«DELETE» Τὰ τελευταῖα δέκα μὲ δεκαπέντε χρόνια, ἀπό τότε ποὺ οἱ ὑπολογιστὲς (computers) μπῆκαν γιὰ τὰ καλὰ στὴ ζωή μας –μιὰ καὶ δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε χωρὶς αὐτούς, ὅπως ὁ ἠλεκτρισμός, τὸ αὐτοκίνητο ἢ τὸ τηλέφωνο– παρουσιάστηκε δυναμικὰ στὸν καθημερινό μας ὁρίζοντα μία λέξη «βόμβα» καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ/τὸ Delete. Τί σημαίνει στὰ Ἀγγλικὰ delete; Ἀπλᾶ σημαίνει διαγράφω, ἐξαλείφω ὡς ρῆμα καὶ ὡς οὐσιαστικὸ σημαίνει διαγραφὴ ἢ ἐξάλειψη. Τὸ ἑλληνικὸ γλωσσικὸ ὁπλοστάσιο χάρισε καὶ αὐτὴν τὴ λέξη στὴν παγκόσμια σήμερα ἀγγλικὴ γλῶσσα καὶ μὲ ἕνα πάτημα τοῦ κουμπιοῦ ὅλα διαγράφονται καὶ ὅλα ἐξαλείφονται, πρᾶγμα ποὺ δὲν μπορούσαμε νὰ τὸ κάνουμε στὸ παρελθόν. Ἡ λέξη ἔγινε ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ ρῆμα δηλέομαιποὺ σημαίνει βλάπτω, καταστρέφω. Ἀπὸ τὸ ρῆμα τοῦτο ἔγινε τὸ δηλητήριο, ποὺ ἡ ἀρχική του μορφὴ εἶναι ἐπίθετο. Λέμε δηλητήριον φάρ- μακον (=βλαβερὸ φάρμακο) καὶ ἀργότερα διαγράφτηκε τὸ φάρμακο καὶ τὸ ἐπίθετο ἔμεινε μό- νο του καὶ ἔγινε οὐσιαστικό, τὸ δηλητήριο. Ἔτσι ἔγινε καὶ μὲ τὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο (σχολεῖο τοῦ δήμου/λαοῦ)] καὶ ἀφοῦ βγάλαμε τὸ σχολεῖο, ἔμεινε μόνο του Δημοτικό.Τὸ ἴδιο καὶ ἡ Γραμματικὴ Τέχνη, ἔμεινε μόνο του τὸ ἐπιθετικὸ οὐσιαστικὸ Γραμματική, ποὺ οἱ Ἄγγλοι τὴν κάναμε Grammarκαὶ ὅποιος ἤξερε γραμματικὴ ἔλαμπε μὲ τὶς γνώσεις του καὶ ἔγινε ἡ λέξη Glamourκαὶ ἐμεῖς σήμερα τὴν λέμε γκλάμορ καὶ ἀφήσαμε τὶς δικές μας, αἴγληκαὶ γοητεία. Ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ δηλητήριομέσῳ τῶν Λατινικῶν ἔγινε τὸ ἀγγλικὸ ρῆμα delete(προφέ- ρεται ντιλίτ) = διαγράφω καὶ τὸ ἐπίθετο deleterious = βλαβερός, ὀλέθριος. Ὅλα τὰ ἀγγλικὰ λεξικὰ τὸ ἐπιβεβαιώνουν μὲ ὑπερηφάνεια: «From the Greekδηλητήριος = noxious = βλαβε- ρός». Στοὺς ὑπολογιστὲς τῆς σήμερον –καλύτερα θὰ ἦταν ἂν τοὺς λέγαμε λογισμητὲς– τὸ ρῆμα deleteἔχει τὴν τιμητική του, μιᾶς καὶ τοῦ ἀφιερώσαμε μία ἀθάνατη θέση καὶ τοῦ κάναμε νέο εἰδικὸ ἠλεκτρονικὸ κλειδί, τὸ delete keyστὸ πληκτρολόγιο. Πατᾷς αὐτὸ τὸ κουμπὶ καὶ δια- γράφεις γράμματα, λάθη ποὺ ἔκανες ἀκόμη καὶ ὅλα ὅσα ὑπάρχουν στὴν ὀθόνη τοῦ ὑπολο- γιστῆ σου. Κάθε δευτερόλεπτο ποὺ περνάει χιλιάδες –ἂν ὄχι ἑκατομμύρια– ἄτομα στὸν κό- σμο πατοῦν τὸ κουμπὶ delete. Μπορεῖς νὰ διαγράψῃς ἕνα φάκελο δεδομένων = delete a text, delete a short cutκ.λπ. Δηλαδὴ εἶναι σὰν νὰ δίνῃς δηλητήριο σ’ ὅλα αὐτὰ καὶ ἐξαφανίζω- νται. Ἀλλὰ ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ ἔρριξες στὸν κάλαθο τῶν ἀχρήστων μόνο καὶ ὄχι στὸν ὀχετό, μπο- ρεῖς νὰ τὰ ἀποκαταστήσῃς μὲ τὸ restore a deleted file, γιατὶ εἶναι... μισοφαρμακωμένα. Τὸ ρῆμα delete, ἂν καὶ ἐξαφανίζῃ καὶ διαγράφῃ τὰ πάντα σήμερα στὴν ἠλεκτρονική μας ἐποχή, βρίσκεται σὲ γενεσιουργὸ κατάσταση, μιᾶς καὶ γεννᾷ καὶ παράγει νέες λέξεις, φρά- σεις, ἐκδοχὲς στὴν Ἀγγλικὴ καὶ εἶναι ἄγνωστο ποῦ θὰ φτάσῃ. Ὅλα τὰ ἠλεκτρονικὰ παιχνί- δια, προγράμματα ἢ ἀκόμη καὶ στρατηγικὰ σχέδια ἔχουν τὴν ἀρχὴ τοῦ delete key. Πολὺ ἀποτελεσματικὸ λοιπὸν τὸ ἑλληνικὸ δηλητήριον φάρμακον.Μόνο ποὺ τὰ σωτήρια φάρμακα δὲν λειτουργοῦν ἔτσι. Ἀλλὰ οἱ ἀγγλόφωνοι ἀπὸ ἐδῶ ἔκαναν τὸ νέο θεολογικὸ δόγ- μα τῆς soteriology(σωτηριολογία;). Λέτε νὰ ἀνακαλύψαμε τὸ σωτήριο κλειδί, ποὺ στὰ ἀγγλικὰ θὰ ὀνομάζεται soterio key;Ἡ παγκόσμια σωτηρία τῆς ἀγγλικῆς γλώσσας κατορ- θώνεται μόνο μὲ τὸ γλωσσικὸ ὄχημα τῆς ἑλληνικῆς. Θωμᾶς Γ. Ἠλιόπουλος Διευθυντὴς Κολλεγίου «Παιδεία» Μελβούρνης