ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΟΥΛΕΝΤΙΑΝΟΣ Ἑλληνικὴ Παγκοσμμιότητα Ἐπιπολαιότητα θὰ ἦταν ὁ χαρακτηρι-, σμὸς τῆς παγκοσμιότητας ἁπλὰ καὶ μόνο σὰν ἑνὸς «πνευματικοῦ ἐπεκτατισμοῦ». Ἡ λέξη περικλείει κάτι σημαντικότερο: τὴν ἀδελφότητα τοῦ ἀνθρώπου, τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ ἀξιώματος « Ἕν τὸ Πᾶν», ἀδιάκριτα τῶν ἐπὶ μέρους διαφορῶν, προκαταλήψεων ἤ διακρίσεων καί, τέλος, μιὰ προτροπὴ πρὸς τὴν παγκόσμια ἑνότητα. Ἢ παγκοσμιότητα ὅμως δὲν εἶναι μόνο συναισθηματικὴ παραδοχὴ μιᾶς ἀρχῆς' εἷναι καὶ φιλοσοφικὴ θέση. Γιατί, κοντὰ στὰ ἄλλα προὐποθέτει τὴν ἐλευθερία ποὺ εἶναι ἡ βάση τοῦ φιλοσοφεῖν καὶ τῆς ἔρευνας. Ὁ παγκόσμιος ἄνθρωπος --- ὁρισμὸς εὐρύτερος τοῦ κοσμοπολίτη --- δὲν αἰσθάνεται καὶ δὲν ἔχει δεσμά οὔτε στὶς ἐπιδιώξεις του οὔτε στοὺς ὁραματισμούς του. ̓Ανήκει σὲ ὅλα καὶ πουθενά. Γιατὶ ὅλα βρίσκονται μέσα του. Γιατὶ κι ὁ ἴδιος βρίσκεται --- καὶ φθείρεται χωρὶς νὰ διαφθείρεται --- μέσα σὲ ὅλα. Ἔχει χαθεῖ ἀπὸ τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ψυχή του τὸ διαχωριστικὸ παραπέτασμα. Ἐὰν πατήσει ἕνα μερμήγκι, αὐτὸς εἶναι ποὺ πρῶτος θὰ πονέσει. Γιατὶ καὶ τὸ μερμήγκι καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶναι μέρη αὐτῆς τῆς θείας οὐσίας. Οἱ διαφορὲς μορφῆς μεταξύ τους δὲν εἶναι οὐσιαστικές. Γιὰ τὴν οἰκοδόμηση ἑνὸς κτιρίου ἀπαιτεῖται πολλῶν ἡ συμβολή. Χρησιμοποιοῦνται διάφορες εἰδικότητες. Ἐν τούτοις, ἡ συνεργασία μεταξύ τοὺς θεωρεῖται ἀπαραίτητη γιὰ τὴν ταχεῖα καὶ στέρεη ἀποπεράτωση τοῦ ἔργου. «Νὰ εἶσαι σὰν τὸ λουλούδι" ν ̓ ἀνθίζεις ἐλεύθερα ἀφήνοντας τὶς μέλισσες νὰ κλέβουν τὴν καρδιά σου. Γίνε ἡ ἔκφραση τῆς μαγείας τοῦ κόσμου, ἀλλὰ μὴν κρατήσεις αἰχμάλωτο κανένα ἀπὸ τὴν ὀμορφιὰ τῆς ψυχῆς σου», ἔχει πεῖ ὁ Ραμακρίσνα. Νὰ εἶσαι ἐλεύθερος, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέπεις καὶ στοὺς ἄλλους νὰ χαίρονται τὴν ἐλευθερία. Νὰ εἶσαι παγκόσμιος, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέπεις καὶ στοὺς ἄλλους τὴν παγκοσμιότητα. Τὶ σημαντικώτερο! Ἡ «ἀμοιβαία ἀνοχή», γιὰ τὴν ὁποία θυσιάστηκαν ὁ Μαχάτμα Γκάντι καὶ ὁ Μάρτιν Λοῦθερ Κίνγκ, ἀποτελεῖ τὸ πρῶτο σκαλοπάτι ποὺ ὁδηγεῖ στὸ ναὸ τῆς παγκοσμιότητας. Εἶναι ἐκεῖνο ἀκριβῶς ποὺ ὁ Αλμπερτ Σβάιτσερ ἀποκαλοῦσε «σεβασμὸ ἴδια ἀκόμη ἀρχὴ ποὺ εἶχε ὑτῆς ζωῆς». Ἡ ποχρεώσει τὸν Τόμας Πέην νὰ διακηρύξει: «Πατρίδα μου εἶναι ὁ κόσμος ὅλος καὶ θρησκεία μου νὰ κάνω τὸ καλό». Δὲν εἶναι παράγωγο πατριδολατρείας ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ἡ παγκοσμιότητα γεννήθηκε καὶ διαδόθηκε κάτω ἀπὸ τὴ σκιὰ τῆς ̓Ακρόπολης. ̓Απὸ τὸν Ὅμηρο κιόλας διαφαίνεται ὁ πλατὺς χαρακτήρας τοῦ Ἕλληνα. Ὁ Ὁδυσσέας, αἰώνιος κι αὐτὸς συμπατριώτης μας, πολλῶν ἀνθρώπων γνωρίζει τὶς πολιτεῖες καὶ τὰ ἤθη καί, μολονότι ναυαγός, μεταβάλλεται σὲ σπουδαστὴ τοῦ ἄγνωστου, σ ̓ ὅλες του τὶς μορφές, καὶ τὶς πιὸ ἐπικίνδυνες. Τολμηρὸς ἀλλὰ καὶ πανοῦργος, σοφὸς ἀλλὰ καὶ καλοκάγαθος, «ἔχει τὸν ἀέρα» ἑνὸς συγχρόνου κοσμοπολίτη. Καὶ σὰν τελικὰ ἐπιστρέφει στὴν ̓1θάκη, ἔχει πολλὰ νὰ διηγηθεῖ ἀπὸ τὸ ταξίδι... ̓Αλλὰ ἀπὸ τὴν Ἰθάκη ἄς μεταφερθοῦμε στὸν πάντα του χιονισμμένον "Ὄλυμπο. Οἱ δώδεκα θεοὶ συνεδριάζουν, ἐνῶ ὁ Δίας προεδρεύει τοῦ Συμβουλίου. Ἐδῶ τὸ δικαίωμα συμμετοχῆς καὶ τῶν ἄλλων θεῶν καὶ θεαινῶν δὲν ἀποδεικνύει τὴ δημοκρατικότητα τῶν Ελλήνων; Πόση ἀντίθεση μὲ τὶς αὐστηρὲς μονοθεϊστικὲς ἀντιλήψεις ἄλλω λαῶν; ̓Αξίζει νὰ σημειωθεῖ ἀκόμη ἡ ἰσότιμη θέση τῆς γυναίκας, ποὺ συχνὰ οἱ πρωτοβουλίες της ἔχουν ἔντονο χαρακτήρα ἀνδρισμοῦ, ὅπως στὶς περιπτώσεις τῆς ̓Αθηνᾶς, τῆς ̓Αρτέμιδας κλπ. Γιὰ πρώτη φορὰ στὶς θεολογίες τοῦ ἀνθρώπου ὁ ὕψιστος σὰν πατέρας. Βέβαια ὁ Χριστιανισμὸς θὰ δώσει μεγαλύτερη ἔμφαση στὴν πατρότητα τοῦ θεοῦ. ̓Αλλὰ ἡ ἑλληνικὴ ἀντίληψη ὄντας παλαιότερη ἀξίζει νὰ ἐξαρθεῖ ἰδιαίτερα..