ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ §ίγα ἀπὸ τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα ποὺ προστατεύτονται ἐγκύρως καὶ ἐγγράφως ἀπὸ τὸ αὐστραλιανὸ σύνταγμα συμπεριλαμβάνονται στὶς δια- τάξεις, οἱ ὁποῖες ἀναφέρονται στὴ Θρησκεία στὴ χώρα. Ἡ προσφορὰ αὐτὴ δίνεται ὡς περιορισμὸς τῆς δύναμης τῆς Κοινοπολιτείας παρὰ ὡς ἕνα ἐλεύθερο δικαίωμα. Αὐτὸ τὸ ἀντίστροφο δικαίωμα καλύπτεται στὸ ἄρθρο 116 τοῦ αὐστραλιανοῦ συντάγματος, τὸ ὁποῖο σὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση λέει τὰ ἑξῆς: «Ἡκοινοπολιτεία δὲν θὰ κάνῃ κανένα νόμο, γιὰ νὰ ἑδραιώσῃ ὁποιαδή- ποτε θρησκεία, ἢ νὰ ἐπιβάλῃ ὁποιαδήποτε θρησκευτικὴ τελετουργία, ἢ νὰ πα- ρεμποδίσῃ τὴν ἐλεύθερη ἐξάσκηση ὁποιασδήποτε θρησκείας, καὶ δὲν θὰ χρει- άζεται καμμία θρησκευτικὴ ἐξέταση ὡς προσὸν γιὰ καμμίαν ὑπηρεσία ἢ δη- μόσιο λειτούργημα κάτω ἀπὸ τὴ δικαιοδοσία τῆς Κοινοπολιτείας». Ἡ ἀπαγορευτικὴ αὐτὴ διάταξη ὑποχρεώνει τὴν Κοινοπολιτεία α) νὰ μὴν νομοθετῇ γιὰ τὴν ἵδρυση κάποιας θρησκείας, β) νὰ μὴν ἐπιβάλλῃ θρησκευτικὲς τελετές, γ) νὰ μὴν ἀπα- γορεύῃ τὴν ἐλεύθερη ἐξάσκηση ὁποιασδήποτε θρησκείας καὶ δ) νὰ μὴν ἐπιβάλλῃ θρη- σκευτικὲς ἐξετάσεις γιὰ τὶς δημόσιες ὑπηρεσίες. Στὰ 103 χρόνια τῆς αὐστραλιανῆς ὁμοσπονδίας τὸ ἄρθρο τοῦτο δὲν δημιούργησε ποτὲ πρόβλημα, καὶ ὅλοι οἱ Αὐστραλοὶ πολῖτες ἀπολαμβάνουμε τὴ θρησκευτική μας ἐλευθερία, μιᾶς καὶ ὅλες οἱ θρησκεῖες μεταχειρίζονται ὁμοίως. Ἡλέξη Θρησκεία/Religionἐδῶ ἔχει μία πλατειὰ ἔννοια, ποὺ συμπεριλαμβάνει κάθε δόγμα ἢ πίστη, πρᾶγμα ποὺ προϋποθέτει πίστη πρὸς ἕνα ὑπερφυσικὸ ὄν, τὸ ὁποῖο συσχετίζεται μὲ κάποια ἱεροτελεστία ἢ πρακτική. Ἐδῶ δικαιωματικὰ μποροῦμε νὰ ρωτήσουμε:γιατί ἡ Κοινοπολιτειακὴ Κυβέρνηση δίνει χρήματα στὰ θρησκευτικὰ σχολεῖα τῆς χώρας; Ἡ ἐξήγηση εἶναι –λένε οἱ εἰδικοὶ– ὅτι τὰ χρή- ματα αὐτὰ δὲν εἶναι «γιὰ τὴν ἵδρυση/ἐδραίωση μιᾶς θρησκείας» μέσα στὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου 116. Ἡ ὕπαρξη καὶ τήρηση τοῦ ἄρθρου 116 ἔχει διαχωρίσει διὰ μιᾶς καὶ διὰ πα- ντὸς τὸ κράτος ἀπὸ τὴ λεγόμενη Ἐκκλησία, ὅπου συμπεριλαμβάνονται ὅλα τὰ θρησκευτικὰ δόγματα.Τὸ πνεῦμα τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν ἐπιτρέπει ποτὲ οἱ ἱερεῖς νὰ γίνουν δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅπως στὴν Ἑλλάδα, ὅπου ἐπικρατεῖ ἕνα τελείως διαφορετικὸ συνταγματικὸ πλαίσιο/καθεστώς, μὲ τοὺς ἱερεῖς νὰ μισθοδοτοῦνται ἀπὸ τὸ κράτος. Μὲ μία σύντομη ματιὰ –γιὰ κάποια σύγκριση– στὸ ἑλληνικὸ σύνταγμα βλέπουμε ὅτι τὸ ἄρθρο 3 λέει:«Ἐπικρατοῦσα θρησκεία στὴν Ἑλλάδα εἶναι ἡ θρησκεία τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ...». Περαιτέρω τὸ ἄρθρο 13 λέει:«1) Ἡἐλευθερία τῆς θρησκευτικῆς συνείδησης εἶναι ἀπαραβίαση. Ἡἀπόλαυση τῶν ἀτομικῶν καὶ πολιτικῶν δι- καιωμάτων δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὶς θρησκευτικὲς πεποιθήσεις καθενός. 2) Κάθε γνωστὴ θρη- σκεία εἶναι ἐλεύθερη καὶ τὰ σχετικὰ μὲ τὴ λατρεία της τελοῦνται ἀνεμπόδιστα ὑπὸ τὴν προ- στασία τῶν νόμων. Ἡἄσκηση τῆς λατρείας δὲν ἐπιτρέπεται νὰ προσβάλῃ τὴ δημόσια τά- ξη ἢ τὰ χρηστὰ ἤθη. Ὁπροσηλυτισμὸς ἀπαγορεύεται...» (Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδας, ὅπως ἀναθεωρήθηκε μὲ τὸ ψήφισμα τῆς 6ης Ἀπριλίου 2001, ἔκδοση Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων 2001). Στὴ σύγκριση αὐστραλιανοῦ καὶ ἑλληνικοῦ συντάγματος ἡ αὐστραλιανὴ ἐμπειρία 103 ἐτῶν μᾶς διδάσκει ὅτι ὁ διαχωρισμὸς Ἐκκλησίας - Κράτους εἶναι κατορθωτὸς μὲ πολ- λὰ θετικὰ εὐεργετήματα. Κατὰ συνέπεια καὶ στὴν Ἑλλάδα μπορεῖ νὰ ἐφαρμοστῇ τὸ ἴδιο μέτρο τοῦ διαχωρισμοῦ χωρὶς ἰδιαίτερα προβλήματα. Θωμᾶς Ἠλιόπουλος Διευθυντὴς Κολλεγίου «Παιδεία» Μελβούρνη, Αὐστραλία