ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
268ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η θεωρία της σχετικότητας στα αρχαιοελληνικά κείμενα. Η διαστρέβλωσή τους από τον Α. Αϊνστάιν — ΙΕΡΟΔΙΑΚΟΝΟΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ἡ διαστρέβλωσή τους ἀπὸ τὸν A. Ἀινστάιν
£ὰ ἀρχίσουμε τὸ παρὸν ἄρθρο παραθέτοντας ἐν μεταφράσει ἕνα
ἄκρως ἐνδιαφέρον ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸν «Τίμαιο» τοῦ Πλάτωνος,
γιὰ νὰ ἀκολουθήσουμε τὴν συλλογιστικὴ τοῦ Ἕλληνα φιλοσόφου.
Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ συλλογιστικὴ θὰ μᾶς βοηθήσῃ νὰ καταονήσουμε
τὴν σχετικότητα τοῦ χρόνου:
«Τὴν γέννηση τῶν ἡμερῶν καὶ τῶν νυκτῶν καὶ τῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπῆρχαν πρὶν γεννηθῇ ὁ
Οὐρανός, ἐπινοεῖ μαζὶ μὲ τὴν κατασκευή του. Ὅλα δὲ αὐτὰ εἶναι μέρη τοῦ χρόνου, τὸ δὲ παρελθὸν
καὶ τὸ μέλλον ἀποτελοῦν χρονικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα βέβαια εἶναι λάθος νὰ τὰ ἀποδίδουμε στὴν αἰώνια
οὐσία, ἀφοῦ ἀγνοοῦμε τὴν φύση της. Διότι λέμε ὅτι “ἦταν” καὶ “θὰ εἶναι”, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα
προσήκει μόνο τὸ “εἶναι”. Τὸ “ἦταν” καὶ τὸ “θὰ εἶναι” πρέπει νὰ λέγωνται γιὰ τὸ γίγνεσθαι,
ποὺ ἐκτυλίσσεται μέσα στὸν χρόνο, ἀφοῦ καὶ τὰ δύο αὐτὰ συνιστοῦν κινήσεις».1
Ἔστω πὼς κάποιος παρατηρητὴς στήνει τὸ ἀστεροσκοπεῖο του ἔξω ἀπὸ τὰ ὅρια τοῦ σύμπαντος καὶ
ἐπιχειρεῖ νὰ ἀποτυπώσῃ κάποια δεδομένη στιγμὴ τοῦ κοσμικοῦ γίγνεσθαι σὲ μιὰ ἀστρονομικὴ φωτογραφία.
Βέβαια τέτοιος παρατηρητὴς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, ἀφοῦ δὲν νοεῖται χῶρος ἔξω
ἀπὸ τὰ συμπαντικὰ ὅρια: «μέρος οὐδὲν οὐδενός, οὐδὲ δύναμιν
ἔξωθεν ὑπολοιπῶν».2 Γιὰ νὰ συνεχίσουμε τὸν συλλογισμό
μας, ἂς τοποθετήσουμε σ’ αὐτὴν τὴν θέση τὸν
ἰουδαϊκὸ θεὸ Ἀδωνάι. Ἔστω ὅτι αὐτὸς ὁ ἐξωσυμπαντικὸς
δημιουργὸς «κτίζει» τὸ σύμπαν καὶ στὴν συνέχεια
ἀποσύρεται κάπου ἔξω ἀπὸ τὰ συμπαντικὰ ὅρια καὶ παρατηρεῖ
τὸ δημιούργημά του.
Ποιά εἰκόνα θὰ καταγράψῃ τὸ βλέμμα του; Φυσικὰ
θὰ ἀντιληφθῇ τὴν συνολικὴ εἰκόνα τοῦ σύμπαντος
σὲ μία δεδομένη, τὴν παροῦσα στιγμή. Μποροῦμε νὰ
φανταστοῦμε μιὰ ἀστρονομικὴ φωτογραφία, ποὺ
θὰ ἀποτυπώνῃ τὸ «συνολικὸ παρόν».
Ταυτόχρονα ὅμως ἂς τοποθετήσουμε κάποιον ἀστρονόμο
σὲ κάποιο σημεῖο, κάπου μέσα στὸν χῶρο ποὺ καλύπτει
τὸ σύμπαν. Ἂς ποῦμε, ἔστω, ὅτι αὐτὸ τὸ παρατηρητήριο
βρίσκεται κάπου στὴν Γῆ. Ἢ μᾶλλον, γιὰ νὰ
μὴν ἀλλάξουμε πρωταγωνιστὴ στὸ «σενάριό» μας, ἂς φανταστοῦμε
τὸν προηγούμενο παρατηρητὴ νὰ κάνῃ ἕνα
ταξιδάκι ἀναψυχῆς στὴν Γῆ καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ νὰ κάνῃ
καὶ μιὰ «περατζάδα» ἀπὸ τὸ ὄρος Σινᾶ, γιὰ νὰ δώσῃ
Πλάτων (427-347 π.X.).