Ἡ σύγκρουση Ἐπιστήμης καὶ Δογματισμοῦ ø̔ς πρωτοπόρος ἑρμηνευτὴς τῆς βιολογικῆς ἐξέλιξης τῶν εἰδῶν, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν τοῦ τότε καὶ τοῦ σημερινοῦ ἐπιπέδου ἐπιστημονικῆς γνώσης, ἀναγνωρίζεται ὁ ἐδῶ καὶ περίπου 2.400 χρόνια πρὸ τοῦ Δαρβίνου φιλόσοφος καὶ φυσιοδίφης Ἀναξίμανδρος. Αὐτὸ ποὺ διακρίνει τὸν Ἀναξίμανδρο, σὲ σχέση μὲ ἄλλους βιολόγους, εἶναι ὁ ἐπιστημονικὸς ἐπαγωγικὸς τρόπος σκέψης καὶ ἔρευνας τῶν φυσικῶν αἰτίων ἐξέλιξης τῶν εἰδῶν. Αὐτὸς ὁ τρόπος σκέψης, πρωτόγνωρος στὴν σύλληψή του καὶ οἰκουμενικὰ ἀποδεκτὸς ἀπὸ τὴν σύγχρονη ἐπιστήμη, ἀποκλείει τὴν θεοκρατικὴ –«ἐκ τοῦ μηδενὸς»– τοῦ σύμπαντος καὶ τοῦ ἀνθρώπου δημιουργία. Ἔτσι ἐτέθησαν οἱ βάσεις γιὰ τὴν μετέπειτα ὀρθολογικὴ διατύπωση τῆς ἐξελικτικῆς διαδικασίας ἀπὸ τὸν Λαμὰρκ πρῶτα καὶ τὸν Δαρβῖνο ἀργότερα. Ἡ θεωρία τοῦ Ἀναξίμανδρου διεσώθη στὰ κείμενα τοῦ βιογράφου καὶ φιλοσόφου Πλουτάρχου μεταφρασθεῖσα, ὑποθέτομε, ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλληνικὴ στὴν Λατινικὴ γλῶσσα ἀπὸ Λατίνους διανοούμενους. Τὸ λατινικὸ κείμενο ἐν μεταφράσει ἔχει ὡς ἑξῆς (Κάκτος, «Ζήνων, Ἀναξίμανδρος, Ἀναξιμένης», Ἀναξίμανδρος, ἀπ. 30, σελ. 108-109): «Ἐγώ, ὁ Γαλιλαῖος Γαλιλέϊ...» Μελετώντας τὸ βιβλίο τοῦ Yves Chéraqui (Ὓβ Σερακί) μὲ τίτλο: «Ἐγώ, ὁ Γαλιλαῖος», ποὺ εἶναι μία αὐτοβιογραφικὴ διήγηση τοῦ ἰδίου τοῦ Γαλιλαίου, βρήκαμε καταγεγραμμένη ὅλη τὴν ἀποκήρυξη τῆς ἐπιστήμης του, ποὺ ἔκανε γονατιστὸς μπροστὰ στοὺς ἱεροεξεταστὲς στὸ μοναστήρι Σάντα Μαρία σόπρα Μινέρβα, τὴν 22 Ἰουνίου 1633, τὴν ὁποία καὶ παραθέτουμε γιὰ διδάγματα, ὅπως ὁ ἴδιος ὁ Γαλιλαῖος γράφει: «ἩἘκκλησία ἀπεναντίας θὰ πρέπει σύντομα νὰ δώσῃ λόγο γι’ αὐτὸ ποὺ εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀποκαλέσω ἔτσι: τὴν ἀτιμία της»(σ. 83). Παραθέτουμε αὐτούσιο μόνο τὸ τελευταῖο μέρος τῆς διήγησής του χάριν τῆς ἱστορίας. Δείχνει τὸν πόνο του, τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν ἐπιστήμη, τὸν σεβασμό του στοὺς νόμους καὶ τὴ λύπη του ἀπὸ τὴν ἄδικη καταδίκη του ἀπὸ τοὺς ἱεροεξεταστές: «Ὅταν ἐπιτέλους ἔρθῃ ἡ ὥρα νὰ ἐγκαταλείψω αὐτὴν τὴ γῆ, ποὺ ἐκτὸς ἀπὸ κέντρο τοῦ Σύμπαντος, εἶναι καὶ τὸ κέντρο τῶν συμφορῶν μου, θὰ φύγω χωρὶς τύψεις, σίγουρος ὅτι ἔχω ἐνεργήσει μὲ σε(cid:2)