ΟΙ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ «Τὴ γλύκα στὴ ζωὴ τὴ φέρνει ὁ νηφάλιος στοχασμός, αὐτὸς ποὺ διερευνᾷ τοὺς λόγους γιὰ τοὺς ὁποίους προτιμᾶμε ἢ ἀποφεύγουμε κάθε τι καὶ ἀποδιώχνει τὶς δοξασίες ποὺ μὲ τόση ταραχὴ γεμίζουν τὴ ζωή μας.» (Ἐπίκουρος, «Ἐπιστολὴ πρὸς Μενοικέα») K υκλοφόρησε πρόσφατα καὶ στὴν Ἑλλάδα τὸ βιβλίο τοῦ Ἀμερικανοῦ καθηγητῆ τῆς φιλοσοφίας Λοῦ Μαρίνοφ μὲ τὸν ὁμιλητικὸ τίτλο: «Πλάτων, ὄχι Προζάκ!», στὸ ὁποῖο προτείνει τὴν ἐπιστροφὴ στὴ φιλοσοφία τοῦ σύγχρονου, ψυχικὰ καὶ νοητικὰ διαταραγμένου, ἀνθρώπου, ὥστε νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπ’ τὰ ἀδιέξοδά του. Ἡ φιλοσοφία καὶ ἡ φιλοσοφικὴ θεώρηση τῆς ζωῆς βοηθᾷ τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀπαλλαγῇ κι ἀπ’ τὴ χρήση τῶν ψυχοτρόπων φαρμάκων (τύπου Προζάκ), ποὺ ἡ κατανάλωσή τους ἔχει πάρει τὴ μορφὴ ἐπιδημίας. Σημειώνει ὁ ἐν λόγῳ καθηγητὴς γιὰ τὴ σημερινὴ Ἀμερική: «Στὴ δεκαετία τοῦ 1980 οἱ ψυχίατροι ὑπολόγιζαν ὅτι ἕνας στοὺς δέκα Ἀμερικανοὺς ἦταν διανοητικὰ ἀσθενής. Στὴ δεκαετία τοῦ 1990 ἦταν ἕνας στοὺς δύο. Σὲ λίγο θὰ εἶναι ὅλοι, ἐκτὸς βέβαια ἀπὸ τοὺς ψυχίατρους. Ἀνακαλύπτουν παντοῦ “διανοητικὴ ἀσθένεια”, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ ἐργαστήριο καὶ δίνουν συνταγὲς γιὰ τόσα φάρμακα, ὅσα πληρώνει ἡ ἀσφαλιστικὴ ἑταιρεία τοῦ ἀσθενῆ». Καὶ συνεχίζει: «Ἡ Ἀμερικὴ ἔχει γίνει μιὰ θεραπευτικὴ κοινωνία. Ἢ μᾶλλον θεραπευόμενη. Ὅλο καὶ περισσότεροι θεραπευτὲς κρεμᾶνε τὶς ταμπέλλες τῶν ἰατρείων τους κάθε μέρα, καὶ τὸ τί χρειάζεται ἀπὸ προσόντα (ἂν χρειάζωνται) γιὰ νὰ χαρακτηριστῇ κανεὶς θεραπευτής, διαφέρει βάσει τοῦ κατὰ τόπους πολιτειακοῦ νόμου καὶ ὄχι στὴν οὐσία. Ἂν πῆτε σὲ ἕνα πάρτυ “ὁ θεραπευτὴς μοῦ εἶπε...”, δὲν θὰ μπορέσετε νὰ κάνετε ἄλλη συζήτηση γιὰ τὸ ὑπόλοιπο τῆς βραδιᾶς, ἀφοῦ ὅλοι θὰ σπεύσουν νὰ ποῦν τί λέει ὁ θεραπευτὴς τοῦ καθενός. Ὅταν ὁ πρόεδρος Κλίντον συγκάλεσε τὸ ὑπουργικό του συμβούλιο, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ σκάνδαλο ποὺ σκίασε τὸ ἀξίωμά του, οἱ συμμετέχοντες περιέγραψαν στὴν ἐφημερίδα “Οὐάσιγκτον Πὸστ” πὼς δὲν βρέθηκαν σὲ μία συγκέντρωση καθορισμοῦ πολιτικῆς, ἀλλὰ σὲ μία “συνεδρία βιωμάτων”». Αὐτὴ εἶναι ἡ τραγικὴ κατάσταση ποὺ σήμερα ἐπικρατεῖ στὶς H.Π.A. Καὶ ἀσφαλῶς στὸν ἕναν ἢ στὸν ἄλλον βαθμὸ ἐπικρατεῖ καὶ στὶς ὑπόλοιπες χῶρες τοῦ Δυτικοῦ Κόσμου. Φανερώνει δὲ τὴν ἀδυναμία τῆς σύγχρονης κοινωνίας νὰ σταθῇ στὰ πόδια της, νὰ ἐπιβιώσῃ, χωρὶς νὰ ὑποβαστάζεται ἀπὸ «θεραπευτὲς» καὶ φάρμακα. Πῶς ἔφτασαν οἱ ἄνθρωποι νὰ ἀγγίζουν πλέον τὸ «σημεῖο μηδὲν» τῆς ὕπαρξής τους; Ἔφταιξε ἆραγε μόνον ἡ δισχιλιόχρονη ὑποταγή τους στὴ θεοκρατία; Ὁπωσδήποτε ἡ ἐπιβολὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀπονεύρωσε τὴ νόηση, καθὼς τὴν ὑπέταξε στὴ σιδερένια βούληση τοῦ Ἰεχωβᾶ καὶ καθώρισε μέχρι κεραίας τὴν ἀνθρώπινη μοῖρα. Ὅμως τρεῖς αἰῶνες μετὰ τὸ Διαφωτισμό, τὴν πίστη τοῦ ἀνθρώπου στὶς ἀνεξάντλητες δυνάμεις τῆς διανοίας του, τὴν ἀνάπτυξη τῶν ἐπιστημῶν, τὸ θέριεμα τῆς γνώσης δὲν κατάφεραν ὅλα αὐτὰ νὰ νοηματοδοτήσουν ἐκ νέου τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη; * * *