ΙΩΑΝΝΗΣ Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΔΛΟΣ "Ὅπως ὁ Πλήθων, πρέπει κι ἐμεῖς νὰ φιλοσοφήσωμε γιὰ τὴν παρουσία καὶ τὴν ἀποστολὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ" Ὡς ἔμβλημα τῆς Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἔθεσα τὸ ὄνομα τοῦ τελευταίου βυζαντινοῦ φιλοσόφου, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε ἕνα φιλοσόφημα ποὺ ἐγύριζε ἐπίσης στὶς ρί- ζες, καὶ μάλιστα στὶς ρίζες τῆς κλασσικῆς ἀρχαιότητος. Ὃ Πλήθων εἶδε ὅτι ἡ αὐτο- κρατορία καὶ ἡ βασιλεύουσα χάνονται καὶ ἀπεφάσισε νὰ ἔλθη στὸ Μυστρᾶ, ὅπου νὰ ρίψη τὴν ἰδέα τῆς δημιουργίας ἑνὸς ἑλλαδικοῦ κράτους, ὅπου θὰ διασωθῆ ἡ ἐλευθερία τῶν Ἑλλήνων. Ὁραματίζεται ἀγῶνες κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τῶν Φράγκων γιὰ νὰ ἐ- λευθερωθη ἡ κυρίως Ἑλλάς; ἡ ὁποία ν᾿ ἀποτελέση τὸ καινούργιο καὶ τὴν καινούργια ἀφετηρία γιὰ τὴν πορεία τοῦ Ἑλληνισμοῦ µέσα στὴν Ἱστορία. Οἱ ὁραματισμοὶ τοῦ Πλήθωνος δὲν ἐπραγματοποιήθησαν. Τελικῶς καὶ ὁ βράχος τοῦ Μυστρᾶ, ἡ ἐλεύθερη αὐτὴ σκοπιά, ὅπου ἡ φιλοσοφία ἐθέρμανε τὰ πνεύματα τῶν ἐκλεκτῶν μαθητῶν τοῦ Πλήθωνος, κατακτήθηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους. Ὃ Πλήθων ὡς ἔμβλημα τῆς Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἔχει βαθύτατον συµ.- βολισμόν. "Ὅπως ὁ Πλήθων ἐφιλοσόφησε γιὰ τὴ μοῖρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ ἔθεσε τὰ θεμέλια τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ, ὅταν ἡ αὐτοκράτορία κατέρρεε, ἔτσι κι’ ἐμεῖς στὴν κρί- σιµη ἐποχὴ ποὺ διέρχεται τὸ ἔθνος µας θέλομε νὰ φιλοσοφήσωμε γιὰ τὴν ἱστορική µας παρουσία καὶ ἀποστολή, καὶ τοῦτο σηµαίνει ὅτι εἴμεθα ἀποφασισμένοι, ὅσο τὸ ἐπιτρέ- πουν οἱ δυνάμεις µας, νὰ θέσωµε ἐξ ἀρχῆς ὅλα τὰ βασικὰ προβλήματα τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ καὶ νὰ συντελέσωμε, ὥστε οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες νὰ ἀποκτήσουν ὑψηλὸ βαθμὸ αὐτοσυνειδησίας, γιὰ τὸ τὶ εἶναι οἱ ἴδιοι καὶ γιὰ τὸ τὶ πρέπει νὰ εἶναι µέσα στὴν ἵ- στορία. Τὰ προβλήματα αὐτὰ τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ θέλομε νὰ τὰ ἀνασκάψωμε, ὥστε νὰ φανῇ τὸ μέγεθός των καὶ νὰ ἐκτιμηθῆ ἡ σημασία των ὄχι µόνο γιὰ τὴν ἐπιβίω- ση, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἀνάδειξή µας. Ἢ Ἐλευθέρα Σχολὴ Φιλοσοφίας θέλει νὰ συνεχίση τὴν ἔνδοξη φιλοσοφικὴ παρά- δοση τοῦ Μυστρᾶ, δηλαδὴ νὰ διδάσκη συστηματικῶς τὴ φιλοσοφία --- τὸ ἀνώτατο πνευματικὸ ἀγαθὸ τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος ---, συνάμα ὅμως θὰ εἶναι καὶ σκοπιὰ ἀ- νοικτὴ πρὸς ὅλα τὰ σημεῖα, σκοπιὰ ἀπὸ τὴν ὁποία θὰ τεθοῦν ὅλα τὰ προβλήματα τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ. Ἡ ζωή µας ὄχι µόνο στὴν πολιτική της ἐκδήλωση, ἀλλὰ σὲ ὅλες τὶς ἐκδηλώσεις της, πάσχει ἀπὸ ἔλλειψη φιλοσοφικῶν ἐννοιῶν. Τὸ µεγάλο ἀγαθό, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν οἱ ἀρχαῖοι πρόγονοι καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει γονιµοποιήσει τὸ πνεῦμα ὅλων τῶν λαῶν τῆς Δύσεως, ἡ φιλοσοφία, αὐτὸ τὸ ἀγαθὸ δὲν ἔχει ἀκόμη ἀφο- μοιωθῆ ἀπὸ τοὺς νέους Ἕλληνες, Ἣ παιδεία µας πάσχει, διότι τὰ θεµέλιά της δὲν στη- ρίζονῖαι σὲ ἔννοιες φιλοσοφικές. ᾽Απὸ τὸν ἴδιο λόγο πάσχει καὶ ἡ πολιτική μας ζωή. "Αν οἱ φορεῖς τῆς πολιτικῆς µας ζωῆς εἶχαν φιλοσοφήσει, τότε ἡ πολιτική µας ζωὴ θὰ εἶχε ὀλιγώτερα πάθη καὶ περισσότερη ἀλήθεια. Πάντως, ἡ Ἐλευθέρα Σχολὴ Φιλο- σοφίας θὰ φιλοσοφῆ καὶ γιὰ τὰ πολιτικά µας προβλήματα χωρὶς ποτὲ νὰ πολιτικολο- γῆ. Τὰ πολιτικὰ εἶναι προβλήματα ζωῆς, προβλήματα ὑπάρξεως τοῦ λαοῦ, καὶ γι’ αὐ- τὰ τὰ προβλήµατα ἡ φιλοσοφία ἔχει µοχθήσει ἀφ᾽ ὅτου ὑπάρχει. Τὸ πρωταρχικὸ κίνητρο γιὰ τὴν ἵδρυση τῆς Ἐλεύθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ἦταν ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὴν ᾿Αθήνα, ὅπου συνωστίζονται τρία ἑκατομμύρια ἄνθρωποι, καὶ ὅπου ὁ θόρυβος καὶ ἡ τύρβη, ἡ θολὴ καὶ μολυσμένη ἀτμόσφαιρα, ἐμποδίζουν τοὺς ἀνθρώπους νὰ σκεφθοῦν καθαρὰ καὶ ἀντικειμενικά. Τὸ κέντρο ἔχει γίνει ἀφόρητο καὶ δὲν χωράει πλέον τοὺς ἀνθρώπους ποὺ συνέρρευσαν ἐκεῖ. Ἡ συσσώρευση αὐτὴ τοῦ “ Ἐναρκτήριος ὁμιλία στὰ ἐγκαίνια τῆς «Ἐλευθέρας Σχολῆς Φιλοσοφίας ὁ Πλήθων», Μα- γούλα Σπάρτης, 20.1.1975.