ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
36ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1984
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Εναρκτήριος λόγος — ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Ι.
Κείμενο φύλλου
ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΔΛΟΣ
"Ὅπως ὁ Πλήθων, πρέπει κι ἐμεῖς νὰ φιλοσοφήσωμε
γιὰ τὴν παρουσία καὶ τὴν ἀποστολὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ"
Ὡς ἔμβλημα τῆς Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἔθεσα τὸ ὄνομα τοῦ τελευταίου
βυζαντινοῦ φιλοσόφου, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε ἕνα φιλοσόφημα ποὺ ἐγύριζε ἐπίσης στὶς ρίζες,
καὶ μάλιστα στὶς ρίζες τῆς κλασσικῆς ἀρχαιότητος. Ὃ Πλήθων εἶδε ὅτι ἡ αὐτοκρατορία
καὶ ἡ βασιλεύουσα χάνονται καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἔλθη στὸ Μυστρᾶ, ὅπου νὰ
ρίψη τὴν ἰδέα τῆς δημιουργίας ἑνὸς ἑλλαδικοῦ κράτους, ὅπου θὰ διασωθῆ ἡ ἐλευθερία
τῶν Ἑλλήνων. Ὁραματίζεται ἀγῶνες κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τῶν Φράγκων γιὰ νὰ ἐλευθερωθη
ἡ κυρίως Ἑλλάς; ἡ ὁποία ν ̓ ἀποτελέση τὸ καινούργιο καὶ τὴν καινούργια
ἀφετηρία γιὰ τὴν πορεία τοῦ Ἑλληνισμοῦ μέσα στὴν Ἱστορία. Οἱ ὁραματισμοὶ τοῦ
Πλήθωνος δὲν ἐπραγματοποιήθησαν. Τελικῶς καὶ ὁ βράχος τοῦ Μυστρᾶ, ἡ ἐλεύθερη
αὐτὴ σκοπιά, ὅπου ἡ φιλοσοφία ἐθέρμανε τὰ πνεύματα τῶν ἐκλεκτῶν μαθητῶν τοῦ
Πλήθωνος, κατακτήθηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους.
Ὃ Πλήθων ὡς ἔμβλημα τῆς Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἔχει βαθύτατον συμ.βολισμόν.
"Ὅπως ὁ Πλήθων ἐφιλοσόφησε γιὰ τὴ μοῖρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἔθεσε τὰ
θεμέλια τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ, ὅταν ἡ αὐτοκράτορία κατέρρεε, ἔτσι κι’ ἐμεῖς στὴν κρίσιμη
ἐποχὴ ποὺ διέρχεται τὸ ἔθνος μας θέλομε νὰ φιλοσοφήσωμε γιὰ τὴν ἱστορική μας
παρουσία καὶ ἀποστολή, καὶ τοῦτο σημαίνει ὅτι εἴμεθα ἀποφασισμένοι, ὅσο τὸ ἐπιτρέπουν
οἱ δυνάμεις μας, νὰ θέσωμε ἐξ ἀρχῆς ὅλα τὰ βασικὰ προβλήματα τοῦ συγχρόνου
Ἑλληνισμοῦ καὶ νὰ συντελέσωμε, ὥστε οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες νὰ ἀποκτήσουν ὑψηλὸ
βαθμὸ αὐτοσυνειδησίας, γιὰ τὸ τὶ εἶναι οἱ ἴδιοι καὶ γιὰ τὸ τὶ πρέπει νὰ εἶναι μέσα στὴν ἵστορία.
Τὰ προβλήματα αὐτὰ τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ θέλομε νὰ τὰ ἀνασκάψωμε,
ὥστε νὰ φανῇ τὸ μέγεθός των καὶ νὰ ἐκτιμηθῆ ἡ σημασία των ὄχι μόνο γιὰ τὴν ἐπιβίωση,
ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἀνάδειξή μας.
Ἢ Ἐλευθέρα Σχολὴ Φιλοσοφίας θέλει νὰ συνεχίση τὴν ἔνδοξη φιλοσοφικὴ παράδοση
τοῦ Μυστρᾶ, δηλαδὴ νὰ διδάσκη συστηματικῶς τὴ φιλοσοφία --- τὸ ἀνώτατο
πνευματικὸ ἀγαθὸ τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος ---, συνάμα ὅμως θὰ εἶναι καὶ σκοπιὰ ἀνοικτὴ
πρὸς ὅλα τὰ σημεῖα, σκοπιὰ ἀπὸ τὴν ὁποία θὰ τεθοῦν ὅλα τὰ προβλήματα τοῦ
συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ. Ἡ ζωή μας ὄχι μόνο στὴν πολιτική της ἐκδήλωση, ἀλλὰ σὲ
ὅλες τὶς ἐκδηλώσεις της, πάσχει ἀπὸ ἔλλειψη φιλοσοφικῶν ἐννοιῶν. Τὸ μεγάλο ἀγαθό,
τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοι καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει γονιμοποιήσει τὸ
πνεῦμα ὅλων τῶν λαῶν τῆς Δύσεως, ἡ φιλοσοφία, αὐτὸ τὸ ἀγαθὸ δὲν ἔχει ἀκόμη ἀφομοιωθῆ
ἀπὸ τοὺς νέους Ἕλληνες, Ἣ παιδεία μας πάσχει, διότι τὰ θεμέλιά της δὲν στηρίζονῖαι
σὲ ἔννοιες φιλοσοφικές. ̓Απὸ τὸν ἴδιο λόγο πάσχει καὶ ἡ πολιτική μας ζωή.
"Αν οἱ φορεῖς τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς εἶχαν φιλοσοφήσει, τότε ἡ πολιτική μας ζωὴ
θὰ εἶχε ὀλιγώτερα πάθη καὶ περισσότερη ἀλήθεια. Πάντως, ἡ Ἐλευθέρα Σχολὴ Φιλοσοφίας
θὰ φιλοσοφῆ καὶ γιὰ τὰ πολιτικά μας προβλήματα χωρὶς ποτὲ νὰ πολιτικολογῆ.
Τὰ πολιτικὰ εἶναι προβλήματα ζωῆς, προβλήματα ὑπάρξεως τοῦ λαοῦ, καὶ γι’ αὐτὰ
τὰ προβλήματα ἡ φιλοσοφία ἔχει μοχθήσει ἀφ ̓ ὅτου ὑπάρχει.
Τὸ πρωταρχικὸ κίνητρο γιὰ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐλεύθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἦταν
ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὴν ̓Αθήνα, ὅπου συνωστίζονται τρία ἑκατομμύρια ἄνθρωποι,
καὶ ὅπου ὁ θόρυβος καὶ ἡ τύρβη, ἡ θολὴ καὶ μολυσμένη ἀτμόσφαιρα, ἐμποδίζουν τοὺς
ἀνθρώπους νὰ σκεφθοῦν καθαρὰ καὶ ἀντικειμενικά. Τὸ κέντρο ἔχει γίνει ἀφόρητο καὶ
δὲν χωράει πλέον τοὺς ἀνθρώπους ποὺ συνέρρευσαν ἐκεῖ. Ἡ συσσώρευση αὐτὴ τοῦ
“ Ἐναρκτήριος ὁμιλία στὰ ἐγκαίνια τῆς «Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ὁ Πλήθων», Μαγούλα
Σπάρτης, 20.1.1975.