ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ ἢ ΘΑΝΑΤΟΣ πο στομω τι κὴ ἀ πάν τη ση ἀ πὸ τὸν πρό ε δρο τῆς Δημο κρα τί ας κ. Κ. Στε φα νό που λο ἔ λα βε ὁ προ κα θήμε νος τῆς Ἑλ λα δι κῆς Ἐκ κλη σί ας κ. Χρι στό δου λος, ὅ ταν σὲ πρό σφα το κή ρυγμά του –πα ρου σί ᾳ τοῦ Προ έ δρου– ἐ πα νέ λα βε τὸ γνω στὸ πα ραλή ρημά του «ἐ πι στρο φὴ στὶς ρί ζες μας, ἐ ὰν δὲν θέ λουμε νὰ ἀ φομοι ωθοῦμε, νὰ ξερ ρι ζω θοῦμε καὶ νὰ χα θοῦμε ἀ π’ τὸ προ σκή νιο τῆς ἱ στορί ας». Ὁ κ. Στε φα νό που λος πα ρε νέ βη ἐκ φρά ζον τας ρη τῶς τὴ δι α φωνί α του, σημει ώ νον τας μὲ νό ημα πὼς «πρέ πει νὰ προ ε κτεί νουμε τὰ κλα διά, γιὰ νὰ ὑ πάρ ξουν οἱ ρί ζες καὶ νὰ δί νουν τρο φὴ στὰ κλαδιά, τὰ ὁ ποῖ α δια ρκῶς με γα λώ νουν, ἐ παυ ξά νονται καὶ κα λύ πτουν πε ρισσό τε ρους ὑ πὸ τὴν σκιάν των». Ὅμως σὲ ποι ές ρί ζες ζη τᾷ ἐ πι στρο φὴ ὁ Προ κα θήμε νος; Στὶς ρί ζες τῆς βιβλι κῆς πα ρά δο σης τῶν Ἰ ου δαί ων; Στὸν ρα τσισμὸ («πε ρι ού σιος λα ὸς τοῦ Ἰσρα ήλ»), τὸν ἀν θελ λη νισμὸ («ἐ ξε γε ρῶ τὰ τέ κνα σου, Σι ών, ἐ πὶ τὰ τέ κνα τῶν Ἑλ λή νων») ἢ στὸν μι σαν θρω πισμὸ (γε νο κτο νί ες, ἐγ κλήμα τα, δο λο πλο κί ες, ἀ νη θι κό τη τα) τῆς Βί βλου; Στὶς ρί ζες τῆς Βυ ζαν τι νῆς Θε ο κρα τί ας; Στὴν κα ταστρο φὴ τοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Πο λι τισμοῦ, στὴν φυ σι κὴ ἐ ξόν τω ση ἑ νὸς με γά λου μέ ρους τοῦ Ἑλ λη νι κοῦ Ἔθ νους καὶ στὴν ἀ πα γό ρευ ση τοῦ ἐ θνι κοῦ καὶ πο λιτισμι κοῦ προσ δι ο ρισμοῦ τοῦ Ἕλ λη νος – κι αὐ τῆς τῆς ἴ διας της λέ ξε ως «Ἕλλην» – ἐ πὶ ποι νῇ θα νά του; Στὶς ρί ζες τοῦ τουρ κο κρα τι κοῦ ρα για δισμοῦ; Στὴ σύ να ψη «ἱ ε ρῆς συμμα χί ας» μὲ τὸ Ὀ θωμα νι κὸ κα θε στὼς γιὰ τὴν κα τα δυ νάστευ ση τῶν ἐν ἱ στο ρι κῇ ἀ φα σί ᾳ πλέ ον εὑ ρι σκομέ νων Ἑλ λή νων; Ἢ στὸν (δὶς καὶ τρὶς) ἀ φο ρισμὸ τῆς Ἑλ λη νι κῆς Ἐ πα να στά σε ως τοῦ 1821; Στὶς ρί ζες τῆς με τε πα να στα τι κῆς Ρωμι ο σύ νης; Στὸν «ἑλ λη νο χρι στι α νι κὸ» τρα γέ λα φο, ποὺ ἐ πε βλή θη ὡς ἐ πί σημη ἰ δε ο λο γί α τοῦ Ἑλ λα δι κοῦ κρά τους, δι α τη ρών τας ἔ τσι τὰ προ η γούμε να με σαι ω νι κὰ δεσμὰ καὶ ἐμπο δί ζον τας γιὰ δύο σχε δὸν αἰ ῶ νες τὴν ἐθνική, κοι νω νι κὴ καὶ πνευμα τι κὴ ἀ να γέν νη ση τῶν Ἑλ λή νων; Τὶς ρί ζες αὐ τὲς ἐν νο εῖ ὁ προ κα θήμε νος τῆς Ἑλ λα δι κῆς Ἐκ κλη σί ας, θέτον τας ταυ τό χρο να τὸ ἀ πό λυ το δί λημμα «χρι στι α νι κὴ πα ρά δο ση ἢ ἀ φανισμὸς» ἢ ἀ κόμη σα φέ στε ρα «Ρωμι ο σύ νη ἢ Θά να τος». Θά να τος ὅμως καὶ ἀ φα νισμὸς γιὰ ποι ούς; Σί γου ρα ὄ χι γιὰ τοὺς Ἕλ λη νες, κα θὼς οἱ πραγματι κές τους πνευμα τι κὲς ρί ζες βρί σκον ται μα κριὰ ἀ π’ τὴν ἀ σι α τι κὴ βαρβα ρό τη τα καὶ τοὺς πα νι κο βλημέ νους σήμε ρα ἐκ φρα στές της. Οἱ πραγματι κές τους ρί ζες βρί σκον ται –ποῦ ἀλ λοῦ;– στὴν φυ σι κὴ καὶ πνευμα τι κή