«DELETE» Τὰ τελευταῖα δέκα μὲ δεκαπέντε χρόνια, ἀπό τότε ποὺ οἱ ὑπολογιστὲς (computers) μπῆκαν γιὰ τὰ καλὰ στὴ ζωή μας –μιὰ καὶ δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε χωρὶς αὐτούς, ὅπως ὁ ἠλεκτρισμός, τὸ αὐτοκίνητο ἢ τὸ τηλέφωνο– παρουσιάστηκε δυναμικὰ στὸν καθημερινό μας ὁρίζοντα μία λέξη «βόμβα» καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ/τὸ Delete. Τί σημαίνει στὰ Ἀγγλικὰ delete; Ἀπλᾶ σημαίνει διαγράφω, ἐξαλείφω ὡς ρῆμα καὶ ὡς οὐσιαστικὸ σημαίνει διαγραφὴ ἢ ἐξάλειψη. Τὸ ἑλληνικὸ γλωσσικὸ ὁπλοστάσιο χάρισε καὶ αὐτὴν τὴ λέξη στὴν παγκόσμια σήμερα ἀγγλικὴ γλῶσσα καὶ μὲ ἕνα πάτημα τοῦ κουμπιοῦ ὅλα διαγράφονται καὶ ὅλα ἐξαλείφονται, πρᾶγμα ποὺ δὲν μπορούσαμε νὰ τὸ κάνουμε στὸ παρελθόν. Ἡ λέξη ἔγινε ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ ρῆμα δηλέομαιποὺ σημαίνει βλάπτω, καταστρέφω. Ἀπὸ τὸ ρῆμα τοῦτο ἔγινε τὸ δηλητήριο, ποὺ ἡ ἀρχική του μορφὴ εἶναι ἐπίθετο. Λέμε δηλητήριον φάρμακον (=βλαβερὸ φάρμακο) καὶ ἀργότερα διαγράφτηκε τὸ φάρμακο καὶ τὸ ἐπίθετο ἔμεινε μόνο του καὶ ἔγινε οὐσιαστικό, τὸ δηλητήριο. Ἔτσι ἔγινε καὶ μὲ τὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο (σχολεῖο τοῦ δήμου/λαοῦ)] καὶ ἀφοῦ βγάλαμε τὸ σχολεῖο, ἔμεινε μόνο του Δημοτικό. Τὸ ἴδιο καὶ ἡ Γραμματικὴ Τέχνη, ἔμεινε μόνο του τὸ ἐπιθετικὸ οὐσιαστικὸ Γραμματική, ποὺ οἱ Ἄγγλοι τὴν κάναμε Grammar καὶ ὅποιος ἤξερε γραμματικὴ ἔλαμπε μὲ τὶς γνώσεις του καὶ ἔγινε ἡ λέξη Glamour καὶ ἐμεῖς σήμερα τὴν λέμε γκλάμορ καὶ ἀφήσαμε τὶς δικές μας, αἴγληκαὶ γοητεία. Ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ δηλητήριομέσῳ τῶν Λατινικῶν ἔγινε τὸ ἀγγλικὸ ρῆμα delete (προφέρεται ντιλίτ) = διαγράφω καὶ τὸ ἐπίθετο deleterious = βλαβερός, ὀλέθριος. Ὅλα τὰ ἀγγλικὰ λεξικὰ τὸ ἐπιβεβαιώνουν μὲ ὑπερηφάνεια: «From the Greek δηλητήριος = noxious = βλαβερός». Στοὺς ὑπολογιστὲς τῆς σήμερον –καλύτερα θὰ ἦταν ἂν τοὺς λέγαμε λογισμητὲς– τὸ ρῆμα delete ἔχει τὴν τιμητική του, μιᾶς καὶ τοῦ ἀφιερώσαμε μία ἀθάνατη θέση καὶ τοῦ κάναμε νέο εἰδικὸ ἠλεκτρονικὸ κλειδί, τὸ delete key στὸ πληκτρολόγιο. Πατᾷς αὐτὸ τὸ κουμπὶ καὶ διαγράφεις γράμματα, λάθη ποὺ ἔκανες ἀκόμη καὶ ὅλα ὅσα ὑπάρχουν στὴν ὀθόνη τοῦ ὑπολογιστῆ σου. Κάθε δευτερόλεπτο ποὺ περνάει χιλιάδες –ἂν ὄχι ἑκατομμύρια– ἄτομα στὸν κόσμο πατοῦν τὸ κουμπὶ delete. Μπορεῖς νὰ διαγράψῃς ἕνα φάκελο δεδομένων = delete a text, delete a short cut κ.λπ. Δηλαδὴ εἶναι σὰν νὰ δίνῃς δηλητήριο σ’ ὅλα αὐτὰ καὶ ἐξαφανίζωνται. Ἀλλὰ ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔρριξες στὸν κάλαθο τῶν ἀχρήστων μόνο καὶ ὄχι στὸν ὀχετό, μπορεῖς νὰ τὰ ἀποκαταστήσῃς μὲ τὸ restore a deleted file, γιατὶ εἶναι... μισοφαρμακωμένα. Τὸ ρῆμα delete, ἂν καὶ ἐξαφανίζῃ καὶ διαγράφῃ τὰ πάντα σήμερα στὴν ἠλεκτρονική μας ἐποχή, βρίσκεται σὲ γενεσιουργὸ κατάσταση, μιᾶς καὶ γεννᾷ καὶ παράγει νέες λέξεις, φράσεις, ἐκδοχὲς στὴν Ἀγγλικὴ καὶ εἶναι ἄγνωστο ποῦ θὰ φτάσῃ. Ὅλα τὰ ἠλεκτρονικὰ παιχνίδια, προγράμματα ἢ ἀκόμη καὶ στρατηγικὰ σχέδια ἔχουν τὴν ἀρχὴ τοῦ delete key. Πολὺ ἀποτελεσματικὸ λοιπὸν τὸ ἑλληνικὸ δηλητήριον φάρμακον. Μόνο ποὺ τὰ σωτήρια φάρμακα δὲν λειτουργοῦν ἔτσι. Ἀλλὰ οἱ ἀγγλόφωνοι ἀπὸ ἐδῶ ἔκαναν τὸ νέο θεολογικὸ δόγμα τῆς soteriology (σωτηριολογία;). Λέτε νὰ ἀνακαλύψαμε τὸ σωτήριο κλειδί, ποὺ στὰ ἀγγλικὰ θὰ ὀνομάζεται soterio key; Ἡ παγκόσμια σωτηρία τῆς ἀγγλικῆς γλώσσας κατορθώνεται μόνο μὲ τὸ γλωσσικὸ ὄχημα τῆς ἑλληνικῆς. Θωμᾶς Γ. Ἠλιόπουλος Διευθυντὴς Κολλεγίου «Παιδεία» Μελβούρνης