ΣΕΠ 2026ΕΚΔΟΣΗ ΒΗΤΑ
μιά ἀπόπειρα ἀναζητήσιμης κειμενικῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ περιοδικοῦ ΔΑΥΛΟΣ
297 ΤΕΥΧΗ · 23.063 ΣΕΛΙΔΕΣ · 9.618.609 ΛΕΞΕΙΣ · 6.129 ΑΡΘΡΑ · 1.187 ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
273ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2004
Ἄρθρα πού ξεκινοῦν σέ αὐτό τό φύλλο
- Η ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ — χωρίς ὄνομα στόν κατάλογο
- Καλή Καρτάνου, η Ελληνίδα σουλτάνα — ΜΑΜΑΝΕΑΣ, ΜΑΡΙΟΣ
Κείμενο φύλλου
Ç ΚΙΝΗΣΙΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΡΟΣ, Τὸ ἑξαήμερο τοῦ Αἰῶνα
Ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἀθλητὲς τοῦ αἰῶνα μας, ἴσως ὁ μεγαλύτερος, εἶναι ὁ Ἕλλην
ὑπερ-μαραθωνοδρόμος Γιάννης Κοῦρος. Ἡ Ἑλλάδα ὅμως καὶ οἱ καρεκλοκένταυροί της δὲν τίμησαν
ὅπως ὤφειλαν τὸν μέγα αὐτὸν ἀθλητή, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶναι σχεδὸν ἄγνωστος καὶ ὄχι μόνο
δὲν καταξιώθηκε, ἀλλὰ μὲ τὴ συμπεριφορὰ μερικῶν καὶ λόγῳ τῆς φτώχειας ἀναγκάστηκε νὰ
μεταναστεύσῃ στὴν Αὐστραλία.
Τὸ 1996 ἐκδόθηκε τὸ περίφημο αὐτοβιογραφικό του ἔργο: «Τὸ ἑξαήμερο τοῦ αἰῶνα». Ἕνα
ὑπέροχο βιβλίο, ποὺ ὁ λογοτεχνικὸς πεζὸς λόγος του σέρνει ποιήματα καὶ τραγούδια. Ἕνα βιβλίο
γραμμένο μὲ ψυχὴ σὲ γλῶσσα ἁπλῆ, δυναμική, ἀλλὰ καὶ ταυτόχρονα σκληρή, ἀφοῦ ἀπὸ μικρὸ
σκληρὰ τοῦ φέρθηκε ἡ ζωή. Ἕνα βιβλίο στὸ ὁποῖο φανερώνει πράγματα καὶ παρουσιάζει στοιχεῖα
καυτηριάζοντας τόσο τοὺς ὑποτελεῖς ὅσο καὶ τοὺς «ἐπιβήτορες», ὅπως τοὺς ὀνοματίζει ὁ ἴδιος.
Στὸ ὀπισθόφυλλο τοῦ βιβλίου παρουσιάζεται ἕνα σύντομο βιογραφικό του σημείωμα: «Ὁ Γιάννης
Κοῦρος γεννήθηκε τὸ 1956 στὴν Τρίπολη τῆς Ἀρκαδίας. Σὲ ἡλικία δώδεκα ἐτῶν ἄρχισε νὰ
γράφει δικούς του στίχους καὶ μελῳδίες. Στὰ γυμνασιακά του χρόνια παρακολούθησε μαθήματα
βυζαντινῆς καὶ εὐρωπαϊκῆς μουσικῆς, καθὼς καὶ φωνητικῆς. Ἀπὸ τὰ δεκάξι του ἀφιέρωνε
ἀρκετὸ χρόνο στὸν ἀθλητισμό μὲ ἀποτέλεσμα νὰ εἶναι σήμερα ὁ ὑπερ-μαραθωνοδρόμος ποὺ δεσπόζει
στὸν κόσμο, κατέχοντας 70 παγκόσμια ρεκόρ. Ἔχει ἐπίσης ἀσχοληθῆ μὲ τὴ ζωγραφική,
τὴ λογοτεχνία, τὴν ποίηση, τὴ σύνθεση καὶ τὸ τραγούδι. Εἶναι δημιουργὸς τεσσάρων μεγάλων
δίσκων (δύο φωνητικῶν καὶ δύο ὀρχηστρικῶν). Τὸ 1990 ἐξαναγκάστηκε σὲ αὐτοεξορία καὶ ἀπὸ
τότε ζῇ μόνιμα στὴν Αὐστραλία. Τὸ 1992 ἄρχισε τὶς σπουδές του στὸ πανεπιστήμιο La Trobe τῆς
Μελβούρνης, δίνοντας μεγαλύτερη ἔμφαση στὴ μουσικὴ καὶ τὴ νεοελληνικὴ λογοτεχνία. Συνέχισε
σὲ ἐπίπεδο Honours καὶ παράλληλα μὲ τὰ ἄλλα μαθήματα ὡλοκλήρωσε τὴ διατριβή του πάνω
στὸ ἔργο τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη “Ὁ ἥλιος ὁ πρῶτος”. Τὸν Μάρτιο τοῦ 1993 κέρδισε τὸ πρῶτο
βραβεῖο στίχου στὸν διαγωνισμὸ τραγουδιοῦ “Ἀντίποδες”, μὲ τὸ τραγούδι “Χρῶμα ποιό χρῶμα”.
Ἔκανε μεταπτυχιακὲς σπουδὲς καὶ διατριβὴ, πάνω στὴν ἑλληνικὴ λογοτεχνία μὲ θέμα: “Ὁ ρόλος
τῆς κίνησης, τοῦ χοροῦ καὶ τῆς μουσικῆς στὸ ἔργο τοῦ Νίκου Καζαντζάκη”».
ΚΑΛΗ ΚΑΡΤΑΝΟΥ, Ç ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΣΟΥΛΤΑΝΑ
Ï̓γδόντα τέσσερα χρόνια μετὰ τὴν Ἅλωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀπὸ τοὺς
Ὀθωμανοὺς ξεκινοῦσε ἡ περιπέτεια μιᾶς παιδίσκης, γόνου ἀριστοκρατικῆς
οἰκογενείας τῆς Κέρκυρας, ποὺ αἰχμαλωτίσθηκε, υἱοθετήθηκε ἀπὸ Τούρκους
καὶ κατέληξε βασιλομήτωρ τοῦ Σουλτάνου τῆς Ὑψηλῆς Πύλης. Ἡ Καλὴ Καρτάνου
δὲν εἶναι οὔτε ἡ πρώτη, οὔτε ἡ μόνη ἑλληνικῆς καταγωγῆς σουλτάνα. Εἶναι ὡστόσο ἡ
λιγώτερο γνωστὴ σὲ σχέση μὲ ἄλλες, καθὼς ἡ ἱστορία δὲν ἔχει φωτίσει ἰδιαίτερα τὴν προσωπικότητα
καὶ τὸν βίο της, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ τελευταῖος θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτελῇ
ἀντικείμενο μυθιστορηματικῆς συγγραφῆς.. Τὰ λίγα ἀλλὰ ἐνδιαφέροντα ἱστορικὰ στοιχεῖα
ποὺ ὑπάρχουν γι’ αὐτὴν τὰ πληροφορούμεθα ἀπὸ χρονογράφους τῆς ἐποχῆς της, ἀπὸ
ἐπιστολὲς ποὺ τὴν ἀναφέρουν καὶ ἀπὸ μία ἱστορικὴ σκιαγραφία τοῦ Κερκυραίου λογίου
Κων. Νησιώτη.
Σύμφωνα λοιπὸν μὲ τὰ παραδιδόμενα ἡ Καλὴ Καρτάνου γεννήθηκε τὸ 1530 στὸ χωριὸ
Ἀσπουμέτη τῆς Κέρκυρας. Ἦταν τὸ μικρότερο ἀπὸ τὰ τέσσερα παιδιὰ τοῦ προκρίτου Νικολάου
Καρτάνου καὶ τῆς συζύγου του Ρεγγίνας. Μέχρι τὰ ἑπτά της χρόνια ζοῦσε μία σχετικὰ
ἤρεμη ζωὴ στὴν πατρίδα της, ποὺ τελοῦσε ὑπὸ Ἑνετικὴ κατοχή. Τὸ 1537 ὅμως οἱ δυνάμεις
τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Χαϊρεντὶν Μπαρμπαρόσα ἐκτελώντας δεδομένες
ἐντολὲς τοῦ Σουλεϊμὰν τοῦ Μεγαλοπρεποῦς, ποὺ πάντα ἐπωφθαλμιοῦσε τὴν στρατηγικῆς
σημασίας νῆσο, εἰσέβαλαν στὴν Κέρκυρα καὶ τὴν κατέλαβαν προβαίνοντας, σὲ λεηλασίες
καὶ σφαγές, ἰδίᾳ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου.
‣