ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
270ΙΟΥΝΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- "Νανοτεχνολογία" — ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ, ΘΩΜΑΣ
Κείμενο φύλλου
«ΝΑΝΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ»
§ έγεται πὼς ἡ νανοτεχνολογία θὰ εἶναι ὁ πραγματικὸς πρωταγωνιστὴς τοῦ νέου
αἰῶνα καὶ ὅλοι θὰ μιλοῦμε γιὰ αὐτήν. Ἐπίσης πὼς οἱ νανοκατασκευὲς καὶ
τὰ νανοϋλικὰ θὰ κυριαρχήσουν γύρω μας, πάνω μας ἀλλὰ καὶ μέσα μας.
Ἕνας ἀμύητος μέσος ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ κάνῃ τὴν ἐρώτηση: Τί εἶναι ἡ Νανοτεχνολογία;
Ἀπὸ ὅ,τι μπόρεσα νὰ διαπιστώσω, ὁ ὁρισμὸς λέει πὼς νανοτεχνολογία εἶναι ἡ κατασκευὴ μικροσκοπικῶν
ὀργανισμῶν ἢ μηχανῶν, ποὺ μποροῦν νὰ ἀναπαράγωνται. Οἱ μηχανὲς αὐτὲς θὰ χρησιμεύουν
στὴν ἰατρική, τὴ γεωργία κ.λπ. Μὲ αὐτὲς θὰ μποροῦμε νὰ καθαρίζουμε τὶς ἀρτηρίες μας
ἀπὸ τὴ «λάσπη» τῆς χοληστερίνης καὶ ἀκόμη θὰ μποροῦμε νὰ παράγουμε ὀξυγόνο γιὰ τὸν πλανήτη
μας. Τὰ νεώτερά μας λεξικὰ τῶν Κριαρᾶ καὶ Μπαμπινιώτη οὔτε κὰν ἀναφέρουν τὸν ὅρο νανοτεχνολογία...
Ἕνα ἀμερικανικὸ πανεπιστήμιο ἔχει τυπώσει στὸ Διαδίκτυο τὸ νέο γλωσσάρι τῆς νανοτεχνολογίας,
ὅπου ὁ ὁρισμός της δίνεται ὡς ἑξῆς: «Νανοτεχνολογία εἶναι μία βιομηχανικὴ τεχνολογία
ἱκανὴ ἀνέξοδα νὰ κατασκευάσῃ τοὺς περισσότερους σχηματισμούς, συνεπὴς μὲ τὸ φυσικὸ νόμο
καὶ νὰ τὸ κατορθώσῃ αὐτὸ μὲ μοριακὴ ἀκρίβεια».
Ἐὰν ὅμως πάρουμε τὸν ὅρο αὐτὸν καὶ ὡς ἑλληνογενῆ λέξη τὴν ἀναλύσουμε, φτάνουμε στὸ συμπέρασμα
ὅτι εἶναι μία τεχνολογία γιὰ καὶ ἀπὸ πολὺ μικρὰ πράγματα: νᾶνος + τέχνη + λόγος.
Νὰ λοιπὸν ποὺ καὶ ὁ Ἕλληνας νᾶνος – ὁ πολὺ κοντὸς ἄνθρωπος– στὴ νέα ἐπιστήμη καὶ τεχνολογία
δείχνει ὑπερήφανα τὸ ἀνάστημά του!
Βλέπετε πρόοδος χωρὶς τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν ὑπάρχει. Θὰ μοῦ πῆτε τὰ παραλέω. Κάθε
ἄλλο. Ἡ βάση τῆς ἰδέας εἶναι ἡ λέξη, ἡ ὁποία ὁρίζει (= βάζει τὰ ὅρια) τὸ τί σημαίνει κάτι.
Δὲν μποροῦμε νὰ ἔχουμε ἕνα CD, ἐὰν δὲν ἔχουμε τὸ ὄνομα σιντί. Καὶ αὐτὸ ἀπὸ ποῦ βγῆκε;
Ἀπὸ τὰ σπλάχνα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας: Συμπαγὴς Δίσκος = Compact Disc = CD. Ἡ ἑλληνικότητα
κρύφτηκε καὶ ἡ ἀγγλικὴ παινεύεται γιὰ τὸ ἀκρώνυμό της (= acronym). Ἔτσι καὶ
τὸ DVD. Δηλ. Digital Video Disc, τὸ ὁποῖο ἔγινε ἀπὸ τὰ ἑλληνικὰ Δείχνω + εἶδα + Δίσκο.
Ἀλλὰ τὸ νεογέννητο παιδὶ DVD τὸ χαίρεται ἡ... συμπεθέρα μας Ἀγγλικὴ γλῶσσα, ποὺ τὸ
«βάφτισε» μόνο μὲ ἑλληνικὰ γλωσσικὰ ὑλικά.
Ἀκοῦστε τί πολλαπλῆ γλωσσικὴ χρήση ἔχει ἡ νανοτεχνολογία, τὴν ὁποία οἱ ἐπιστήμονες ἐρωτεύθηκαν
σφόδρα καὶ ἔπλασαν νέες λέξεις μὲ βάση τὸν Ἕλληνα νᾶνο. Ἀπὸ τὸ ἴδιο γλωσσάρι =
glossary ἀντιγράφω μερικὲς νέες... ἀγγλικὲς λέξεις, ποὺ ἀκόμη δὲν ὑπάρχουν στὰ κοινὰ λεξικά:
νανομηχανὴ = nanomachine, νανολιθογραφία = nanolithography, νανογεννήτορας =
nanogenerator, νανοβιοτεχνολογία = nanobiotechnology, νανοκατάλυση = nanocatalysis,
nanometre, nanochondria, nanocones, nanocrystals, nanomedicine = νανοϊατρική, nanophase,
nanoscopic, nanocryptography, nanogypsy (;), ἀκόμη καὶ νέες διανοητικὲς συλλήψεις ὅπως
nanoanarchist = νανοαναρχικὸς (ὑποθέτω θὰ εἶναι αὐτὸς ποὺ παραμελεῖ τὴν κυβέρνηση καὶ κάνει
ὅ,τι θέλει μὲ τὴ νανοτεχνολογία). Ἀκόμη στὸ νεόδμητο ἀμερικανοαγγλικὸ γλωσσάρι εἶδα
καὶ τὸ νέο μας ὅρο... nanoterrorism = νανοτρομοκρατία!
Μιὰ γρήγορη ματιὰ στὸ ὑπόλοιπο γλωσσάρι τῆς νανοτεχνολογίας. Ἔχουμε ἑλληνόπλαστες
λέξεις ὅπως atomic microscope, biometrics, biostasis, cognotechnology (= μᾶλλον συγνωστοτεχνολογία),
dystopia, cryptograpthy, dendrimers (= δενδρίμερα;), diamondoid, ecophagy (= οἰκοφαγία),
ecosystem, memetics (= μιμητική), synthespian, technophobics καὶ ἂς σταματήσω μὲ τὴν
tribology (= τριβολογία;). Ψάξτε καὶ μόνοι σας στὸ Διαδίκτυο. Θὰ ξαφνιαστῆτε... εὐχάριστα!
Θωμᾶς Γ. Ἠλιόπουλος
Διευθυντὴς Κολλεγίου «Παιδεία»
Μελβούρνη, Αὐστραλία