Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ ΙΑΕΩΝ ΟΗΕΙΡΤΙΕ, ΕΙΟΗΔΑΕΡ απά ΜΑΕΙΕ 1. ΑΗΟΡΑ, 716 ΑΙμΛΟΝ Ιέ αγίαπ ΡογσοπαΙἡγν (Ἢ Αὐταρχικὴ Προσωπικότητα) Τὸ ἔργο τοῦτο ἀποτελεῖται ἀπὸ σημαντικὰ δοκίμια σχολιάζοντα τὴν ἐπίδραση καὶ τὶς ἐπιπτώσεις τοῦ κλασικοῦ ἔργου τοῦ Τπεοάοι Αάοιπο͵, 76 ΑΑιμίΗΟΥ ἰΐ αγἱαΠ ΡΟΥΣΟΠαΙΙ:ν (Ἢ Αὐταρχικὴ Προσωπικότητα). Ο κύριος ὄγκος τῆς κριτικῆς ποὺ ἀσκοῦν τὰ δοκίμια αὐτὰ ἀναφέρεται κυρίως στὴν μεθοδολογία, στὴν ἐννοιολόγηση καὶ στὰ πορίσματα τῶν ἐρευνῶν ποὺ διεξήχθησαν στὸ βραχὺ σχετικὰ χρονικὸ διάστημα ποὺ πέρασε ἀπὸ τὴν δημοσίευση τῆς σπουδαίας αὐτῆς μελέτης τῆς κοινωνικῆς ψυχολογίας. Σημαντικὴ φαίνεται ἡ συμβολὴ τοῦ δοκιμίου τοῦ Ἔντουαρντ Σίλς «Αὐταρχισμός: ἀριστερὰ καὶ δεξιά», ὅπου ἀναλύονται ὁρισμένες βασικὲς θεωρητικὲς παραδοχὲς στὴν μελέτη τῆς αὐταρχικῆς προσωπικότητας. Σὰν μελετητὴς τῆς πολιτικῆς σκέψης καὶ τῶν πολιτικῶν κινημάτων, ὁ συγγραφέας ἀμφισβητεῖ τὴν σκοπιμότητα τῆς ὀξείας διχοτόμησης ποὺ γίνεται συνήθως μεταξὺ τῶν προδιαθέσεων τῆς προσωπικότητας τῶν ὀπαδῶν τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς καὶ τῆς ἄκρας δεξιᾶς ποὺ ὑπαινίσσεται τὸ ἔργο τοῦ ̓Αντόρνο. Σύμφωνα μὲ τὸν συγγραφέα, ἡ διχοτόμηση αὐτὴ προσιδιάζει περισσότερο στὴν πολιτικὴ σκέψη τοῦ 19ου αἰώνα, ἐνῶ στὸν 20ὸ αἰώνα δὲν ἐμφανίζεται σὰν σκόπιμη, παρ ̓ ὅλη τὴν προσπάθειά της νὰ ἐπιβιώσει. Ὃ Σὶλς ἐξετάζει ἀκόμη τὰ συστήματα τῆς προσωπικότητας ποὺ περιλαμβάνουν τὰ βασικὰ θέματα ὅπως ἀντανακλῶνται ἀπὸ τὶς χρησιμοποιούμενες μετρήσεις, ὑποδεικνύοντας ἔτσι ὅτι ἡ πολιτικὴ φιλοσοφία τῆς ᾱκρας ἀριστερᾶς θ ̓ ἀπορρίψει ἀναμφίβολα τὶς αὐταρχικὲς ἀπαντήσεις στὰ ἐρωτήματα ποὺ ἀφοροῦν τὴν πολιτικὴ φιλοσοφία τῆς δεξιᾶς. Ἡ ἀπόρριψη αὐτὴ φαίνεται νὰ ἐκφράζει τὴν διάθεση μὴ αὐταρχικῆς προσωπικότητας. Στὴν περίπτωση ὅμως τῶν κομμουνιστῶν ἡ ἀπάντηση ἀφορᾶ στὴν πολιτικὴ ἄποψη κι ὄχι στὴν προσωπικότητα, ποὺ συγκεντρώνεται ἡ μέτρηση. Ὁ Σὶλς θὰ καταλήξει στὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ ἰδεολογία τῆς ἀριστερᾶς ἐκδηλώνει ἕνα ὑψηλὸ βαθμὸ αὐταρχικότητας ὅπως καὶ ἡ ἰδεολογία τῆς δεξιᾶς. Τὸ δοκίμιο τῶν Χέρβερτ Χάιμαν καὶ Πὼλ Σέτσκυ «Ἡ Αὐταρχικὴ προσωπικότητα: μιὰ μεθοδολογικὴ κριτικὴ» ἀμφισβητεῖ ὁρισμένες ἀπὸ τὶς μεθόδους ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ ̓Αντόρνο κι ὄχι τὰ πορίσματα τοῦ ἔργου του. Οἱ συγγραφεῖς συνοψίζουν τὴν κριτική τους 1) στὴν μὴ ἀντιπροσωπευτικότητα τοῦ δείγματος τῆς κλασσικῆς σπουδῆς καὶ τὴν σχέση του μὲ τὶς ἐπιχειρούμενες γενικεύσεις, 2) στὴν μὴ ἐξέταση ἀπὸ τὸν ̓ ̓Αντόρνα τῆς πιθανῆς μεταβλητῆς «τυπικὴ παιδεία». Διατείνονται ἀκόμη ὅτι οἱ κλίμακες τοῦ ̓Αντόρνο ἐμπεριέχουν πλάνες ποὺ ὁδηγοῦν σὲ μιὰ ὑπεργενίκευση τῶν εὑρημάτων, ὅτι ἡ ὑποτιθέμενη συσχέτιση τῶν κλιμάκων Ε.Ε καὶ ΡΕῈΓ τοῦ ̓Αντόρνο ἐνδέχεται νὰ εἶναι κίβδήλη λόγω τῆς ὁμοιότητας τῶν περιεχομένων τῶν κλιμάκων αὐτῶν, ὅτι ἡ διπλὴ λειτουργία τῆς κλίμακας Ε γιὰ τὴν μέτρηση τῆς ποοκατάληἵώπς ἀλλὰ καὶ σὰν συγκεκαλυμμένο μέτρο θέτει τὸ πρόβλημα τοῦ κύρους της, ἀλλὰ ὑποδεικνύει ἐπίσης καὶ τὶς πλάνες στὶς ἀξιολογήσεις τῶν συνεντεύξεων καὶ στοὺς ἀθροιστικοὺς βαθμοὺς τῶν ἀξιολογικῶν κλιμάκων, τὸ πρόβλημα τοῦ μὴ ἐλέγχου τῆς μεταβλητῆς «ὁμαδικὸς ἱστὸς» στὴν ἐπίδρασή της γιὰ τὴν ἑρμηνεία τῆς ἰδεολογίας, καθὼς δὲν στηρίζεται σὲ ἐμπειρικὰ δεδομένα. Στὸ δοκίμιο τοῦ Ρίτσαρντ Κρίστι «Ἐπανεξέταση τοῦ Αὐταρχισμοῦ» τίθεται σὲ ἐξονυχιστικὴ διερεύνηση ἡ ἔννοια τοῦ αὐταρχισμοῦ καθὼς καὶ ἡ κλίμακα ΓΕ εἰδικότερα. Σύμφωνα μὲ τὸν συγγραφέα, ἡ κλίμακα Ε ὑποδεικνύει δυὸ συμπεράσματα: (1) ὅτι ἐντοπίζει κάτι τὸ κοινὸ στὴν φασιστικὴ ἰδεολογία, χωρὶς ὅμως νὰ τὸ ἑντοπίζει μὲ ἀκρίβεια καὶ (2) ὅτι, ἐνῶ ὑπάρχει κάποια ἐμπειρικὴ ἔνδειξη ὅτι οἱ ὑποτιθέμενες διαστάσεις ἔχουν ἐγκυρότητα, δὲν ἀναλύονται μὲ σαφήνεια οἱ συσχετίσεις τους μὲ τὰ κοινὰ θέματα. Οἱ ἔρευνες ποὺ διεξήχθησαν ἀπὸ τὸν ́Ἠγκερ καὶ τὸν Σμίθ, τὸν Κρίστι, τὸν Σκόν-