ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ §ίγα ἀπὸ τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα ποὺ προστατεύτονται ἐγκύρως καὶ ἐγγράφως ἀπὸ τὸ αὐστραλιανὸ σύνταγμα συμπεριλαμβάνονται στὶς διατάξεις, οἱ ὁποῖες ἀναφέρονται στὴ Θρησκεία στὴ χώρα. Ἡ προσφορὰ αὐτὴ δίνεται ὡς περιορισμὸς τῆς δύναμης τῆς Κοινοπολιτείας παρὰ ὡς ἕνα ἐλεύθερο δικαίωμα. Αὐτὸ τὸ ἀντίστροφο δικαίωμα καλύπτεται στὸ ἄρθρο 116 τοῦ αὐστραλιανοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖο σὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση λέει τὰ ἑξῆς: «Ἡ κοινοπολιτεία δὲν θὰ κάνῃ κανένα νόμο, γιὰ νὰ ἑδραιώσῃ ὁποιαδήποτε θρησκεία, ἢ νὰ ἐπιβάλῃ ὁποιαδήποτε θρησκευτικὴ τελετουργία, ἢ νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐλεύθερη ἐξάσκηση ὁποιασδήποτε θρησκείας, καὶ δὲν θὰ χρειάζεται καμμία θρησκευτικὴ ἐξέταση ὡς προσὸν γιὰ καμμίαν ὑπηρεσία ἢ δημόσιο λειτούργημα κάτω ἀπὸ τὴ δικαιοδοσία τῆς Κοινοπολιτείας». Ἡ ἀπαγορευτικὴ αὐτὴ διάταξη ὑποχρεώνει τὴν Κοινοπολιτεία α) νὰ μὴν νομοθετῇ γιὰ τὴν ἵδρυση κάποιας θρησκείας, β) νὰ μὴν ἐπιβάλλῃ θρησκευτικὲς τελετές, γ) νὰ μὴν ἀπαγορεύῃ τὴν ἐλεύθερη ἐξάσκηση ὁποιασδήποτε θρησκείας καὶ δ) νὰ μὴν ἐπιβάλλῃ θρησκευτικὲς ἐξετάσεις γιὰ τὶς δημόσιες ὑπηρεσίες. Στὰ 103 χρόνια τῆς αὐστραλιανῆς ὁμοσπονδίας τὸ ἄρθρο τοῦτο δὲν δημιούργησε ποτὲ πρόβλημα, καὶ ὅλοι οἱ Αὐστραλοὶ πολῖτες ἀπολαμβάνουμε τὴ θρησκευτική μας ἐλευθερία, μιᾶς καὶ ὅλες οἱ θρησκεῖες μεταχειρίζονται ὁμοίως. Ἡ λέξη Θρησκεία/Religion ἐδῶ ἔχει μία πλατειὰ ἔννοια, ποὺ συμπεριλαμβάνει κάθε δόγμα ἢ πίστη, πρᾶγμα ποὺ προϋποθέτει πίστη πρὸς ἕνα ὑπερφυσικὸ ὄν, τὸ ὁποῖο συσχετίζεται μὲ κάποια ἱεροτελεστία ἢ πρακτική. Ἐδῶ δικαιωματικὰ μποροῦμε νὰ ρωτήσουμε: γιατί ἡ Κοινοπολιτειακὴ Κυβέρνηση δίνει χρήματα στὰ θρησκευτικὰ σχολεῖα τῆς χώρας; Ἡ ἐξήγηση εἶναι –λένε οἱ εἰδικοὶ– ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν εἶναι «γιὰ τὴν ἵδρυση/ἐδραίωση μιᾶς θρησκείας» μέσα στὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου 116. Ἡ ὕπαρξη καὶ τήρηση τοῦ ἄρθρου 116 ἔχει διαχωρίσει διὰ μιᾶς καὶ διὰ παντὸς τὸ κράτος ἀπὸ τὴ λεγόμενη Ἐκκλησία, ὅπου συμπεριλαμβάνονται ὅλα τὰ θρησκευτικὰ δόγματα. Τὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν ἐπιτρέπει ποτὲ οἱ ἱερεῖς νὰ γίνουν δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅπως στὴν Ἑλλάδα, ὅπου ἐπικρατεῖ ἕνα τελείως διαφορετικὸ συνταγματικὸ πλαίσιο/καθεστώς, μὲ τοὺς ἱερεῖς νὰ μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸ κράτος. Μὲ μία σύντομη ματιὰ –γιὰ κάποια σύγκριση– στὸ ἑλληνικὸ σύνταγμα βλέπουμε ὅτι τὸ ἄρθρο 3 λέει: «Ἐπικρατοῦσα θρησκεία στὴν Ἑλλάδα εἶναι ἡ θρησκεία τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ...». Περαιτέρω τὸ ἄρθρο 13 λέει: «1) Ἡ ἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς συνείδησης εἶναι ἀπαραβίαση. Ἡ ἀπόλαυση τῶν ἀτομικῶν καὶ πολιτικῶν δικαιωμάτων δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὶς θρησκευτικὲς πεποιθήσεις καθενός. 2) Κάθε γνωστὴ θρησκεία εἶναι ἐλεύθερη καὶ τὰ σχετικὰ μὲ τὴ λατρεία της τελοῦνται ἀνεμπόδιστα ὑπὸ τὴν προστασία τῶν νόμων. Ἡ ἄσκηση τῆς λατρείας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προσβάλῃ τὴ δημόσια τάξη ἢ τὰ χρηστὰ ἤθη. Ὁ προσηλυτισμὸς ἀπαγορεύεται...» (Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδας, ὅπως ἀναθεωρήθηκε μὲ τὸ ψήφισμα τῆς 6ης Ἀπριλίου 2001, ἔκδοση Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων 2001). Στὴ σύγκριση αὐστραλιανοῦ καὶ ἑλληνικοῦ συντάγματος ἡ αὐστραλιανὴ ἐμπειρία 103 ἐτῶν μᾶς διδάσκει ὅτι ὁ διαχωρισμὸς Ἐκκλησίας - Κράτους εἶναι κατορθωτὸς μὲ πολλὰ θετικὰ εὐεργετήματα. Κατὰ συνέπεια καὶ στὴν Ἑλλάδα μπορεῖ νὰ ἐφαρμοστῇ τὸ ἴδιο μέτρο τοῦ διαχωρισμοῦ χωρὶς ἰδιαίτερα προβλήματα. Θωμᾶς Ἠλιόπουλος Διευθυντὴς Κολλεγίου «Παιδεία» Μελβούρνη, Αὐστραλία