῖσα στὴν « Ὀδύσσεια», βεβαιώνεται ἀνυπέρβατη ἀπὸ πλευρᾶς ἐκφραστικῆς --- λεκτικῆς --- ἔκτασης, ὡς «γλωσσι- κὸν ἔκταμα» δηλαδή: Σὲ κείμενο ἑκατὸ λέξεων τοῦ Καζαντζάκη ὁ ἀριθμὸς τῶν παρθένων λέξεων εἶναι πενήντα ἐννέα). Τὸ ὅτι μέσω τῶν σελίδων τοῦ «Δαυλοῦ» θὰ δοθοῦν καὶ ἄλλα στοιχεῖα (κραυγαλέως ἀδιάψευστα σὲ κείμενα ἐπωνύμων νεοελλήνων ποιητῶν), ἀποδεικτικὰ τῆς ἀπομείωσης τῆς νεοελλη- νικῆς λαλιᾶς, μὲ ὑποχρεώνει, ὄχι πλέον νὰ ὁμιλήσω γι’ αὐτὴ τὴ γλώσσα, ἀλ- λὰ νὰ δώσω τὴν ἴδια ἁπτήν, ἀνάγλυφη --- ὄχι ἰσχυρισμὸν ἤ ἐπιχειρηματολο- γίαν ἀλλὰ πρᾶγμα... Νάτην --- σκαλισµένη ὄχι σὲ ἄμμο θαρρῶ (σημειώνεται ἱ- (4) «Θετικό» νοεῖται ἐδῶ ἡ παραγωγὴ τοῦ λογοτέχνου (γονιµότης, εὐκαρπία --- ἔτσι δηλαδὴ ποὺ τὸ «ἀρνητικό» θὰ εἶναι ἡ στειρότης, ἁγονία, ἀκαρπία του) ὡς ποσότης καὶ εἶδος --- καθεαυ- τό. Εὐλόγως: "Ο,τι καὶ νὰ σκοπεύει ὁ λογοτέχνης δὲν γίνεται νὰ τὸ ἐπιθυμεῖ --- προκρίνει λιγότε- ρο σὲ ποσότητα καὶ χειρότερο σὲ ποιότητα --- ὅπως ὁ ἴδιος αὐτὸς τὴν προδιέγραψε... Θέλω νὰ εἰ- πῶ, πώς, ἀκόμα καὶ τὸ «κακὸ» νὰ ᾽ναι ὁ στόχος τοῦ λογοτέχνου, δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ τὸ ἐπιδιώ- κει πολὺ καὶ τέλεια «κακό» --- τουτέστι µεγάλο σὲ ἕκτασι καὶ ἐπιτήδειο σὲ τελεσφόρησι. Ὅτι, ἄν τὸ ἐπεδίωκε λειψὸ σὲ θεατότητα, εὐδιακρισίαν (κατὰ συνέπειαν κι ἐπιδραστικότητα), θὰ ἦταν ἀ- ποτυχημένος καὶ στὴν ἴδια του τὴ συνείδησι --- πρᾶγμα ποὺ ἀποκλείεται, βέβαια, ἀφοῦ γιὰ τὸ ἀν- τίθετο ξεκίνησε... (2) ᾿Ανάγκη νὰ σημειωθεῖ πὼς τὰ µετρηθέντα κείµενα ἀναφέρονται λεπτομερῶς στὸ βιβλίο µου «Δι᾽ ἀριθμῶν προοδευτικοαναλυτικὴ μέθοδος ἀποδεικτικὴ τῆς ἀπομειώσεως τῆς δημοτικῆς γλώσσας», ᾿Αθήνα 1973. ᾽Ακόμα πὼς χάριν εὐκολίας µου οἱ ἐκθλιβόμενες δισύλλαβες λέξεις µε- τρήθηκαν ὡς μονοσύλλαβες --- γιὰ νὰ καταστήσω «μηχανική» τὴ μέτρηση.